Sayfa metni
58 yer vermiştir. İbni Sînâ’nın Kânun fi’t-Tıp adlı eseri binlerce yıl Avrupa’daki tıp okullarında okutuldu. Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri Mârifetname ismin- deki eserinde, sıhhatle alâkalı konuları şu şekilde belirler: Uykuda terleme sebebi çok yemedir. Uykunun hafifliği kuru gıdâlarladır. Uykusuzluğu süt ve arpa suyu gibi yiyeceklerle gidermeli. Bedenin oluşum bekasının birinci sebebi havadır. Teneffüsle akciğer içinde rûhun dumansı olan fazlalıkları- nın nefesin itilmesiyle çıkarılması, rûha îtidâl vermek için zorunludur. Kokuların ruh üzerindeki etkisi bile önemlidir. Deterjan, sentetik parfümler rûhumuzu öldürüyor. Kokuyla zihin kont- rolü bilinen bir gerçektir. Gündüz bir kere gıdâlanmak, bir kere gecede yemek, vücûda sıhhat ve rûha hafifliktir. Hastalıkların sebebi gıdâlardır. Tokluktan korunan kim- senin hayâtı âfiyette olur. Obezler yemeği azaltıp, hamamı çoğaltsın. Hareket edip, sert yerde yatsın. Mercimek, arpa ve eski peynir yesin. Rezene gözü kuvvetlendirir. Karaciğer tıkanıklığını açar, idrarı düzeltir. Soğuk su mîde iltihâbını giderir. Sarımsak müzmin öksürük ve göğüs ağrıları için gâyet faydalıdır. Asalak ve kurtları döker, bitleri öldürür. Sirke kanı inceltir, safrayı söker. Hazma yardımcı olur ve uyuzu önler, yanıklara iyidir. Gülyağı baş ağrısını geçirir, gargara yapılırsa diş ağrısını keser. Sumak şişleri ve urları giderir, diş ağrılarını keser, susuzluğu teskîn eder, mîdeyi düzeltir ve iştah açar, saçı siyahlaştırır. Üzerlik balgamı sö- ker, mafsal ağrılarını dindirir. Zeytinyağı sürünmek, saçları kuvvetlendirir ve beyazları düşürür. İlk insan ve ilk peygamber olan Hazret-i Âdem’e, Allâhü Teâlâ tarafından gönderilen sahifeler içinde tıp hakkında mâlûmat vardır. Dâvûd aleyhisselâm zamânında yaşayan