Mektubat

Sayfa metni

den kullar kendilerine verilen vücûd nimetiyle kanaat ederek kulluk vazifesini ihlâl ettirecek ve şeytanın vesve­ selerine uyarak «mezlaka-i akdâm* denilen ayak kayma­ larına sebeb olabilecek «hülûl ve ittihad» gibi birtakım sapık düşüncelerle uğraşmamalıdır. — O Allah, gökleri ve yeri altı günde yaratmıştır.6,- Cenâb-ı Hakk, öyle bir Kadir ve Kayyûmdur ki, her gü­ nü bin sene gibi olan altı günde şu gördüğümüz göklerdi© yeryüzünün yaratılmasını ikmâl etmiş ve bunların tama­ mını kendisine itâât ve inkıyâd dâiresine dâhil buyurmuş- - tur. Allah Teâlâ istediğini yapar, dilediğini bir anda ye­ rine getirir. O kâinatı bir anda yaratmaya kadir iken altı günde yaratmayı irâde buyurması, âlet ve vâsıtalara muh­ taç kullarına işlerinde acele etmemek hikmetini öğretmek içindir. — O Allah yere giren bütün tane ve zerreleri, ondan çıkan her türlü nebatı, gökten inen yağmur dânelerini, gö­ ğe yükselen buhar ve dumam bilendir.7 Kur’an âyetlerinin zâhir mânâsıyla beraber bâtın mâ­ nâsının da mevcut bulunduğu, hadîs-i şeriflerle sâbit ol- i duğundan bu âyet-i kerîmenin bâtın mânâsı hakkında ârifler: «yere giren» ifadesini sâlikin kalbine vârid olan maârif-iRabbâniyye’ye; «yerden çıkan» ifadesini, kalbi mükâşafeye; «gökten inen» tabirini esmâ ve sıfat-ı ilâhiy- ye’den gönle doğan ilm-i ledünnî'ye ve «göğe yükselen» kelimesini de kelime-i tayyibe denilen kelime-i tevhide işâ- ret saymışlardır. Tarikat erbâbından bir zâta müracaattan maksad yal­ nız zikir telkini değil, sâlikin kabiliyyet toprağına İlâhî ma’rifet tohumlarının ekilmesidir. Zira zikir telkini, tasav­ vuf! kitapların mütalaası ile de elde edilebilir. Abdülkadir Gîlânî —kaddesallâhu sırrahû’n-nûrânî — Hazretleri tarikat mensuplarına hitâben: «— Ben sizin yalnız zâhirinizi süslemeye değil, amma gönül arazilerinize marifet fidanlarmı dikmeye ve ohlan sulayıp yetiştirmeye memurum. Böylece ma’rifet fidanla­ rınız büyüsün, dalbudak salsın, yaprağından ve meyvele­ rinden istifâde edilsin.» buyurmuşlardır. ® 23