Bismillahirrahmanirrahim. Evlilikte önemli olan üç husus vardır. Bunu siz genelleştirebilirsiniz. Ne kadar hususiyet arz etse bile genel olarak da ele alabilirsiniz. Birincisi toprak, ikincisi tohum, bir üçüncüsü de o toprağı, o tohumu ıslah için gerekli olan, bunları temin edecek olan bahçıvan. Toprak. Arapçada ü anne kelimesinin toprak manasına geldiği de ifade edilir. Toprak önemli. Toprağı güzel olan memleketin meyvesi de güzel olur. Eğer toprağı güzel olmazsa o meyveden bir fayda hasıl olmaz, toprak önemli. Genelleştirebilirsiniz dememiz şu, bir kere toprağımız iman olacak. Nedir iman? İman Cebrail aleyhisselamın efendimiz aleyhisselama getirmiş olduğu esaslara nasıl inanmanızı emretmişse o şekilde inanmaya imandır der. Burada bir incelik var. Dikkat ederseniz iman nasıl inanmamızı emretmişse, Allah'ın resulü bizim nasıl inanmamızı emretmişse o şekilde inanmaktır.
İnancımız da onun doğrultusunda ve arzu bir filiz olarak sürüp gelişecek. Gelişen bu fidanın bir de meyvesi olacak. O nedir? O meyve de güzel ahlaktır. Bunu biz İbrahim suresinde görürüz. Essayıllem, daramallahümmeden sakınlarımız. Allah'ımız öyle güzel bir misal veriyor ki, kelimeyi talibe ile O nedir? La ilahe illallah muhammedur resulullahtır. Ondan sonra ümbesirini duzam öyle bir elaldaki ayet-i celileyi anlatmakla bitiremezsiniz. Mesela onları da seçebildiğimiz ibadet ve taatler nedir ibadet ve taat? İbadet ve taat aynen bir fidandır. Burada ayeti celilede hurma misal olarak veriliyor. Hurmanın misal olarak verilmesi hurma ağacı öyle az bir rüzgar dalgelerine devrilecek bir şekilde bir ağaç değil. O sağlamdır kırklık güçlü ve bu kuvvetler kolay kolay yıkılmaz. Bir de her zaman ürün verip bundan dolayı harika vermeyeceği hurmayla misal ediyorum. Kelime-i tevhid, temel bu.
Fidan nedir? İbadetlerimiz ve taatlerimiz. İbadet Biz cihat taatinin farziyetine iman ediyoruz. Cihad hakkında ayet celine gökyüzü geçkindir. Şimdi burada burada bu ayeti celine'yi ele almamız cihadın bütün türlerini içerisine alır da onun için. Mesela ilim yolunda gayret gösterdiğimiz zaman Cenabı Hak bize ilmin yollarını açar. Nasıl bir yollarını açar? Eymen yakin, aynel yakin, hakkal yakin, yollara açar. Nedir? Ilmel yakin, biz okuyoruz işte. Ama aynel yakin asıl o okuduğumuz, öğrendiğimiz ilimlerin esrarına vakıf olmaktır. Sonra Hakk'a yakın edip bizzat görmektir, vasıl olmak ve erişmektir. Siz Nemil suresine baktığınız zaman orada Süleyman Aleyhisselam diyor ki işte Hüdhüd nerededir kaybolmuş, gözle görül diyor. Eğer bunu yakalarsam onu keseceğim diyor. Hüdhüd de diyor ki ya Süleyman beni boğazama, ben sana dinle vereyim yakin. Yatın bir haberle geldim.
Sebe ülkesinde bir kraliçe var. Bu Alevüneşe yıldızı takıyor bunlar. Onların haberlerini getirdi. Bakın burada diyor ki ben bizzat üzümle gördüm. Bu nedir? Aynel yakımdır, Hakk'a yakımdır. İşte İmam-ı Azam rahmetullahi hazretlerinin bilimin o kadar esrarı var ki, şartları vardır ki biz o şartların altında kesiliyoruz diyor. İmam-ı Azam rahmet-i vali Hazretleri. İlmin artık sırlarına gelişmiştir. Mesela buyuruyor ki mai müstahmer diyoruz, kullanılan su, kullanılan suyun üzerimize sıçraması nedir? Cahil değildir. Neden söylüyor bunu bizzat görüyorum. Çünkü Aleyhisselatu Vesselam Efendimiz abdesti alınırken eğer duaları da yapılacak olursa, duaları da yapılacak olursa abdestin duaları, o zaman o ağza ile yapmış olduğumuz küçük günahlar bağışlanıyor. Baktığımız zaman el elimizin hadisi şerifine saka aleyhi ve sellem, elimizi yıkadığımızda elimizle yapmış olduğumuz küçük günahlar.
Yüzümüzü yıkadığımızda gözümüzle, yüzümüzle kulağımızla mesh ettiğimizde günahlar dökülüyor. Başımızı mesh ettiğimizde kötü düşüncelerimizle duygularımız bunlar dökülüyor. Bunları bizzat görülmesinden dolayı bir yılan bir akrep bir çamur şeklinde onun döküldüğünü gördüğü için maimstame, kullanılan suyun üzerimize sıçramaması gerektiğini ifade ediyorum. Her hususta bu genelleme dediğim, bunu siz sadece ilim olarak değil, mesela ilk cihad taatinde temel imandır, temel tevhidtir. Ama bu tevhidin de ilmel yakini, aynel yakini, hakka yakini var. Hakk'a yakini nedir? Biz okuyoruz her zaman la ilahe illallah muhammeden resulullah diyoruz. Zeyd bin Harise radıyallahu anh İmamin buyuruyor, sıhhatinin alameti nedir? Ben cennetleri açıktan görüyorum cehennemde ateş ehlinin bağırıp çağırdığını, feryat ettiğini görüyorum. Dikkat ederseniz Ehlullah'ın yüzü pek gülmez.
Sadece bir tebessümle geçerle gider. Neden? Hüzün tasavvufta çok önemli bir kerimdir. Mesela sıddık-ı Azam'ın şema ilmini okuduğunuz zaman bir hüzün halindeydi diye geçer ve diğer emsalin veya o cihette olan mübarek insanlarda bir hüzün vardı. Bu hüzün ahiret dendi. Hazreti Osman RAVB. Dünya endişesi gönülde bir ise ahiret hüzniyse kalbe bir nurdur. Bu hüzün burada kolay kolay da anlatılamaz. İmanın demek ki yakin oluşu, yakın oluşu tereddütsüz bir iman. Buna aybe iman diyoruz. Bizim Fatiha'dan sonra Bakara suresine girerken okuduğumuz ayeti celilede tefekkür edilmedi. Böyle sunumu yapan kardeşimiz çok güzel ifadede bulunmadı. Dedi ki okunan Kuran-ı Azimüşşan'ın manasını bilerek hayata geçirilmesi. Esriu billahi dikkat edilirse Cenab-ı Hak İbn Esra ile başlıyor. Burada edep neyi ifade ediyor? Lam neyi ifade ediyor? Mim neyi ifade ediyor? Hepsi bir kelimedir bunların.
Efendimiz Aleyhisselam her birinde o ecir olduğunu edip, bunda en az on müteahhit, lamında bile mim de bile. Elif, lam, mim. Mesela okuyoruz ha mim, hayır. Yirmi gülen ham mim diyor. Ha mim. Bunların ayrı ayrı manası var. Bir gaf dediğimiz zaman Rabbi Zülcelalimizin esma-i ilahiyesinin isimlerinden olduğu ifade etti. Başta bir esrarı geliyor. Bu Habibullah ile Cenabı hak arasında bir şifredir. Bu şifreyi elde etmedikçe, biz bu ilahi kapıları açıp da esaret girer miyiz? İmanımız taklit halinde kalır. Kapıyı dahi şimdi şifreli kapılar var. Anahtarlar bütün şifrenin şu bildiğiniz demirle vesaire maddelerden yapılan cisimle yapılan bir madde deyil, bir adet deyil, kapılar da şifrenin. Şimdi biz bu kapıdan diyelim dinimizin kapısından, dinimizi ihsan ölçüsü içerisinde yaşamanın kapısından içeri girebilmek için, bu manzaraya bu güzelliğe girebilmek için şifreyi bilmemiz lazım.
Bütün Ehlullah'ın yanıp yapıldığı bu, Allah'ımız Kuran-ı Azimüşşan'da, ey peygamber hanımları siz diğer hanımlar gibi değilsiniz. Ey peygamber hanımlar siz diğer hanımlar gibi değilsiniz. Siz özelliklerini eksilerde göreceksiniz. Siz kendinizi daha çok koruyacaksınız, daha çok dikkat edeceksiniz. Hazreti Ömer Radıyallahu Anh efendimizin görüşüne uygun on üç bir rivayette de yirmi üç ayeti celile inmiştir. Bunlardan bir tanesi de annelerimiz hakkında. Annelerimizin rahat Ashab-ı Kiram ile görüşmesine gönlü razı olmuyor. Yüz yüze gelmesine razı olmuyor. Birisi Rabiatü'l Adeviyye, birisi de Hasan-ı Basri de olsa halvetten kaldıkları zaman şeytan kötü düşünceyi ağzına getiriyor. Ne olacak benim amcamdır, dayımdır, dayımın oğludur vesairedir.
Efendimiz aleyhisselatu vesselam böyle bunları tanımadan, amcam dayım bilmem falan nikah düşecek olursa, elhamdülillah ben mürmdür, bu ölümdür daha da biterdir. Siz dikkatli davranmazsanız kim davranır? Bizim üstazı adimizin anneleri, anneleri kendisini Bağdat mi Şahin'de mübarek bir zat görür. Nebi Ekrem efendimize hizmet ederken sayıyorlardı, der ki Ya Resulallah onun bu hale gelmesinin sebebi ne? Değil kendisi kadınlığa ait bir eşyayı dahi erkeğin göreceği yere asmamıştır. Balkonlara böyle asarken, kadınları haya ediyorum, görünmeyecek eşyalarını bir başkasının seyretmesi değil bu seyir giymiş olduğumuz elbiselerin dar olup da bir başkasının bakmasında dahi kalplerinin değiştiğini Sivas'tan gelen bazı kardeşler var. Şarkışrada mübarek bir insandı, Bekir efendi diye o Hızır Aleyhisselamlarla görüşür. Buna bilen gönlü değişen kimseler var diye ifade ediyor.
Hatta şu yakaların açılmasında bile. Şimdi şeytan kadınlarda oluyor mu? Kadınlara baktırmak için devamlı denizci ediyor. Ama tüysüz böyle bir erkek üzeri dinen kimselerin yanında on sekiz on dokuz tane şeytan bulunuyor. Çünkü o rahat, öpebilir. Ya dediler ki zaten o da erkek bu da erkektir. Öper, sever, okşer ama harfi bozulacak olursa Allah korusun, Cenabı hak korusun. Ne büyük bir tehlike olur. Biz üstadlarımızda gördük bunu. Anlatılırken haramlardan kaçmakta, bir de helalde bile itinalı, helalde de dikkat olma Ashab-ı Kiram biz harama düşeriz korkusuyla umdukus helali terk ettik. Torunlarını üstadı alimimiz öpüyorlardı, bir an durdular, sen benim torunum olduğum günah değildir. Yüzünü nefret edin. Yerine dedi kız kardeşinin çocuklarını bir gün geldiler elini derhal çekti ancak konumda.
Birincisi demek ki bunu biz umum olarak ele aldığımızda, bütün ibadet ve saatte Onda katiyen bir şüphe yoktur. O şüphenin olmaması nedir? Olmaması o esrara erişmektir. İmanın yakın haline gelme durumudur. Tereddütsüz bir inançdır. Tevhidi okurken onlar gaybe iman ederler. Okunan tevhidte bir kardeşimizi hatırlıyorum. Bu kardeşimiz tevhid okurken daha la ilahe illallah derken kendinden geçiyor. Alete bayılıp düşüyor. Üstad-ı rahimiz demediği halde huzur ne yapıyor ve konuşuyor mu? Tevhidin artık esrarına yetmiş olur. Ol. Sadece dilin tekrarı değil ol. Şurada önümüzde sular var, ayranlar var. Bakmıyoruz bu ayrandır. Bu ayrandır, bir metre bizim midemize girip biz onu takmış oluyor muyuz? Hayır. Anca tartmak suretiyle. Diyelim ki Allah'ımız korusun başımız ağrıyor, biz aspirin grip, aspirin belli demiyoruz. Aspirin gribin demekti hastalık geçmez. Onu kullanmamız gerekir.
Sadece la ilahe erbidullah dilin tekrarı değildir. Bunun için imanın tarifinde nedir? İman kalbin marifetidir, kalbin tanımasıdır.
