Tasavvuf Ve Manevi Temizlik kaydında Rabbi Zülcelal'imiz, Kuran-ı Azimüşşan'da. Essairübillah. Şüphesiz ki Allah Celle Celalühü çok tevbe edenleri ve çok temizlenenleri sever. Bu Ayet-i Celile-i Cemil'den hareketle. Cahiller eşyaya baktığı zaman dış yönünü görürler. Eşyanın hakikatini görmekten mahrumdurlar. Aleyhissalatü Vesselam efendimizin duayı nebevileri, Sallallahü…
Rabbi Zülcelal'imiz, Kuran-ı Azimüşşan'da. Essairübillah. Şüphesiz ki Allah Celle Celalühü çok tevbe edenleri ve çok temizlenenleri sever. Bu Ayet-i Celile-i Cemil'den hareketle. Cahiller eşyaya baktığı zaman dış yönünü görürler. Eşyanın hakikatini görmekten mahrumdurlar. Aleyhissalatü Vesselam efendimizin duayı nebevileri, Sallallahü Teala aleyhi ve sellem, Ya Rabbi beni eşyanın hakikatine ulaştır buyuruyorlar. Çünkü eşyaya baktığımız zaman dağa, taşa, semavat ve arza, Allah'ımızın zat ve sıfatlarının tecellisi müşahede edilir. Gönülden perdeler kalktığı zaman. Ve ritaiş şehve. Eğer gönül gözlerimiz kapalı ise o zaman gözümüzü şehevi duygular kaplar hem de gönlü hem de gaflet bürümüş olur.
Ilahi hallerin açılmasının işareti Allahu Zülcelal'e ibadet ve saatte adeta bir yarışa girmektir ve istiyanlarül mecmude fimarifetillahi teala Cenabı Hakkı Celle Celalü, tanımakta bir cihet, bir gayret. Tabii tanimanın önündeki engeller nefsani arzu isteklerdir. Bir sohbeti evliya illa bize ilahi fetihlerin, manevi doğuşların gelmesi için Evliyaullah'ın sohbeti icap eder. Dünya ve onun aşıklarından da uzak olmak icap eder. Velünsü billah, Allah ile dostluk gerekir. Cenabı Hakkın dışında ne varsa onu gönülden silmekte olur. Bu dediğimiz tabirler gerçekten çok müstesna. Zaten bunu temin etsek biz o insanın yüzüne bakmaya doyulmaz. İçine nefret gelmez. Allah'ın dışındaki her şey tamamen yok olur. Aslında basar ve basiret aynı kökten gelir. Basar dediğimiz zaman o dış gözleri, işte şu kapı dediniz onu görürüz, pencere deriz onu görürüz. Adı deriz onu görürüz.
Semavat deriz bakarız ayı güneşi yıldızı görürüz arz ederiz. Taşı toprağı görürüz. Biten mahsulatı görürüz. Ve'l basirah basiretse, Onun yaratılışının sebeplerini görür. Esaydi'ne. Cenabı Hak tevbekarları sever. Ve da Tevbe dendiği zaman, tabi Ulema-i Kiram'mızın beyanları hep Kuran ve Sünneti Seniyyeden mülhem olduğu için hakikatin ifade buyururlar. Tevbeyim öyle talip buyuruyor ki Cenabı Hak'ta yönelmektir. Temizlikte aşırı olanları sevmesi de fakat Öyle günah ne işlemek değil, ibadet ve saatte bile gaflete düşmekten kurtulmaktır. Neden Rabbımızı görür gibi taat yapamıyoruz diye. Gayret ve çabası dünyanın geçici süz ve füsünü arzu ve isteklerini yok, gitmektir. Burada temizlik hususunda bir kere kalbin temizlenmesi hakkında şu Ayet-i Celile'yi okuyorlar. Ayetcelle Hac suresinde kırk altıncı Ayetcelle sana yeryüzünde dolaşmıyorlar mı? Mı?
Orada onları akledecek kalpleri İşitecek kulakları olsun. Yani baktıkları ve gördüklerinde, eşyanın gerçek yüzünü ezeli ilminde Cenabı hakk'ın onu yaratmasındaki sırrını görsünler insanı. Ama yalnız gözler kırılmaz. Fakat göğüslerde olan kalpler de kırleşir Ve Rabbi Zülcelal'imiz bize Müzzemmil suresinde yine hakikati görmemiz hususunda Ayet-i Celilesi ile, Sıhhallahiü alaim Rabbinin ismini zikret ve bütün gönülle ona yönel ki ruhen arına bilesin. Hal hükümdardır. Aleyhissalatü Vesselam efendim buyuruyor. Hükümdar düzgün olunca tebaası da düzgün olur. Bozuk olunca tebaası da bozuk olur. Cami-i Savil Hadis Seferi'ne. Allah'ım kalbimi kar ve dolu suyu ile yıka. Beyaz elbiseyi kirden arındırdığın gibi kalbimi günahlardan arındır diye Cenabı Hakk'a yalvarmıştır. Aleyhüssalatü Vesselam Efendimiz. Yine buyuruyorlar. Cennete kalpleri kuş kalbi gibi saf ve temiz olan insanlar girecektir.
Tasavvuf Ve Manevi Temizlik kaydında Rabbi Zülcelal'imiz, Kuran-ı Azimüşşan'da. Essairübillah. Şüphesiz ki Allah Celle Celalühü çok tevbe edenleri ve çok temizlenenleri sever. Bu Ayet-i Celile-i Cemil'den hareketle. Cahiller eşyaya baktığı zaman dış yönünü görürler. Eşyanın hakikatini görmekten mahrumdurlar. Aleyhissalatü Vesselam efendimizin duayı nebevileri, Sallallahü…
Bu ses kaydının kaynağı kim?
Genel
Bu ses kaydı nasıl dinlenir?
Kayıt ücretsiz dinlenebilir; 14 konu başlığındaki zaman bağlantıları ilgili bölümü doğrudan başlatır.
Abdülkadir Geylani Hazretleri de kalpte Allah'ın sıra, her kalp kendi içindeki çiçeğin kokusunu verir. Mesela bir kısım insandan böyle Ehlullah'ta olur mu? Böyle söylemez ama tiksinir. Böyle çekinir. Çünkü ona o gönül alemi malum olduğu için kalbindeki taşıdığı kötü niyet düşünceler, nefsani arzu ve istekler, bunda nefret uyandırır. Ama ruhani, manevi, güzel ahlak, arınmış, tohummuş, tertemiz, pakılan gönüllere sevgi ve muhabbet duyarlar. Mevlana'mız kalp deniz, dil kıyıdır. Denizde ne varsa kıyıya o vurur. Rabbimiz, Es'ül billah temizlik hususunda suyun temizleyici olduğunu, bunu hem maddi hem de manevi yönüyle ifade buyurur insanı. Cenabı Hak üzerinize gökten yağmur indiriyor. And olsun sizi pisliklerden temizlesin diye. Bu maddi olanı tabii arz temizleniyor. Bu çok önemli ama arzın temizlenmesi çok önemli. Manevi ilhammat ve tecellilerle, Füyuzat-ı İlahiye ve Vahideta, gönüllüler.
Şimdi biz böyle deyip geçiyoruz ama, bir evin temizlenmesinde bile ne kadar sıkıntı çekilebiliyor? Bir evin temizlenmesi, küçücük yüz, yirmi metrekarelik veya seksen metrekarelik bir evin temizlenmesinde bile güçlükler duyulabiliyor. Ondan sonra bedenin temizliği, etrafın temizliği Cenabı Hak bu dünyayı öyle bir temizliyor ki, o akıtmış olduğu sularda temizleniyor. Yoksa dünya kokar. Ondan sonra esen rüzgarlarla, atılan atıklar, onların uygunsuz olanını söylemiyorum. O rüzgar olmasın kokudan geçilmez. Rabbimiz öyle temizliyor. Öyle arındırılıyor. Daha tarif edilmeyecek şekilde arıtma ve temizleme yönleri vardır bizim bilemeyeceğimiz şekilde. Mesela Cenabı Hak tesanı Salkallauvle alayım. Bu abdest ve teyemmüm emriyle ruhun temizliği hususunda müşahede gördü. Hem maddi hem manevi.
Allah sizin için Celle Celalühü üslup dinlemez fakat sizi tertemiz etmek ve üzerinizdeki nimetini tamamlamak ister ta ki, şükredersiniz. İslam temizdir Hadis-i Şerif'te. O halde siz de temizleniniz. Çünkü cennete ancak temiz olanlar girecektir. Temizlik imanın yarısıdır. Temizlik imanın kemalinden ve nurundandır buyuruyor. Yine Mevlana'mız misafir gelecekmiş gibi evini, ölüm gelecekmiş gibi kalbini temiz tut. İmamı Gazali rahmetullahi İlvari Hazretleri temizliğe haber verirken bir bedenin ve dış ortamın pislikten kirden, pastan temizlenmesi. İki, organların günah sayılan davranışlardan korunması. Üç, kalbin kötü huylardan arındırılması, dört ruhun. Masiva Allah'tan gayrı düşünceler celle celalühü temizlenmesi şeklinde. Dört mertebesinin bulunduğu belirtilir. Ruhun temizlenmesi peygamberlere Aleyhisselam ve sıddıklarla ilgilidir. Her mertebedeki temizlik onunla ilgili amelin yarısıdır.
Dinimizin beden ve ruh arasında kurduğu alakanın sonucu olarak her yönüyle temizlik konusuna hem Kitabı Kerim'imiz hem deme Hadis-i Muhammediye ile Efendimiz Salli Allahu Aleyhi ve Sellem'in de mübarek hayatlarında İslami kaynaklara büyük önem verilmiştir. Bu sairdeki temizlik artık su ile olur. Bunun için dikkat edinirse ecdadımız bir yere cami yaptırdığı zaman hemen yanında çeşmeyi de yaptırıyor. Onun yanında hamamları görüyoruz. Yine ecdadımız suların temini için sarışlar mesela koyuyorlar, kazdırıyorlar. Bunun manevi cihetinde de seyr ü sülük bu belli bir yere gelebilmek dilimde aynelyakin ve hakkal yakini ve haşyet Cenabıhakk'a saygı ve diğer taatlerde ibadette ubudiyeti ubudiyetten ubudeti ibadetteki esrarı bulabilmek de kalp ve ruhun temizliği ile alakalıdır.
Cenabı hakk'ın ahirette günahkarlarla konuşmayacağı, yüzlerine de bakmayacağı ve onları temizlemeyeceği hususu da birçok ayeti celile de geçer. Cebrail Aleyhisselam'ın Resulü Ekrem'in göğsünü Sallallahü Aleyhi ve Sellem açarak kalbini zemzem suyu ile yıkadığı ve içini temizlediği de ayrıyeten ruhani bir temizliktir. Çünkü hadise babet'te çocuklukta olmuştur. Vahiy ilahinin geldiğinde ve Miraç hadisesinde çünkü çok büyük hadiselerle karşılaşıyor. Ona tahammül gücünün kuvvetlenmesi için. Bir dervişle velayet ölçüsü içerisinde gönlünü namazdaki haşyet suyu ile yıkar. Oruçtaki takva suyu ile yıkar. Zekattaki ruhunun arınma suyu ile temizlenir. Cihatta hile ve kelimetillah duygusu ile temizlenir. Ravıtasında füyuzat-ı ilahiye ile murakabesinde Cenabı hakk'ın esma tecellileri ve sıfatlarının ve zatının tecellileri ile yıkanır. Mesela Efendimiz beyaz elbise giyiyor.
Saganallahü tealanın tavsiye buyuruyor beyazı. Beyaz elbisenin kirden arıtıldığı gibi kendisini de hata ve günahlardan temizlemesi. Temizlik ile ilgili hadis-i şeriflere baktığımız zaman Efendimiz günahlarını affederek kalbini temizlemesi nefsine takva verip ruhunu arındırması. Kalpleri Cenabı Hak takva ile imtihan ediyor, temizliyor Cenabı Hak. Temizlenmesini Murat buyuruyor. Aişe-i Sıddıyka validemiz Radiyallahu Anh'ın değişik bölgelerde mescitler yapılmasını, buralarda temiz tutulmasını ve oğul gibi yerlerde güzel kokular yayılmasını istediğini bildirir. Aişe-i Sıdhiga validemiz radiyallahu anh mescitler yapılsın ki insanlar arınsın buyuruyor. Şadrıvanlarında arınsın. Mescide girildiği zaman kalpleri arınsın, ruhlar arınsın. Bunu istiyor. Mesela ortak kullanım alanları diyeceğiz de onu geçelim ziyaret mekanlarında bile çocuk pislerinden geçemezsiniz.
Burada ben bir hayvan boğazlayacağım, ikram edeceğim dediği zaman hayvanın o işkembesinin oraya atıldığını görürsünüz. Din bu değildir, İslam bu değildir. Bu tamamen yanlıştır. Tertemiz yapmaktır. Bulunduğumuz yerleri o piknik alanlarını görürsünüz. Bazı yerler müstesna çok nadir ekseriyetle kirli olduğu müşahede edilir. Halbuki çevrenin temizliğini Efendimiz tavsiye buyurur Sallallahu Aleyhi ve Sellem. Efendimiz insanların oturduğu, gezip dolaştığı yerlerin temiz tutulmasını isterdi. Cenabı Hak güzeldir, güzeli sever buyuruyor. Temizdir, temizi sever dedikten sonra Aleyhisselatu Vesselam efendimiz evin bölümlerinin ve hanenin etrafının temiz tutulmasının bereketin mucip olduğunu beyan buyuruyor. Mesela bir cuma günüydü. Böyle üzeri toz toprak. Halde gelen birisini görünce keşke böyle bir günde temizlik yapsaydın buyurdu. Cuma günü geliyor.
Mesela bilhassa cuma günleri bayram günlerinde yıkanır temiz güzel elbise giyen boş koku sürünürdü. Bunu alışkanlık haline getirmek gerekir. Kılık kıyafet temizliği çok önemlidir. Mesela sünnet olmak, etek tıraşlarını yapmak, tırnakları kesmek, koltuk altı ve bıyıkları kısaltmak peygamberlerin adetidir. Hadislerde mesela Efendimiz Salli Allahu Teala Aleyhisselam bilhassa sağlık ve temizliğe, ağız temizliğine, burun ve diş gibi sağlık bakımına hususi önem veriyorlar. Bunun bizde bir artık kültür haline gelmesi icap eder ve iç ve dış temizliği bu aynı zamanda nedir? İyiliklerin yapılan ibadet ve taatlerin insanlara yapılan yardımların fakir ve yoksula temizleyici olduğu ifade buyruluyor. Fakiri görüyor, yoksunu görüyor, ihtiyaç sahibi kimseleri görüyor. Bu aynı zamanda bir temizliktir, ruhunda temizliktir.
Çünkü ikram ettikçe kalbinde bir güzellik, bir huzur, bir rahatlık müşahede ediliyor İsa'nın. Bunlar sizin için en iyi iç ve dış temizliği sağlayan öğütlerdir buyur buyuruyor. Yapılan hayırları ibadet ve saatler, insanların kurtuluşu için hizmetler tam manasıyla bilen Allah'tır Celle Celalühü, siz ise bilemezsiniz buyuruluyor. Mesela yine bakıyoruz. Cebrail Aleyhisselam Hazreti Meryem'e İsa Aleyhisselam'ı müjdelerken onun temiz olduğunu ifade buyuruyor. Bakın ne buyuruyor Ben yalnızca Rabbinden gelen bir elçiyim. Sana tertemiz bir elikat çocuk armağan etmek için görevliyim. Temizlik tan nerelerden geliyor. Cenabı Hak kitabında Sana tertemiz bir çocuk armağan etmek için görevliyim buyuruyor.
Sonra yine temizliğe baktığımız zaman gönlün temizliği, kalbin temizliği, ruhun ve nefsin arıtılmasının icap ettiği hususunda nefssek ve kim temizlenirse kendi iyiliği için hem dünyevi hem sıhhati için afiyeti için ondan sonra kalbinin durulması temizlenmiş olur buyuruyor Cenabı Hak. Kim temizlenirse, kendi iyiliği için dönüşünüz Allah'adır. Sizi tertemiz göndermiş buyuruyor. Bizi Cenabı Hak dünyaya tertemiz göndermiştir. Tertemiz de emanetini istiyor. Bir yere emanet olarak verdiğimizi sağlıklı bir şekilde sağlam bir şekilde zayi edilmeden isteriz. Allah'ımız bizi öyle gönderiyor ki o ruhun defned edilmesi ben ruhu üfledim, akilla gönderiyor, zekayla gönderiyor, idrakle gönderiyor, sonra bütün isimlerinin tecellisine mazhariyetle gönderiyor, hilafetle gönderiyor, Emanetleri yüklemek suretiyle gönderiyor. Bu kadar nimeti zayi edecek olursak sonucunu düşünelim.
Çünkü lekenrüd buyuruyor insan. Rabbine karşı insan ne nankördür buyuruyor. Yine bak arıtılmamız hususunda esenle nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa erimiş, onu kötülüklere gömen ise ziyan etmiş buyruluyor. Bak kitabı kerimimiz, esame. Ona ancak temiz olanlar dokunabilir. Kitabı Kerim bu Kuran-ı Azimüşşan. Tarifi mümkün değil Allah'ın kelamı o Celle Celalühü. Ona dokunuşta bile temiz olmamız gerektiği ve bu sayede de levh-i mahfuza sadece tertemiz melekler dokunabilir ya da Kuran'a ancak günahlardan temizlenmiş olanları dokunabilir. Bu anlam dahi belirliyor. Gönlü ruhu arı olanlar da diyor. Ancak onlar dokunabilir. Bunu bile ibadet etmiş ulema-i Kiram'mız. Kuran'a abdestli olmayanların el süremeyeceği yönünde de tabii bu bir esastır. Bunu bilirsiniz, abdestin dokunulamaz.
Müminlere abdest, usul ve teyemmümü emretmekle onları günahlardan temizlemek ve üzerilerindeki nimetleri tamamlamak istediği Ayet-i cellelerde geçmektedir. Mesela Cenabı hak annelerimiz için Ezvac-ı Tahirat, ehli beyit, efendimizin yakınları için Sal bunun üzerine çok kaba vuracağız, öyle kolay değil o. 0 fenafillah'a bekabillaha en azından mutmainne sıfatı ister. Sonra. Ey peygamber ailesi Allah Celle Celalühü sizi sadece günah kirlerinden arındırmak ve sizi tertemiz yapmak istiyor. Sadece ehli beyt için mi? Hepimiz için. Bakın, eşler için bile Cenabı Hak, orada müminlere tertemiz işler verilecektir. Ne demek bu tertemiz işler? İffetli demek, namuslu demek, kendisini muhafaza eden koruyan güzel ahlak sahibi demek, ibadet ehli demek, taat ehli müttaki demek, gözünü ve her şeyi haramdan koruyan manasınadır öyle gelişigüzel bir ifade değildir o.
Bakın cennetin baktığımız zaman içeceklerinde bile temizlik görürüz. Rabbimiz buyuruyor ki içtiğiniz suyu düşündünüz mü? Onu buluttan siz mi indirdiniz yoksa biz miyiz indiren dileseydik onu tuzlu yapardık. O halde şükretmeli değil miydiniz? Mesela biz acı da yaratabilirdik, tuzlu da yaratabilirdik, onu nasıl içecektiniz diye buyuruyor. Sonra Allah'ımız Ayet-i Celilede Aynen. İyiler ise içindekine güzel koku katılmış bir kadehten içecekler. Onu talip mümkün değil. Ayeti celilesiyle ifade buyuruyor Mevlamız. Buradan ne kastediliyor? İyiler, ruhu ve gönlü arı olan kimselerden iyilerse içindekine güzel koku atılmış bir kadehten içecekler buyuruyor. Rabbimiz Ebrar'ı tarif ederken Onlar sadıktırlar, doğrudurlar. İçiyle dışıyla, hal, taur, reşşantılarıyla. İmanda sadık. Tam tasdik ediyor. Tam inanmış. Hiç şüphe yok. Hiçbir kimseye eza etmiyor ve de şerre de destek olmuyorlar.
Hiçbir hata böyle şirk küfür nifak büyük günah şuk günah ve masiva bunlardan uzaklardır. Kalplerini hiç Rabbımızın dışında bir hal ile hallendirmemiş, hep Rabbimize odaklanmış, onun dışındakilerden alakayı kesmişler. Hep bakışları nur ile bakmışlar. Onlar o bardaktan içiyor ya, o nedir? Hamroll muhabbe muhabbet şarabıdır, Allah'ımıza muhabbet şarabıdır. O nedir? Orada yakin berdil yakin yakinin güzelliğidir, öyle diyelim biz. Yani kesin inanç tabi o. İmanın hayata aksetmesi ve bütün yaşantımıza aksetmek suretiyle zevkinin nurunu elde etmektir, tarifi yok. Yenen yemeğin tadın nasıl anlatacaksın? Bu ancak tatmakla olur, yıllar geçti. Teb bunları diyoruz diyoruz, işte bizim gibi böyle kalıyor. Aynen ondan ancak halis kullar tadarlar. O kaynayan su nedir? Onun gönül alemi. Ondan sırlardır. Ruhlarından, kalplerinden gelen güzelliklerdir onlar. Cenabı hakk'ın temizlik hususunda bitmez.
Diğer gayet cilveler var. İnşallah görüşmeye gayret ederiz ama istiyor Cenabı Hak. Mesela Efendimiz buyurdu ki Salli Allahu Teala aleyhi ve sellem ancak Cenabı hak halis, Tertemiz. Riya, kibir, ucu, benlik olmayan ameli kabul eder ve sadece rızasını isteyen ondan baş başka maksat ve gayesi olmayanlardan kabul eder. Şüphesiz ki Allah sizin bedenlerinize ve suretlerinize bakmaz. Fakat kalplerinize ve amellerinize bakar buyurdu ve parmakları ile de mübarek göğüslerini işaret ettiler. Kalbin temiz olması, şimdi bizim organlarımız bunu bile olumlu şekilde etkiler. Çünkü insan bedeninde bulunan tüm organlar kalbe bağlıdır. Had düzelirse organlarımız da düzeliyor. Efendimiz Salli cesedi küllü iyi biliniz ki insan vücudunda bir çiğnem et parçası vardır. Bu et parçası gibi olursa bütün vücut iyi olur, bozuk olursa bütün vücut bozulur, bu et parçası kalptir.
Ayrıca kulun işlediği günah kalbinin de sararmasına sebep olur. Efendimiz buyuruyor Sanırsam kul bir hata işlediği vakit kalbinde siyah bir nokta bir leke yapar dedi. Eğer tövbe edip vazgeçerse, mağfiret giderse kalbi nurlanır, temizlenir ve parlar. Döner tekrar yaparsa o leke artar. Nihayet kalbini tamamen istila eder. Kuran-ı Kerim'de Cenabı Hak Rabbimiz buyuruyor ve beni insanların diriltecekleri, diriltileceklerinin küçük düşürme. Malında çocukların da bir yara sağlayamadığı günde ancak Cenabı Hak Allahü Zülcelal'e selim bir kalp ile gelenler başka selim olan kalp arınmış ve durulmuş nurlanmış bir kalp demek. Allah'ım insanların dirilip zurna gelecekleri gün beni utandırma. O gün ne mal fayda verir, ne de evlat. Ancak Cenabıhakk'a temiz bir kalp ile gelenler o günde fayda bulur. Kuran-ı Kerim'de temizlik karşılığında kullanılan kavramlara baktığımız zaman taharettir.
Bunun içinde mesela dokuz ayetin üçünde hadesten taharet geçer. Sekizinde günahlardan günahlardan arınmak, yani bu ruhani manevi temizliktir. Çünkü Rabbimiz, elbiseni temiz tut, günahlardan uzak dur buyurulması Kuran'ı Azimüşşan'ın maddi ve manevi temizliğe verdiği önemdir. Elbiseyle bütün bedenin kast edildiğiyle sürülür. Müfessirler bunu bu şekilde beyan eder. Bunun yanında asıl maksadın kalp olduğu söylenmiştir şüphesiz. Cenabı Hak Cenabı Hak Müminler temizlenmeyi sever. Allah da temizlenenleri sever. Esalne. Cenabı Hak İbrahim Aleyhisselam'a ve İsmail'e kendi evinin yani Kabe demek bu temiz tutmalarını emretmiştir. Esalne. Ve afidna ile İbrahim Yime ve İsmail'e entahhira, Beyti yelip taiftaifine ve la akifine ve rukka issucud, Rasulüllah bizi.
İbrahim ve İsmail'e de aleyhimesselam tavaf edecekler için, kendini ibadete verecekler, rüku ve secde edecekler için evimi temiz tutun diye talimat verdik esanı ve Allah yeryüzünün hayat bulmasını ifade buyurur ve beytinin de temiz tutulmasını, yeryüzünün bile temiz tutulması ifade buyuruyor esabı. Rahmeti ve yine kendi rahmetinin önünde yağmur öncesinde rüzgarları müjdeciler olarak gönderen odur. Biz gökten tertemiz su indirdik. Bu tertemiz ve tatlı bir su diye Furkan suresinde de geçmektedir. Birçok temizlik hususunda efendimiz eğer ümmetine zorluk vereceğinden çekinmeseydim ümmetime, her namazın başında onlara misvak kullanmalarını emrederdim. Misvak kullanın çünkü misvak ağzı temizler buyurmuştur. Muhakkak ki ağızlarınız Kuran'ın yollarıdır Kuran Azimüşşan'ın. Onları misvakla temizleyin. Cenabı Hak güzeldir, güzel olanı sever.
Evet o çirkin şeyleri sevmez, Mümin ağzını temiz tutacaktır ki Allah da bundan hoşnut olsun. Çünkü meleklerin barındığı yerdir, ağızdır. Sonra temizlik hususu bitmez. İnsanın fıtratında mevcuttur. Yaratılışında çivi ve pası hiç sevmez insan. Allah'ımız bunun için temizliği ifade buyuruyor. Kalplu ve beden.