Bir İnsan, Bir Hatıra. Mahmut Sami Efendi'den hatıralar. Susan kurtuldu. Yaklaşık otuz beş sene önceydi. Mevsim sanırım sonbahara doğruydu diyor ve anlatmayı sürdürüyor doktor Semih bey. Üsküdar'da geniş salonlu bir evde sohbet için toplanmış, Muhterem Sami Efendi Hazretlerinin gelişini bekliyorduk. Şöyle kabaca bir rakam vermek gerekirse elli kişi kadardık diyebilirim. Fazla sürmedi. Nur yüzlü, asil mürşid Sami Efendi Hazretleri teşrif buyurdular. Mütebessim ve mütevazı haliyle selam verdiler, salondaki sedire dizüstü oturarak yerlerini aldılar. Orada bulunan bir hafız efendiye Kuranı Kerim okuttular. Ardından Euzu Besmele, Hamdele ve Salvele ile bugünkü mevzumuz sükuttur, susmaktır diyerek mübarek başlarını öne eğip murakabe tarzında sükut vaziyeti aldılar. Sohbet yaranı da aynı hale tabi olup sükut pozisyonuna girdiler.
Artık efendi hazretleri ve bizler susarak susma sohbetine başlamıştık. Anlaşılıyor ki bize sükut eğitimini kavlendiği halen yaptırıyorlardı. Yaptırıyorlardı. Hepimiz derin bir vecd içinde sükuta gömüldük. Sükut sohbeti elli dakika kadar sürdü. Sonunda efendi hazretleri, elhamdülillah, sohbetimiz bitti. Allah Celle Celaluhu kabul buyursun dediler. Doktor Semih Bey, hayatımda o sohbetten aldığım feyzi başka hiçbir sohbetten almadım. Elhamdülillah, barekallah diyerek bu sohbetin dervişhane kısa bir yorumunu yaptı. Söz uçar, yazı kalır, demiş büyükler. Yazı ya kağıda ya da ruha yazılır. Belli ki bu yüce maneviyat sultanı sükutu yaşatarak ruhlara nakşetmeyi tercih etmiş. Bu şuna benzer. Hizmet konusunda istediğiniz kadar konuşunuz. Muhatabınız hizmeti eylem olarak yapmadıkça hizmetin hakikatine ermesi mümkün değildir.
Aynı şekilde, sükutun lafını değil, halini uygulatarak, susmanın hakikatine erdirmek ne derin, ne ince, arifane bir eğitim. Tasavvufta asıl olan da bu değil mi zaten? Şahsiyet yapısının en belirgin özelliği sükuti olmasıydı. Sami Efendi Hazretlerinin en belirgin özelliği buydu. Sözü amelinden sayan kişinin az konuşması icap ettiğini söylerdi. Sorulara cevabı da, Hazreti Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in metoduna uygun olarak kısa fakat engin anlamlıydı. Onun sohbetinde bulunanlar Hazreti Rasulullah'ın Cevamiül Kelim özelliğinin elle tutulur, gözle görülür yansımasına şahit olurlardı. Mahmut Sami Bir insan, bir hatıra.
