Sayfa yükleniyor…
Sayfa metni
“Evvel” kelimesinin harflerinin varlığı da O’dur. Yâni ahadiyyet ve vâhidiyyet makamına13 işâret eden “ewel”in harfleri de kendisinden başka bir şey değildir. Aynı şekilde “ewel”in sırrıdır. “Kün/01!”14 emri ile varlık sahasında zuhûra gel meye başlayan eşyânın tamâmının başlangıç sırrı da kendisidir. Âhir, zâhir, bâtın isimlerinin harfle rinin varlığı da Hakk’ın zâtından başka bir şey de ğildir. Kısacası evvel, âhir, zâhir, bâtın ancak ve an cak kendisidir. Ayrıca şunu da bilmeliyiz ki bu ilahi isimlerin harfleri, Hak Teâlâ’nın kendisi olmakla rahmânîyi kabûl eden ilk sûret amâ’dır. Suâd el-Hakîm, îbnü’l- Arabî Sözlüğü, s. 66-70. 13 Mutasavvıfların hazarât-ı hamse, yâni varlığın beş mertebesi diye ifâde ettikleri mefhûm şu beş ayrı kavramı içerir: Ahadiyyet —> Vâhidiyyet —> Ervâh Mertebesi —> Misâl Merte besi —> Şehâdet Mertebesi. Henüz taayyün etmemiş olan ilk kategori ahadiyyet, Mutlak Zât’ın isim ve sıfatları vâsıtasıyla taayyün etmesi ise vâhidiyyet mertebesi olarak isimlendiril miştir. Varlık mertebeleri hakkında daha geniş bilgi edinmek için bkz. Mahmud Erol Kılıç, İbn Arabi Düşüncesine Giriş, s. 250-325. 14 Olmak anlamındaki “kevn” masdarının emir kipi olan “kün!”, Cenâb-ı Hakk’ın yaratmasını ifâde etmek için kullanılan bir kavramdır. Kur’ân-ı Kerîm’de “Bir şeyin olmasını dilediğimiz zaman, ona sözümüz sâdece ‘kün/oV demektir, o da hemen olu verir.’’ (Nahl, 16/40) âyetinde görüldüğü üzere, benzer şekil lerde “kün/ol!” emri, sekiz farklı yerde geçmektedir: Bakara, 2/117; Âl-i İmrân, 3/47; Âl-i îmrân, 3/59; En’âm, 6/73; Meryem, 19/35; Yâsîn, 36/82; Mü’min, 40/68. “Kün/01!” emri, İbn Arabi’ye nispet edilen Şeceretü’l-Kevn isimli bir eserde ta- savvufi bakımdan geniş bir şekilde ele alınıp yorumlanmıştır. Bkz. İbn Arabi, Şeceretü’l-Kevn -Varlık Ağacı- (çev. Hüseyin Şemsi Ergüneş), İstanbul: İz Yayıncılık, 2010, s. 43-49. 28