Ses kayıtları yükleniyor…
Mihmandar ses arşivi
Kalp Temizliği ve Ruh Arınması kaydında Uygunsuz olan, necis olan, necis olan pislik kelimesini pek kullanmak istemiyoruz. Hafızımıza almayalım o kelimeyi diyoruz ama manası bu. O pislikleri kaldırmak. Ve izaletün necesin, yine o artık necis diyelim de onun kalkmasıdır. Yalnız neces dindiği zaman aynıyla pis demek, hınzır gibi. Hiçbir şeyi onun helal değil, temiz değil. Bu…
Konu başlıklarındaki zaman bağlantıları kaydı ilgili saniyeden başlatır.
Uygunsuz olan, necis olan, necis olan pislik kelimesini pek kullanmak istemiyoruz. Hafızımıza almayalım o kelimeyi diyoruz ama manası bu. O pislikleri kaldırmak. Ve izaletün necesin, yine o artık necis diyelim de onun kalkmasıdır. Yalnız neces dindiği zaman aynıyla pis demek, hınzır gibi. Hiçbir şeyi onun helal değil, temiz değil. Bu sebeple müşriklere, Müşriklere neces tabiri kullanılıyor. Her şeyiyle pis demek. Ve mafi mana ha ve diğer manalar da verilmiş. Ve gala sallallahu aleyhi ve sellem. Temizlik imanın yarısı. Sözlükte temizlenmek manasındaki taharet. Tuhur maddi kiri veya manevi kiri gidermek. İsim olarak temizlik demektir. Tuhur hayızdan temizlenme anlamına da kullanılır. Tahir temiz tahur ve mutahhir temizleyici tathir temizlemek tatahhur temizlenmek Zekat kökünden çeşitli kelimeler maddi veya manevi yönden temizlenme temizleme manasına da gelir.
Nezafet ve neka kökünden kelimeler de bu anlamları taşır. Rağabel İsfahani, şükreder. Taharetin beden vücut ve ruh nefis temizliği diye ikiye ayrıldığını ifade eder. Bir bedenimizin temizliği işte büyük abdest, küçük abdest ve guslü icap ettiren hal, üzerimize bulaşan pislikler, hep bunları temizlemek, bir de ruhun arınması manasına gelmektedir. Kuran-ı Kerim'de ilk nazil olan ayetlerde Elviseni temizle, nebzihsiyebe imanek imanını şekten, şüpheden arı bir hale getir. Ve irifanek, irifanını da temizle. Annevsiz tamai pilikalp. Insanların elinde olanlara göz dikmemek suretiyle ve hususen insanlara yaptığın hizmette vasıl nasihat olsun. İfşaat, ıslah, eğitim, vesair maddi yardımları olsun. Bunlardan ne der? Bir ücret talep etme. Elbiseni temiz tut buyurulması, Kuran'ın, Kuran-ı Mecid'in maddi ve manevi temizliğe önem verdiğini gösterir.
Fahreddin Razi Hazretleri elbise ile murat buyuruyor: Kalp olduğu beyan edilmiştir. Elbiseni temizle demek gönlünü temizle. İmam-ı Gazali, rahmetullahi el-Barî Hazretleri tasavvuf ehillerinin kendi iç alemlerine yöneldiklerini ruhlarını tasfiye edip bu tasfiye ruhlarını nurlandırıyorlar. Artık nefis diye bir problemleri yok. Nefsin onlara tasallutu yok, irşad olmuş, ıslah olmuş. Ruhları nur. O nurun ziyadeleşmesi ve kalplerini cilalayarak, ak gönülde kir diye bir şey yok. Bu bitmiş, nurulmuş ilham yoluyla ilim, Allah'tan alarak ilmi. Hocalardan, kitaplardan deyin. Direk Rabbamızdan nur şeklinde gönle düşüyor. İrfan ve marifete ulaştıklarını ifade buyururlar. Buna bir misal veriyor İmam-ı Gazali Hazretleri Bir duvar perde ile ikiye bölünür. Bir duvar perde ile ikiye bölünür. Süslemeleri için duvarın bir tarafı Çin diğer tarafı Rum sanatkarılarına verilir.
Rumlar, kendilerine ait duvarı türlü renklerle çeşitli motifler yaparak süslerler. Çinliler de kendi duvarlarını cilalamak, parlatmak ile yetinirler. Aradaki perde kaldırılınca, Rumların yaptıkları resim ve nakışlar karşı duvara yansır ve orada daha güzel görünür. Manevi temizlik yani tezkiye, manevi kirlerden arınma ve kalbin her türlü kötü duygulardan arındırılması işte aynen bunun gibidir. Faizle meşgul, sonra tevbe etti. O faizle meşgul olduğu devrede insanlar onlardan ondan kaçardı. Faizin, faiz alanının ayağının tozu bize bulaşmasın diye. Tövbe edince herkes onun ayağının tozuyla şereflenmek istedi. Tövbe etti Hasan-ı Basri rahmetullahi Ali Hazretlerinin elinde. Bir gün ırmak gibi veya deniz burayı geçecekler. Bir sandal bir gemi beklerken Hasan-ı Basri Hazretleri Rahmetullah Ali Habib ve Acemi suyun üzerinden yürü de geçti.
Dedi ki, ne oldu ya Habib, daha dün benim elimde tövbe etmiştin, Bu hal nedir? Efendim, siz SAT'ı kararlıyorsunuz. Ben SAT'ı nurlandırıyorum. Allah'ı zikirle. Rabıta ile, murakabe ile, tecelliler ile. Kuran-ı Azimüşşan'da Aleyhisselatu Vesselam Efendimiz'in özelliklerinden bahsedilirken, bunlar arasında insanları manen temizleme görevi de vardır. Efendimizin sallallahu teala aleyhi ve sellem varislerinde de Onlarda da bu özellik bir izni Lai Teala mevcuttur. O müminler içinde kendilerinden, kendilerine bir peygamber gönderendir ki bu onlara ayetlerini okur, onları temizler, onları bu suretle kitabı, hikmeti öğretir. Halbuki onlar daha evvel hakikaten apaçık bir sapıklık içinde izler. Burada ve yüzekihim ifadesinde onları nefislerin de ruhların da sırların da yıkanmalarına rağmen hem yıkanıyor hem de yıkandıktan sonra daha da bir nur üzerine nur olmalarına vesile oluyor, biizn-i Teala.
Allahü'tahhiruhum mineşirki vel ve habe isil cahiliyye Aleyhisselatu vesselam Efendimiz Kelime-i Şehadetle onları şirkten temizledi ve Cahiliyye pisliklerinden de kurtulmalarını vesile oldu Rabbimizin hidayet lütfettiklerini. Tezkiye zekat kelimesinin de aslı olan zeka fiilinden gelir. Sözlükte temizlik, artıp geliştirmek, paklık, durulluk manalarına gelir. Tezkiye, kişinin La ilahe illallah demesidir. Arınma, durulma, pak olma kişinin La ilahe illallah demesidir. Arınıp temizlenmeyi Kelime-i Tevhide bağlarlar. La ilahe illallah derken La, çok kesin bir arınmayı gerektirir. Çünkü La demek La, putlaştırılmış nefis de dahildir buna. Allah Teala'dan başka bütün ilahları, batıl itikat ve düşünceleri, günaha götürecek kirleri, nefsin arzu ve isteklerini kalpten çıkarıp atmak suretiyle temizlenmektir. Kuran-ı Kerim'de manevi arınmanın Felah manasına geldiğini de görürüz. Felah kurtulmak.
Esa'yimle. Ad eflaha menzekke o gün kesinlikle kurtuluşa erecektir, günah kirlerinden arının. Günahtan kurtulup huzura eren. Nefsin arzuları Allahu Alem on beş madde halinde bildirilir. Hayvani duygular tamadır, hasetliktir, kibirdir vesaire. Bunlardan temizlenmek ve vuslata ermektir. Nefis kötülüğü yapmakta ısrarcı olduğu için nefsin arzu ve isteklerine karşı koymaktan temizlenir. Şüphesiz kurtuluşa eren onlardır. Ve aynı zamanda kalbini gafletten kurtaran devamlı uyanık. Yerken içerken de, giyip, boşanırken de, gezip dolaşırken de, evinde de, ticaretinde de, her türlü davranışlarında kalbe uyanık. Ve Ruhau ruhu da minel mesa kinati ile lagay. Bir kere ruhu da Allah'ımızdan gayrı her şeyde ünsiyet dostluk kurmaktan kurtulmuştur. Temizlik, tayyib manasına da gelir. Çünkü bu kelime Allah'a sıfat olursa tayyib kelimesi, Allah'ımızı noksan sıfatlardan tenzih etmek.
Onun için, Sinetun ve la nevüm buyuruluyor ya Unutmaktır, uyuklamaktır yok. Onun başı da yok, sonu da yok. O zahirdir. Görünmesinin şiddetinden dolayı da batındır. Pula sıfat olursa ta'yib kelimesi kötü ahlaktan temizlenme manasını ifade eder. Eğer mala sıfat olursa helal mal anlamına gelir. Vermiş olduğum rızıkların temiz olanlarından yiyiniz. Şüpheli olanlardan yemeyiniz. Haram şöyle dursun şüpheli olanlardan yemeyiniz. Etsin. Çünkü muttakiler şüpheli olanlardan kaçınırlar. Kuran-ı Kerim'de Ta'yib kelimesi inancın düzgünlüğü, güzel sözler ve insanın şahsiyetli olmasını, düzgün olmasını fütüvvet yani erdemliliği de ifade eder. Rabbimiz, bu hususta Kötü kadınlar kötü erkeklere Kötü erkekler de kötü kadınlara yaraşır. Aynı şekilde iyi kadınlar iyi erkeklere iyi erkekler de iyi kadınlara yaraşır bu tertemiz insanlar o iftiracıların ortaya attığı asılsız suçlamalarından tamamen masum kılar.
Demek ki mümine müşrik olmaz. Mümine mümin olacak. Daha bunun izahları uzun. Konu geniş olduğu için geçiyoruz. Kısaca diyecek olursak bedenimizin temizliği gibi kalbimiz de ruhumuz da temiz olursa Allah'ımız bize kendi tarafından da manevi ihsanlarını yapar. O insanın değerine göre. Temizliğimizin üstünlüğüne göre. Ne kadar arınır, durulur, temizlenir, nurlanırsak o nispette. Bir cuma günü üstü başı toz. Böyle terlemiş vaziyette huzuruna biri geldi aleyhissalatu vesselam Efendimizin. Buyurdular ki, keşke böyle bir günde temizlik yapsaydın. Buradaki temizliği ifade ederken, böyle buyurulmuştur. Böyle kirlerden, pisliklerden, puta tapmalardan, Allah'ımıza ortak koşmalardan temizlenmek. Bakara Suresi yüz yirmi beş. Ayet-i celîle de, Tahyir Beythi buyuruyor. Ayet-i Celle uzun tam orta kısmında eserini. Tahhir Beyti'l-i-l-i-l-akipine ve-l-ak-i-bin-i-Sücud Sakınlayım.
Evimi temizle buyurulurken, burada gönlün temizliği ifade buyurulmuş. Bir Hadis-i Şerif'te ümmetime fazla zorluk yüklemekten çekinmeseydim her namaz öncesinde misvak kullanmalarını emrederdim buyurulmuştur. Aynı zamanda, temizliğin bedende ve gönülde, ruhta, sırda olduğu gibi çevrenin de temiz olması önemlidir. Hususta Efendimiz aleyhissalatu vesselam, Cenabı Hak güzeldir, güzeli sever, temizdir, temizi sever dedikten sonra çevrenin temiz tutulmasını emir buyurmuştur. Evin bölümlerini ve etrafını temizleyin, bereket gelir. Cebrail Aleyhisselam'ın, Efendimiz Aleyhisselam'ın mübarek sadrı şerifini açarak kalbini zemzem suyu ile yıkadığı ve içini temizlediği de bildirilir. Gönül temizliği hususunda esabi.
Biz senin göğsünü iman, ilim ve hikmet nurlarıyla aydınlatıp ruhunu okşayan tatlı bir güven duygusu iliklerine kadar işleyen bir iç huzuru ve cesaret bahşedecek gönül ferahlığa kavuşturmadık mı? Efendimize nübüvvet olarak sallallahu aleyhi ve sellem, onun dışındakilere velayet ölçüsü içerisinde gayret gösterirsek, alınan evrak ve ezkar samimi olarak yapılır. Niyetimiz düzgün olursa Cenabı hak, varışına göre gelişin, bulg uğraşına yar maaşın. Esselamle, El cezau'l ihsani illa lisan, iyiliğin karşılığı iyiliktir. Ve Gil. Efendimiz daha çok küçükken, yavru iken mübarek kalbi şerifi yarılmıştır temizlenmiş. Anlatacak. Yine şekkahu ve ahrece minu alaka böyle siyah bir kan pıhtısı, Efendimiz aleyhissalatu vesselamın mübarek kalbinden, sadrından alınmıştır. Bir de Leyle-i Miraç'ta, Miraç gecesinde mübarek göğsü yarılmış temmele ehu imanen ve hikmet, ilim ve hikmet doldurulmuş.
Buyuruyor ki, Habibim sallallahu teala aleyhi ve sellem, biz senin sadrına marifet-i ilahiyeyi bu sayede marifetullah ile genişletmedik mi? Bizi tanıtmak suretiyle zatını tanımak ne demek izah edilemiyor, mümkün değil. Bir hücre için dokuz yüz cilt kitap bile ona kifayet edemiyor. Bir ağacın kökünden ta gövdesi dalları en son yaprağına kadar o suyu götüren hangi güç hangi kuvvettir? Tabiattır. Ünet. Tabiat. O tabiatı halk eden kimdir? Doğa. Doğayı yaratan kimdir? Tıkanır kalır insan Allah'tır, Celle Celalühüte. Aynı zamanda temizlik, cennete girmenin de yoludur. Ta suresi yetmiş altı. Ağaçların altından ırmaklar çağıldayan ve sonsuza dek içinde yaşayacakları sınırsız mutluluk diyarı olan Adin cennetleri tertemiz bir hayat yaşayarak kötülüklerden arınan kimselerin mükafatı. İşte bu.
Bedenimizi temizlediğimiz gibi, kalbimizde Allah'ımızın zikri ile, yüce kudretinin tefekkürüyle vesair Evrad ile, Ezkar ile, yapılan zikrullah ile, bunun yanında ammeye, insanlığa yapılan hizmet bir fakirin gönlünün görülmesi, bir hastanın ziyaret edilmesi vesaire. Bunlar da kalbin arınmasının yollarındandır. Bunu yaşayanlar bilir. Allah'ın yolunda infak edenler ve aynı zamanda bir muhtacın ihtiyacını giderenlerin gönlünde bambaşka bir safiyet meydana gelir, bir nur hazır olur. O onu yaşar. Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem bize Cenabı Hakk'ın suretlerimize değil kalplerimize bakacağını ifade buyurmuştur. Bundan dolayıdır ki Halisel Muhasibi, Kadde Sallallahü Aleyhi ve Sellem Hazretleri, içimizi temizlemeyi manevi kirlerden arındırmayı batıni farz olarak ifade etmiştir.
İçimizdeki asetlik kurduğunu, kibir kurduğunu, adavet düşmanlık vesair hayvani duygular kurduğunu yok etmeyi batıni farz olarak ifade buyurmuştur. Elmanın kurdu gibi ağacın içine girdiği zaman elmanın verimini yok ettiği gibi bu nefis kurtları da ruhani hayatımızı mahveder. Efendimiz aleyhisselatu vesselam dikkat edin vücutta öyle bir et parçası vardır ki o iyi doğru ve düzgün olursa bütün vücut iyi doğru ve düzgün olur, o bozulursa bütün vücut bozulur dikkat edin o kalptir. Arınmak iman etmekle başlar. Rabbimiz Musa Aleyhisselam'dan ilahlık iddiasındaki Firavun'a iman teklifini arınmak istiyor musun ayeti celilesi ile Naziat on sekiz ifade buyurmuştur. Musa Aleyhisselam, Firavun'a dedi ki ey firavun zulüm ve inkar günahlarından arınıp Rabbinin hoşnutluğunu kazanmak ister misin? Temizlik üç şekildedir. Bir. Bedenin temizliği gibi kalbin ruhun temizliği gibi ilmin de temizliği vardır.
Şu gördüğümüz alemde birçok ilim sahipleri vardır pek çok. Neden ilmi temizleyeceğiz? Minel cehli cehaletten. Cehalet yerine göre Said Havva'nın rahmetullahi aleyh ifade ettiğine göre Allah'ı ve Resulünü tanımamaktır. Yerine göre Hakk'ın dostlarına muhalefettir. Taharetü'l Zikir Zikrimizi nasıl temizleyeceğiz? Allah diyen de kir olur mu? Celle Celalühü'l Nasıl temizlenecek? Minenisyen Unutmaktan, Rabbimizin bizi gördüğü düşüncesini her an hatırımızda tutmamız icab eder. Ve taharatü ta ibadetlerin temizliği nedir? Minel-maasiye isyandan korumaktır. Hem ilaç kullanıp hem de perhizini yemekte olmaz. Rabbimiz esamna. Araf suresi ayet kırk üç. Onları cennete koyarken kalplerinde haset, öfke vekil adına ne varsa hepsini söküp atacağız ve her türlü olumsuz duygu ve düşünceden arınmış olarak cennete girecekler. Orada altlarından ırmaklar çalınacak. Ariflerin temizliği nedir?
Min külli havlin ve alakatin. Bir kere dünyanın nimetlerinden de ahiretin nimetlerinden de nasipdar olmayı istemeyecek. Mevla'yı isteyecek. Bu istekten işte orada sonsuz nimet var diyerek ona aldanmaktan ve dünyadaki şöhret ve saltanattan uzak olmaktır. Zahitlerin temizliği ise bir kere nefsin arzularına rağbet etmemek, nimet ve ihsanın esiri olmamak. Abidlerin ibadet ehillerinin temizliğinde ise kınanmaktan, ilmin kınamasından, ilmin caiz görmediği şer'in de uygun bulmadığı hallerden ve hayvani duygulardan kurtulmaktır. Muhabbet ehlinin temizliği ise mahluka olan alakayı nefsani değil ruhani hale getirmek lillah fillah için sevmektir. Bu gönle atılan nedir iman nurudur ve bununla da İslami emirlere riayetle de sadrı aydınlanır. Biz onların gönüllerinden kin, kibir, hasetli giderdik. Beşeri sıfatlardan da kurtulacak. Ne olacak? Yemeği sadece önümüze konan sofra olarak düşünmeyecek.
Marifetullah'tan da tadacağız. Görmeyi sadece dünyayı temaşa olarak değil, yaratılan eşyanın hakikatini de görmek. Duyduğumuz sesler de de aynı zamanda eşyanın da zikrini işleyebilmek ve ahlakını güzel ahlaka çevirmektir ve salih amel işlemektir. Esselamü. Efendimizin yasaklamış olduğu müminlerin birbirleriyle alakayı kesmeleri, sırt dönmeleri, birbirlerine buğz ve hasetlikten kurtulmaktır. Şeyh hazretleri, kalpte Allah sure, hüvel ehve ve vel bid'a bid'atlerden, dinde aslı olmayan yaşantılardan sünneti Muhammediye'ye uymamak. Çünkü her bid'at sünnetin yok olmasına bir sünnetin sebep olacağı için çok yasaklanmış. Resulullah Efendimiz sallallahu teala aleyhi ve sellem uyulması haber verilmiştir ve nefsin arzularından kurtulmak. Temizlikte aynı zamanda istihale. Fıkhi bir terimdir bu. Dinimizde pis olan bir maddenin uğradığı değişimden sonra temizlenmesidir bu. Ne gibi?
Şarabın sirkeye dönüşmesi gibi bolca tuz atmak. Merkebin tuz gölüne düşerek tamamen eriyip tuza dönüşmesi gibi gübrenin yanarak kül haline gelmesi içine necis bir maddenin düştüğü zeytinyağının sabuna dönüşmesi gibi. Şimdi illa bu şekilde değil. Kimyevi maddelerle de bu istihale dönüşüm sağlanmaktadır. İlaç sanayiinde, müsait hizmetlerde. Mesela üzüm suyunun pekmeze, susamın tahine, buğdayın una, sütün peynire dönüşmesi gibi. Burada ne deniyor? Şu denmek isteniyor. Nasıl ki bir merkep tuz gölüne düşünce eczasından hiçbir eser kalmayıp tuz olunca tuzun bulunmadığında yemeğe katabilmenin caiz olduğu gibi biz de istihbarın gönlüne, tevhidin gönlüne, salatü selamın gönlüne, sadat-ı kiramın gönlüne, Aleyhisselatu vesselam Efendimiz'in muhabbetine, Cenabı Hakk'ın sevgisine düşmek suretiyle arınmış olur.
Maddi temizliğin ibadet şartı olarak görülmesi gibi tasavvuf ehilleri de seyri süluk için, nefsimizin ıslahı için ruhumuzun kemali için kalp ve ruh temizliği manevi arınma gerekli görülmüştür. İmamı Gazali Temizliğe haber verirken bedenin ve dış ortamın kirlerinden, paslarından temizlenmek diyor birinci olarak. İkincisi, azalarımızın günahtan temizlenmesi elimizin hırsızlıktan güçlüyüm kuvvetliyim diyerek zulmedip bir yetimin öksüzün fakirin zayıfın hakkını elinden almaktan kalbin kötü huylardan arındırılması, ruhun Allah'tan gayrı düşüncelerden kurtulmasıdır. Temizlik hususunda arz ettiğimiz gibi üç hususu beyan eder ve ayrıyeten Tevbe suresinde geçen ayet-i celile ile de birçok izahlarda bulunulmuş.
Asıl mühim olan kalbin temizliği noktasında insanların diriltileceği gün ve Allah'a temiz bir kalple gelenler dışında, malında, çocuklarında fayda veremeyeceği gün beni mahcup etme, İbrahim Aleyhisselam. Ayet-i Cellenin bir öncesinden alarak insanların diriltileceği gün ve Allah'a temiz bir kalple gelenler dışında, malında, çocukların da fayda vermeyeceği gün beni mahcup etme. Burada tefsirciler temiz kalp diye çevirdiğimiz kalbi selim tamlamasını şu manaları da yormuşlardır. Şirk ve şüpheden, kötülüklerden, sünnete gönülden bağlı olup bid'atlerden, mal ve evlat sahibi olduğu için şımarmayan bir kalp. Fahreddin Razi'ye göre bu konuda görüşlerin en doğrusu kalbi selim, cehaletten ve kötü huylardan arınmış kalptir. Diğerleri İbni Kesir'den alınmış ve diğer müfessir-i nizam efendilerimizin beyanlarıdır.
Biz Usame Efendi Hazretlerinin, Haddesallahu Sırra baktığımız zaman izahına bu kalbin temizliğinde buyuruyor ki ol günde ancak arınmış ve durulmuş kalp salaha erecek olanlardır. Kalbi selim ile gelen kimselerden murat, malını hayrata sarf ediyor ve evladına hak dini öğreten ve hak yola irşad ile kalbi mal ve evladın fesadından salim kılan kimsedir. Kalbin temizliği denildiği zaman illa doksan dokuzluk tespihin çekilmesi değildir. Gazze'deki o zulüm gören müminlere ve bunun dışında dünya üzerinde hakarete uğrayan zulmedilen Allah'ın kullarına yardım etmek. Binaenaleyh kalbi senin dininde cehaletten. Öyle ki selim kalp denince illa halka-i zikir olarak düşünülmez. Ya nasıl düşüneceğiz? Dininde cehaletten kurtulacak, dinimizi öğreneceğiz ama çok iyi talim edeceğiz. Eserler pek çok üzerine düşeceğiz. Günlük programımızda İslam ilmi halini de öğrenmek için bir saatimiz olacak.
Kuran-ı Kerim için bir saatimiz olacak. Siyer-i Nebi için vesaire. Artık kişinin kendine göre değişir ama bu esastır dinimizin esaslarını öğrenmek. Dininde cehaletten, kötü ahlaktan, mal ve evladın şerrinden, pak olarak huzur-u ilahiye gelen kimsedir. Şu halde malını hayrata sarf edecek, evladına dini hususları öğretecek, kalbin hastalıklarından, kötü ahlaktan, cehaletten kurtularak, ahirete giden kimsenin mal ve evladından menfaat göreceğine bu ayet-i celile delalet eder. Hak Teala Hazretlerinin medh ü sena etmesi duasının kabulünün şartlarından olduğu bu ayet-i celile ifade eder. Keşfü'l-esrar tefsirinde selim kalp kalbin küfür nifak hastalıklardan, masiden, isyandan kurtulması olarak tefsir edilmiştir. Zira sahih bir Hadis-i Şerif'te beyan edildiği vechile azayı cevari kalbe tabidir. Daha da izah buyrulmuştur.
Kaynak: Genel
