Mektubat

Sayfa metni

âl KABZ VE BAST ■J 25 Temmuz 321 tarihli, samimî iltifat ve ma’rifet dolu sözlerinizle süslü mektubunuzu alıp okuyarak memnûn ol­ dum. Bu dostça yazdığınız mektûbunuzda, uyku ile uya­ nıklık arasında sizde meydana gelen haller hakkında bil­ gi vermiştiniz. Bu konuda ben de malûmat sahibi oldum;- Zikir ve fikir ile meşgul olarak, onları eksiksiz yapmaya çalışan kardeşlerimiz için dâima bu gibi hallerin ortaya çıkabileceği sizce de bilinmektedir. Meşâyih-i izam Hazretlerinden birisi: Tarikatta sâlikin önüne çıkan herşey onun hayr ve iyiliği içindir buyurmuş­ tur. Bununla beraber zikr ve fikr ile meşguliyyet, esnasın­ da meydana gelen gaflet, tasavvuf ıstılahında bîhodluk demektir ki, bu hoş karşılanan bir durumdur. Bu ve ben­ zeri bî-hodluk çoğalmadıkça ve özellikle kabz ve .bast bir­ biri, ardınca gelmedikçe, nefs kendi arzularının peşinde koşmaktan kurtulamaz. Allah dostu büyük velîler: «Kabz ve bast’ı bir sâlikin seyr ü sülûkünde ilerleyip, mâ’nen yük­ selebilmesi için gerekli iki kanat olarak kabul etmişlerdir. Kabz ile ifâde edilmek istenen husus, ortada hiçbir dış se- beb olmadığı halde sâlikin kalbinde meydana gelen buruk­ luk hüzün ve iç sıkıntısı olduğu gibi bast ile de, belirli bir sebeb ve saik olmaksızın sâlikin rûhunu ve gönül dünya­ sını saran bir. sevinç ve iç ferahlığı kastedilmektedir. Sâ- lik bazan sevinç, bazan sıkıntı içinde bulunur. Bazan da herşeyi unutarak tam bir dalgınlığa ve gaflete dûçâr olut- sa, nefs-i emmârenin aldatıcı arzu ve alışkanlıklarından kurtulabilmeği başarır. Böylece Cenâb-ı Hakk’ın rızası çerçevesinde hareket eden Yar adanma boyun eğen bir. kul olabilir. Bu gibi faydalı bir netice veren gafletin, ibâ­ dette daha da faydalı olacağı gayet tabiîdir. i Cenâb-ı Hakk muvaffakiyetinizin sebeblerinde, ^bütün söz ve davranışlarınızda tarikat ve hakikate uygun' yaşa­ mayı nasîb buyursun. Ve sallallahü alâ seyyidinâ Muham- medin ve âlihî ve sahbihî ecma’în. 19 Ağustos 321 233