Musahabe serisinin İlmin Fazileti konusunu ele alan bölümüyle programımıza kaldığımız yerden devam ediyoruz. Vahyin başlangıç keyfiyeti üzerinde duracağımızı ifade etmiştim bundan önceki programımızda. Vahyin başlangıç keyfiyeti Sahih-i Buhari metninde şöylece zikredilmiştir. Ümmü'l-Müminin Hz. Aişe der ki: Rasulullah sallallahu teala aleyhi ve sellemin ilk vahiy başlangıcı altı ay kadar rüyayı sadıka ile olmuştur. Sonra kalbine halvet yalnızlık muhabbeti ilka olundu. Hira dağına gider, orada ibadet eder, sonra yine Hatice nezdine döner ve yine tekrar azık tedarik eder, Hira'ya giderdi. Nihayet vahy-i İlahi, Hira mağarasında bulunduğu sırada geldi. Zat-ı Akdes-i Risaletpenahi buyurur ki: Cibril-i Emin, İkra, oku, dedi. Ben de ona okuma bilmem, dedim. O zaman melek beni alıp takatim kesilinceye kadar sıkıştırdı. Sonra beni yine bıraktı. Yine ikrah dedi. Ben de ona okuma bilmem dedim.
Yine beni ikinci defa alıp takatim kesilinceye kadar sıkıştırdı. Sonra beni yine bıraktı. Dedi. Ben de okuma bilmem, dedim. Nihayet beni üçüncü defa sıkıştırdı. Üçüncü tazyikte aleyhissalatü vesselam efendimize, Ey Resulüm besmele getirerek Rabbinin adı ile oku ki her şeyi o yarattı. İnsanı bir kan pıhtısından yarattı. Oku. Senin Rabbin nihayetsiz kerem sahibidir ki o kalemle yazı öğretti, insana bilmediğini öğretti ayetleri vahyolundu. Bunun üzerine Resulullah sallallahu teala aleyhi ve sellem de kendisine vahyolunan bu ayet-i kerimeyi telakki ile okudu. İlk iki oku emri Kuran değil kıraat denilen fiile yaklaşmak için heceleme kabilinden bir ihzar ve teklif idi. Üçüncü tazyikten sonra olan oku, Cenabı hakk'ın emriyle, adıyla başlamıştır. Oku emri ilk nüzulünde hem tekvini bir mahiyette Hazreti Peygamber Efendimizi okumaz ümmi iken kudret-i ilahi okur kılmıştır.
Bir tefsire nazaran ilk ayetlerin meali şöyledir: Oku, Rabbinin adıyla, Allah ismi celili ile başlayarak oku. İşte yaratmak denilen fiilin sahibi olup kainatı yaratan ve seni yaratıp yetiştiren ve her işine malik bulunan Rab'bın seni kudretiyle bir anda okur yaptı. Okunacak bir Kuran bir kitap indirmeye başladı. Böyle talim olunduğu gibi o Rabbinin ismiyle başlayarak oku. Pıhtılaşmış, katılaşmış kandan bir insan yaratan ve yaratmak kudret ve kuvvetinin sahibi olan Rabbin hiç okumamış olanı da böyle okutur. Kalemle yazıyı öğreten ve o vasıtayla ilim belleten de odur. Yoksa bir kan pıhtısından yaratılmış olan insanlar ne kalem bilirdi, ne yazı. O, yani Kadir-i Mutlak insana öyle bilmediği şeyleri öğretti ki insanda olmayan istidat ve melekeleri yaratarak, deliller ikame ederek vehbi olarak da öğretti, kesbi olarak da öğretti.
İşte öyle Ekrem olan Rabbin, sen hiç okumamışken mahz-ı kereminden sana ledünni bir ilim vererek böyle bir oku, emriyle seni kaleme muhtaç etmeden okutur. Bilmediğin şeyleri, bilgileri de bildirdi. Onun için sen de onun ismiyle bu Kuran'ı oku. Marifet-i ilahiyeyi doğrudan doğruya tefekkür ve mütalaada delil aklıdir. Kıraat ve kitabette ise kulakla işitme delalet-i sem'iye vardır. Bu suretle Kuran-ı Kerim akli ve sem'i delilleri cem etmiştir ki oku oku diyerek kıraatin ve kitabetin, ilmin taliminin yani öğrenilmesinin insan için en büyük lütuf ve kerem-i Rahmani cümlesinden olduğunu tercih eylemesi şayan-ı dikkattir.