Altyazı M.K. İzlediğiniz için teşekkür ederim. Hâdîye leh Ve eşhedü en lâ ilâhe illallah Vahdehu lâ şerîke leh Ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve rasûluhu Halik-i Lemyezel lütfetmiş olduğu aklımızı başımızdan almasın. Aklı olmayanların cemiyetteki tavrı malum. Yattığı yerde, kalktığı yerde, yediği de, içtiği de, her şeyi de, sözü de, sohbeti de, tavırları da bambaşka değişik bir hal arz eder. Görünce deriz Mevlam sana ne kadar hamd etsek az, bize akıl gibi bir nimet lüt etmişsin. Yalnız bu akıl doğuşta hepimizde mevcuttur. İnsanlarda da bu akıl vardır, cinlerde de akıl vardır. Ama hayvanatta böyle bir akıl yoktur. Diyelim ki belki bura münasip olmayabilir ama çok güzel bir manzaranın karşısına getirecek.

Diyelim m bir yap kar mimari tarz m olan bir Ayasofya diyelim bir Sultanahmet diyelim vesair dolu ba diyelim Getirsek bir hayvan oradan geçerken bu binada ne kadar güzel yapılmış, bunun ustası ne kadar mahirmiş diyebilir mi? Diyemez elbette. Ama insan öyle değildir. Hayvanat iç gücüsüyle hareket eder. Mesela bir tavuk yavrusunu meydana getirdiği zaman civciv hemen bakarsınız otların, çöplerin içerisinden kendisine bir yiyecek arar durur. Fakat insan öyle değildir. Cenab-ı Hak akıl lütfetmiştir. Akıl tarif edilmez büyük bir nimettir. Akıl anlama aletidir. Bu onda vazgeçilmez bir husustur. Anlama aletidir. Yalnız kitaplarımızda gördüğümüz akıl, nefis ve kalp. Bunlar beraber zikredilir. Nefis, kalp ve ruh. Ruha bakarız. Halika lemyezel ruh hakkında. Estaizu billah. Yis'elûneke anir ruh. Kulir ruhu min emri rabbi. Sana habibim. Ruhdan sorarlar. O Rabbımın emrindendirdi.

O hakka dair bilgi insana çok az verilmiştir. Bu sebeple tam manasıyla ifade edemeyiz, tam manasıyla anlatamayız. Ama bilebildiğimiz kadarıyla şu, akılda derinleşmek. Nasıl olur bu? Çünkü doğuşta hepimizde bir akıl var. Akılda derinleşmek mutmainne sıfatından sonra olur. Nedir mutmainne sıfatı? Artık Halik-i Lemyezel'in iradesi, emirleri bütün nefsani arzu ve isteğimizin önündedir. Artık nefis kendi arzu ve isteği içerisinde de olamaz. Neden? Mevla Z teslim oldu i tam manas teslim olma gayret etti i kendi arzu ve iste olmaz Ondan zuhur eden hep Mevl emirleridir İşte bu noktada akıl derinleşir.