Sayfa yükleniyor…
Sayfa metni
cfâto&tâ^/teafagim <£sosİom • 119 • lardır: 1- Allah'ı Rabb olarak tanımak. 2- O'na itaat etmek. 3- Nimet ânında şükür, belâda sabır. Ebu Abdullah Ma'ribî'ye göre garibi üç şey süsler: 1- Güzel edep. 2- İyi ahlak. 3- Şüpheli insanlardan uzak durmak. Mutasavvıflar edebi dört bölümde mütâlâ ederler. 1- Dînî ahkâma karşı edep: Allah'ın, Peygamberi (s.a.v.)'ne öğrettiği İlâhi emirler ve Peygamber (s.a.v)'in, ümmetine talim ettiği Muhammedi edep. Şerî emirlerin titizlikle uygulanmasıdır bu edep. 2- Hükümdarın huzurunda gözetilen edep: Sûfiler hakikatte hükümdar Allah'tır derler. Hâlik-ı Zülcelâl'e a'zamî ta'zim bu edebin sınırlarına girer. 3- Hakk'a karşı edep: Hakkı kabul edip, O'na boyun eğmek, razı olmaktır. 4- Hakikat,edebi: Allah'ın aşk ve muhabbetinde fâni (yok) olmaktır. Sofiyye ıstılâhında edep: Kişinin kendinden üstün olanm makamına göz dikmemesi, kendinden küçüğü nü de hakir görmemesidir. Haşan Basrî (r.a), âdeti üzere kimseyi hor görmezdi. Dicle kenarında bir şeyler yiyip içen bir kadınla erkeği gördü. "Bu adam, içki içip nâmahremle oturmasaydı benden üstün olurdu." der demez, nehre düşen iki kişi yi bu adam, boğulmaktan kurtardı. Haşan Basrî'ye: "Ya Haşan! Sen benden üstün idiysen bu adamları sudan kurtarsaydın da görseydik. Bu kadın annem, yediğimiz ekmek, içtiğimiz de sudur. Gözlü müsün, kör müsün diye seni imtihan ettim." deyince adamın el ve ayakla- rma kapanıp özür diler Haşan Basrî (r.a).