Kemalat

Sayfa metni

I S L Â M lerinde yürüyün. Gecenin sonundan da bir miktar faydala­ nın, sîzler, her hal ve durumda itidali elden bırakmayın. Or­ ta yolu tutun ki maksadınıza eresiniz." şeklinde pek çok ha­ disinde bu konuya yer vermiştir. Herhangi bir şeyin ilk icadına "fâtır", ortaya çıkış biçimi­ ne, taşıdığı özellikleriyle birlikte görünüşüne "fıtrat", yaratıl­ mışın fıtrat üzere dayandığı öz niteliklerine de "tabiat" deni­ lir. İslam, hiç şüphesiz fıtrat dinidir. İnsan, iradesini dilediği yönde kullanmakla ya âsî olur, ya da mûtî olur. İnsanın fıtra­ ta zıt davranışları asiliktendir. Allah (c.c)'ın fıtratı, insanla birlikte tüm kainata da hâkimdir. Rabbimiz, insanı eşitlik an­ lamına gelen (müsâvât) bir ölçü içerisinde yaratmıştır. Ce- nâb-ı Hakk, insanı, kendi ruhundan üfleyerek vücûda getir­ miştir.7 . Cenâb-ı Allah, kâinâtın tümünü bir denge üzere yaratmış­ tır. Kainatın düzeni mizan, kısd ve adi şeklinde üç kavramla ifade edilir. . Adaletin ölçüsü olan şeriafa da mizan denir. Kâinattaki genel denge kanununu ifade eder. İnsanın dünya hayatında­ ki davranışları bir mizana göre değerlendirilmektedir ve bu davranışlar ahirette tartıya girecektir.8 Allah (c.c), insanı nasıl adi üzere (bütün organları, eli, aya­ ğı düzgün) yaratmışsa, insanın da adi üzere davranmasını is­ ter.9 Muksid ise, her haklıya hakkını vermek anlamına gelmek­ tedir ve övülmüştür.10 İslam toplum yapısının temelinde kitap ve mizan vardır. İnsanlar, kitaba uyar ve mizan çerçevesinde davranırsa "kısd" yapmış olurlar. İnsan başıboş değildir11 ve her şeyin yaratılışında bir ölçü vardır.12 Bu meyanda pek çok ayet-i kerime zikredilebilir. 187