Ses kayıtları yükleniyor…
Mihmandar ses arşivi
Dil Muhafazası ve Sükutun Edebı kaydında Cuma sohbeti, Değerli dinleyenler, şimdi sizlere Ali Ramazan Dinç Hoca Efendi'nin cuma sohbetini sunuyoruz. Şükür ve dili muhafaza etme hakkındadır. Samete, nice kim susarsa kurtulur. O zaman tebliğimizi, davetimizi, bir misafir geldiğinde hoş geldin, safa geldin, bir derdin, bir sıkıntın var mı, ihtiyacını gidermek için nasıl size…
Konu başlıklarındaki zaman bağlantıları kaydı ilgili saniyeden başlatır.
Cuma sohbeti, Değerli dinleyenler, şimdi sizlere Ali Ramazan Dinç Hoca Efendi'nin cuma sohbetini sunuyoruz. Şükür ve dili muhafaza etme hakkındadır. Samete, nice kim susarsa kurtulur. O zaman tebliğimizi, davetimizi, bir misafir geldiğinde hoş geldin, safa geldin, bir derdin, bir sıkıntın var mı, ihtiyacını gidermek için nasıl size yardımcı olabiliriz, halleşmek, dertleşmek, sıkıntısını gidermek için kelam etmek bunlar ne olacak? Onu da hadisi şerifte izah edecek. Buradaki sükut Allah'ımızın razı olmadığı hallerden sükut etmektir. Mesela hak karşısında sükut eden dilsiz şeytandır buyuruyor. Hak karşısında. Mesela orada da konuşacaksın. Nerede? Mesela bir mazlumun hakkı çiğneniyor. Namuslu bir kadın. Hadis-i Şerif'ten alarak söylüyorum. Diye geçer, yedi tane bela. Onlardan birisi namuslu bir kadına iftira etmek.
İşte bu işlerin bütün müsebbibi bu, bilmem falan gibi yanlış ifadelerde bulunmak, haksız sözler söylemek, onda onu muhafaza için konuşmak, görüşmek ve müdafaa etmek nedir? Haktır. Eğer bu hakkın karşısında sükut edecek olursa o zaman dilsiz şeytandır. Muhakkak hakkı haykıracak. Niye olursa olsun. Hazreti Ömer radiyallahu anh mescitte bir kadın muhalefette bulunur. Der ki ya Ömer bu söylediğin söz yanlıştır, demiştir. Buna benzer işte. Bunun gibi. Kim sükut ederse o kurtuluşa eder. Bir kere küfür kelimelerinde isyana götüren sözlerden, yersiz dedikodulardan sükutden kurtulur. Çünkü bu dilin de hesabı var ya, tek tek söylediğimiz her sözden mesulüz. Ondan dolayı, nefesimizden bile.
Kim Allah'a ve ahiret gününe iman ederse, kim Allah'a ve ahiret gününe iman ediyorsa, Allah'ın varlığına, birliğine, onun yüce kudretine, isimlerine, sıfatlarına, fiillerine, onun kemaline, azametine, yüce kudretine, sonsuz nimetine inanıyorsa, Hayır söylesin yoksa eğer hayır söyleyecek tek bir kelamı yoksa sükut etsin. Etsin. Varsa bizim irşadımız için, ıslahımız için, bize hakkı göstermek için, sabrı tavsiye için, kelamları varsa söylesin. Yoksa sükut etsin. Kim Allah'a ve ahiret gününe iman ediyorsa, o da komşusuna ikram etsin. Pişirmiş olduğu yemekten ikram etsin, pazardan almış olduğu meyveden ikram etsin, güler yüzüyle ikram etsin, tatlı sözüyle ikram etsin, Evlatlarına güzel tavsiyelerle ikram etsin. Onları kötülüklerden korumak suretiyle ikram etsin. İsyana götürmemek için ifade ettiği kelamlarla bu yöndeki çabası ile gayretiyle ikram etsin. Sadece ikram insanın cebinden olmaz.
Sofrasından da olmaz. Bununla olmakla birlikte güler yüzü, tatlı dili onlara hayrı, hakkı tavsiye etmesi büyük ikramlardandır. Kimin Allah'a ve ahiret gününe imanı varsa, misafirine de ikram etsin. Ne kadar ikram eder Cenabı hak en az bire onuyla mukabelede bulunur. En az bire on vermek suretiyle ona sonsuz kerem sahibi Mevlamız ikramda bulunur. Acaba ne verebiliriz, ne edebiliriz, ne yedirebiliriz demeden ne varsa. Hiç unutmadığımız bir hadise hanımı ithal etmiş, yaşlanmış bir zat kendisini ziyaret ettiğimizde bir soğuk suyumuzu için demesini hiç unutamıyoruz. Mesela çok zengin bir kimsenin ballar, börekler, tatlılar, yiyecekler, içecekler dökmesinden daha istiyor. Hiçbir şey yok. Sadece bir soğuk suyumuz olsun için demesi ne güzel bir ikram. Bunu derken de o yüzündeki letafet, sözündeki güzellik hiç unutulur mu? Kim Allah'a ve ahiret gününe iman ediyorsa misafirine ikram etsin.
Eve misafirin girmesi berekettir. Güzel geçim hasıl olur. Şu lokantada görüşelim, şu restoranda görüşelim, şu otelin lopisinde görüşelim, şurada burada demeden, bunun için de gevdekilerin durumu da çok önemli. Onları da alıştırmamız gerekir. Misafire ikramı onlara göstermemiz icap eder. Onun faziletini, onun güzelliğini, onun eve bereket getireceğini ifade ederek tatlı tatlı tavsiyelerle misafiri eve alıştırmamız gerekir. İşte ben senin otel paranı vereyim, git otelde yat. Zaten otelde yatacak olsa sana gelmez o. Girer otelde yatar, sabah seninle buluşur, görüşür. Ne yaparız? Varımızı yok ederiz. Mesela bizim sevgili üstadımızla annemiz, Kayseri'den gelen misafirleri için odalarını terk ederler. Hayvanların barınağında yatacakları kadar bir yeri temizleyip orada istirahat buyururlar. Semiatu ademoğlunun en çok hatası nedir? Dili ile yapmış olduğu çirkin sözlerdir.
Rabbimizin razı olmadığı habibinin razı olmadığı, evliyaullahın hiç razı olmadığı sözlerdir. Fiil ise dilinin toplamış olduğu hatalardır. X seri, yanlışlık dilden zuhur eder. An Efendimizden soruldu. Ya Rasulallah Müslümanların en üstüne en kıymetlisi kimdir? Müslümanların elinden ve dilinden selamette olduğu kimsedir. Eliyle ikram, diliyle irşad ve ıslahla meşgul olan kimsedir. Allah'ımız üç şeyden razı olur, üç şeyden de razı olmaz. Allah'ımızın razı olduğu nedir? Ona ibadet etmektir. Ona kulluk yapmaktır. Ona hiçbir şeyi ortak koşmamaktır. Düğününü düğününü Rabbimizin istediği şekilde yapıp batılların yaşantısını ortak etmemektir. Cenazesini şer'i ölçüler içerisinde yapıp bir kadın cenazesi ise erkeğin ona haram olduğunu bilerek, eline ve ayağına dokunmadan anamızdır deyip yanlışlık yapmadan, evet onlar bizim annemizdir. Yalnız şeri edebe riayet ederek ne yaparız?
İlahi hükme razı olur. İlahi hükmü katiyen incitmeden bizim cenazedeki tavrumuzda nasıl ki düğünümüzde batılların yaşantısını karıştırmıyorsa cenazemizde, ölümümüzde de ne yaparız, batılların yaşantısını bu son yolculuğumuza da karıştırıp onların fikirlerini, onların tavırlarını ortak etmeyiz. Mesela yemekte ortak etmeyiz. Sol elimizde yiyerek şeytanın adeti olan bir tavrı yemekte ortak etmeyiz. Haksız kazançla haksız kazançla yiyeceğimizi elde ederek Allah'ımızın razı olduğu bir amele razı olmadığı bir tavrı ortak etmeyiz.
Mesela yatarken de öyle, çocuklarımızı yetiştirirken de öyle, onları Kuran kıraatiyle, Rasulullah'ın muhabbetiyle ehli beytin sevgisiyle yetiştirip bu yaşantıya onları edeplendirmemize gözünü harama bakmalarını temin ederek, ellerinin Allah korusun razı olmadığı Cenabı hakk'ın fiillerle meşgul olarak gençsin daha çocuksun diyerek uygunsuz hareketlere cevaz vererek batılca bir yaşantıyı ortak etmemektir Rabbimizin sevdiği tavır. Canım ne olacak, çok yakınız birbirimize deyip de oturup kalkmamızda batılların yaşantısını ortak etmemek, Allah'ımızın emrini, resulünün sünnetini muhafaza ederek onların dışındaki bir hayatı, hayat kabul etmemektir. Efendimiz buyurdular sallallahu aleyhi ve sellem, ona hiçbir şeyi ortak koşmamaktır. Mesela giyimimizde ortak koşmamaktır. Bir kadının giyimi nedir? Bir başkasının dikkatini çekmeyecek şekilde olması icap eder.
Vücut haklarının belli olmaması gerekir. Eğer fitneye meydan verecek olursa yüzünün de korunması gerekir. Mesela diliyle bir yabancı erkeğe konuşurken, konuşurken cilveli bir konuşma değil, edeple vakarını muhafaza ederek konuşması icap eder. Gerek telefonda olsun, gerek kapının ziline basıldığı zaman kocasının burada olmadığını, evde bulunmadığını ifade ederken dahi onun gönlünü bozacak bir ifadede bulunmamalıdır, vakarla konuşmalıdır. Biliyorsunuz Fatıma'üz Zehra annemizin benim cennette komşum kimdir dediğinde ona bir kadın tarif edilir. Çok genç olmasına rağmen konuşması yaşlı bir kadının yaşlı ninenin konuşması gibi. Neden böyle konuşuyorsun deyince ağzıma taş aldım, yabancı bir erkek benim konuşmamdan dolayı şehevi arzusu tahrik olmasın diye öyle konuşuyorum der. Giyimimizde de ortak gitmeyeceğiz.
Erkek kadın nasıl dikkat ediyorsa erkek de öyle, onlar örtüldürler ama açıktırlar buyruluyor. Vücut hatlarımızı muhafaza gitmemiz gerekir, korumamız icabiler. Yahu ne olacak? Aynı hal içerisindeyiz, aynı şekilde yaratıldık demek suretiyle çılgınlığa gitmemektir. Sami Ramazanoğlu Katyesallahu Sırra hazretlerini göz ameliyatında hastanede ziyaret ederler. Efendim sizi iadede bulunmak istiyorlar, hastalığınıza geçmiş olsun demek istiyorlar deyince bu tavırla onların karşısına çıkamam, pijamalı olduğu halde çok münasip bir tavırda bulunmasına rağmen elbisesini giyer ve misafirini öyle karşılar. Allah'ın ipine de sımsıkı tutunmaktır. İslami edeple edeplenerek kitabı kerimimize ve sünneti seniyyeye sımsıkı tutunmaktır. Hepimiz birden, topumuz birden ve tefrikaya düşmemektir. Sevilmeyen tavır ise nedir? O da fiil-i kaldir. O da bu sözlere dalmak. Batılca sözlere dalmaktır.
Ve ketretü's sual, yersiz sorular sormaktır ve ideatü'l mal malını da sefih, uygun olmayan kimselere yedirip biçilmektedir. Allah Allah Dilinden başkalarının rahatsız olmamasıdır diye buyurur efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem. Ya rasulallah kurtuluş nedir? Olacak bir sözü söylememendir. Evinde oturmandır. Hatana, isyanına da ağlamandır. Demek ki büyüklerimizin anlattığı üç husus var, birisi billetü'l kelam az söz söylemektir, yersiz konuşmamaktır. Hayvan diye bizzat Veysel Karani hazretlerini ziyarete girer. Üç gün uğraşır bir türlü konuşamaz. İbadette, saatte, zikirde, fikirde hep Mevla ile meşguldür. Nasıl olduysa bir gece yarısı az bir gözü uykuya dalar Veysel Karani hazretlerinin ve şu sözleri söyler, çok yiyen karından, çok uyuyan gözden sana sığınırım Allah'ım.
O zat derhal ayrılır der ki ben günlerce bu zatı takip ettim, konuşmak için fırsat aradım, uykusuz kaldı geceleri, şöyle az bir dalınca bu sözü söyledi, bu bana nasihat olarak, öğüt olarak yeter der ve ayrılır. Demek ki onların tavır ve hareketleri de ıslah ve irşadımıza vesiledir. Mesela Sufyani Sevri Hazretlerine bir doktor getirirler. Doktor bir gayrimüslim olmasına rağmen idrarını muayenede başını şöyle bir sallar der ki bu zat Allah korkusu ile öyle olmuş ki ciğerleri parçalanmış. Mesela üstazı Ali'mizin hastanede bulunması doktorun kendisine aman ha secdeye bile varamazsın dediğinde, doktor ben secdeye varırım demesi ibadetsiz olmasına rağmen öyle gönlüne işler ki eve gelir derin derin düşünür. Ben sıhhatliyim, afiyetliyim, o ise hayatına mal olsa dahi secdeye varırım dedi deyip cuma namazında müşahede edilir ve ibadet ve taate döner.
Onların demek ki tavır ve hareketleri de de insanların irşad ve ıslahına vesile oluyor. Mesela üstadımızın, üstazı hastayım dememiştir. Mesela o su yollarından, prostocktan dolayı rahatsızlığında, öbür kısmından sondajla su alınır. Alınırken her nasılsa onu takan bir zat acıtır. Böyle bir hafifçe vah der. Der, hafifçe. Ondan sonra da ayağa kalkar. Acaba Allah'a isyan mı ettim neden ben vah dedim, Rabbimin vermiş olduğu bu hediyeden dolayı diye ağlamaklı bir tavır alır. Kendisini muayene eden kimse mesela gözünden bir rahatsızlığı var, hastayım demez, Rabbimize şikayet olur diye. Mesela çaya şeker atacak, o dışına düşer. Halinden anlarlar, efendim sizi bir doktora götürelim mi, bir doktor getirelim mi siz bilirsiniz der. Doktor onun o sabır halini, o şükür halini, o güzel bütün tavırlarını müşahede edince tövbe eder, istiğfar eder.
Efendimiz buyururlar, asıl kurtaracak olan insanı dilini tutmasıdır, aleyhine olan sözleri söylememesidir. Yarın huzur-u ilahide kendisini mesul tutacağı. Geçenlerde bir kardeşimiz anlattı. Kendisi bir iş münasebetiyle bir müesseseye girer, bir kuruma girer. Girdiğinde bir genç karşısına çıkar ve heyecanlanır o genç. Bir müddet sonra tekrar gelir. Der ki siz beni heyecanlandırdınız. Sebebi ise ben sizi rüyamda gördüm. Ellerinizi öptüm ve benim kulağıma eğildiniz. Dediniz ki ahirette mahcup olacak bir davranışa sakın ha girme. Demek ki onların rüyada bile Rabbimizin izniyle irşad ve ıslahları var. Hiç unutamadığım bir şeyi anlatmama müsaade ederseniz arz etmek istiyorum. Sami Ramazanoğlu Kuddiseallahu sırra üstazımız Medine-i Münevvere'ye hicret ettiler. Rüyamda gördüm, evrad ve ezkarımı konuşurken mübarek dillerini işaret ettiler. Bu irşad ve ıslah değil de nedir?
Üstadımız yakınlarını anlatınca burada bulunuyor ama dört köşe yedi iklimin de irşadıyla teala meşguldür derler. Hatandan dolayı da ağla buyurur Efendimiz sallallahu teala aleyhi ve sellem. Ancak iyilikle emretmesi müstesna. Kötülüklerden sakındırması müstesna. Evet, Allah'ımızı zikretmesi müstesna. Kozanda Arap şeyhir dedikleri mübarek bir insan. Bunun İbrahim Efendi olduğunu da hatırlıyorum. Allahu alem hata olmasın. Bu zat ile üstadımız halvet kalır, yalnız kalırlar. O zata der ki, ne olur efendim bana dua et, çok uyuyorum, çok yiyorum, çok konuşuyorum. O da der ki siz uyursanız uykunuz ibadettir. Sizin uykuda kalbiniz arşi ala da ruhunuzla secdededir. Eğer eğer çok yiyorum derseniz siz ibadet ve taat için yersiniz, çok konuşuyorum diyorsanız sizin konuşmanız da hep hayırlı kelamlardır derim.
Memleketimizde bulunan üstadımızın yetiştirmek için gayret gösterdiği kıymetli bir insan hayatta olduğu için ismini vermiyorum. Şu anda Alpze-i Emir gibi bir rahatsızlık pek de hareket edemiyor. Hareketi de biraz zorlaşmış durumda. Cenabı Hak şifalar lütfeylesin. Çok sevdiğim, beraber okullarda bulunduğum kardeşimizin de babasıdır, hafızdır. Bu hiç konuşmaz. Pek öyle kelam etmez. Neden konuşmuyorsun deyince, der ki ben bir rüya gördüm. Rüyamda gündüz uygunsuz bir haller oldu. Gece ise o uygunsuz tavra girenlerin, uygunsuz kelam edenlerin önlerine kılı ile, kılçığıyla, etiyle, kemiği ile, her şeyiyle bir köpeğin laaşesi önlerine konur. Ben nasıl konuşabilirim der. Ehlullah önüne kağıt ve kalem kor, ne konuşursa onu yazarlarmış. Demek ki çok az konuşuyorlar, akşam olduğu zaman da sen neden bu boş kelamları sözleri ittin diye kendilerini meskun tutarlar.
Mesela hayır kelam etme hususunda kırk yıl Kuran'la konuşan bir anamız var. Diyorlar ki neden böyle konuşuyorsun? Kişi bir söz söylemez ki melekler onu kaydetmesin. Şu hadiseyi anlatırlar, kurbağa işte semada gidiyormuş, bir ipe tutunmuş, o ipe tutunup giderken böyle bir var deyivermiş deyince, tabii dişleriyle tutuyor, o sözüyle ipten boşanmak suretiyle yere düşerek helak oluyor. Eğer biz ehlullah ile uçacağız diyorsa, marifet ehilleri ile kanatlanacağız diyorsak dillerimize sahip olacağız. Sevgili üstadımızda bulunan bir kimse iki ay kadar beraber bulunur. Kuran okurlar, zikrederler, hep hayırlı kelamlar ilerler, dünyevi işlerinde görürler. Bir defasında nasıl olursa üstadımız da görmez yanındakilere derdini açar der ki iki aydır artık ben boğuldum. Öldüm, ne gıybet var ne dedikodu var yıldım artık der. İnşallah o iki ay beraber bulunması kurtuluşuna vesile olur.
Yine bir kardeşimiz hayırlı bir mecliste bulununca daralır, bunalır, der ki ne söylesem beybe, ne söylesem aman ha dur yazılıyor, çiziliyor, ben de daraldım der. Bu şuna benzer, Mevlana'mızın tabiriyle gül bahçesinin yanından geçen bir kimsenin bayılması gibi. Onu ayıtmak için çok uğraşırlar, onu tanıyan birisi avucunun içerisine bir şeyler sıkıştırır, burnuna tuttuğu zaman kendisine gelir. Derler sen Hızır mısın, İlyas mısın, Danyal mısın, ne Hızır'ım ne İlyas'ım ne ne Danyal'ım. Bu kimse tabakçıdır, derilerle meşguldür, kirli paslı çok fena kokulan kokular içerisindedir. Şu yanı başındaki yere bakın, bura gül bahçesidir. O kokuya tahammül edememiştir. Eğer heybetle, dedikoduyla, iftirayla, yersiz sözlerle meşgul olursa bir kimse, hayırlı meclislerde duramaz ama kendimizi tövbe ile, istiğfarla o gibi meclislerden kurtarıp hakikatle güzel manevi şahsiyetlerle bir araya gelmemiz gerekir.
An İbn-i Ömer r. A. Gal, gala rasulullah SAV. Allah'ın zikrinin dışında sözü çoğaltmayın. Allah'ın zikrinin dışındaki sözler gas ve tönülili kalp gönlünüzü simsiyah eder, kapkara olur, hakkı hakikati duymaz, lügat ve nasihat tesir etmez, fakir ve yoksunu görse şefkat ve merhamete gelmez ve inne ebaden nasim minallah, Allah'tan en uzak olan kimseler el-kalbül-gasi gönlü, kirli olan kişilerdir. Anemi Hüreyre radiyallahu anh, gal, gal, gal, ala Ebu Hafsa Hattı Hadi hazretlerine derler kimsenin evin yakınında bir hadis dersi görülüyor, neden gelmiyorsun? Ben bir hadisi şerif duydum, otuz senedir o onunla ile amelle meşgulüm der bu hadisi şerif okul. Sehl ibn-i Sa'd'in radiyallahu anh, an Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem kalp. İki hususta eman verenin, teminat verenin cennete girmesine kefilim.
Birisi dili, ikincisi de namusunu muhafaza eden kimsenin cennete girmesine kefilim buyrulmuştur. Hadis-i şerifler pek çok Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem adeti seniyyeleri, güzel adetleri Allah'ımızı çok zikrederler. Bir hayvana biniyor, Allahu ekber diyor. Aşağıya doğru inecekler, sübhanallah diyor. Yatağına giriyor, Allah'ımızı zikrediyor. Kalkarken Allah'ımızı zikrediyor her halinde ve boş, söz, katiyen onlardan olmaz zaten. Derler ki İsa aleyhisselama bizim cennete gireceğimiz ameli haber ver, delil ol cennete girmemize deyince, hiç konuşmayacaksınız. Hiç konuşmaz olur mu insan? Biz buna güç yetiremeyiz fakat ancak hayır konuşun diye buyurur. Ne mutlu günahından dolayı gözyaşı döken kimseye ve hazene lisenin dilini koruyan ve vesiahu beytu ve kevinde isyana gitmemek için ve misafirine ikram eden, Allah yolunda gayret ve çaba gösteren kimseye.
Süleyman bin Davud aleyhimesselam, kelamın altınsa kelamın gümüşse sükutun altın olsun, buyurmuştur. Ebu Bekir-i Sıddık Efendimiz ağzına bir çakıl taşı alır. Yanlış konuşulacak basarmış. Kimin kelamı çoğalırsa hatası da çoğalır. Dil bedenin hayatıdır. Eğer kişinin dili düzgün olacak olursa azaları da düzelecektir. Aksi halde tehlike arz edecektir. Inanarak söylüyorum, en çok hapsedilmeye layık olan dildir, yanlış kelam ve sözleri, sözleri söylemekten muhafaza etmektir. Imanın kemalinin işaretidir boş konuşmamak. Ve husnil İslam İslam'ın güzelliğindendir. Delilu husnil kulub güzel ahlaka delildir ve taharetin nefs nefsin de arınmasına sebep, vesile olur. Dili muhafaza vesile olur. Dili muhafaza etmek, insanların da muhabbetini, Allah'ın da sevgisini kazanmamıza vesile olan en büyük sermayedir. Cennete girmeye ve ateşten kurtulmaya vasıtadır.
Ali Ramazan Dinç Hoca Efendi'nin Cuma sohbetini dinlediniz.
Kaynak: Genel
