Sayfa yükleniyor…
Sayfa metni
deki varlıklar dış dünyada Hak mertebesinde mer’î olmuş olsalar da; kendinde şey olmak (nefsul-emr) bakımından onlar mâdûm hükmündedirler. Tevhidin kemâli zorunlu olarak bunu gerektirir. Şeyh-i Ekber’in âlemin varlığına ilişkin görüşleri bu çerçevede ele alınmıştır. -Cenâb-ı Hakk’ın varlığının yanı sıra gerçekte her ne kadar gayr (başka) denilebilecek bir şey olmasa da- gayr (başka) zannedilen şeyin varlığı da Hakk’ın varlığıdır. Dolayısıyla zâhirde ve bâtında gayr için müstakil bir varlık yoktur. Mahlûkâtın tamâmı onun vücûduyla, varlığını sürdürmektedir {kâim). Bununla beraber kemâl sıfatlarının tamâmını da kendisinde bulunduran ancak Cenâb-ı Hak’tır. 57