Müzik Euzubillahimineşşeytanirracim, Bismillahirrahmanirrahim, Elhamdülillahi Rabbil Alemin, Esselatu vesselamu ala rasulina Muhammedin ve ala alihi ve sahbihi ecma'in. Babu ma cae fi kesretil kelam ve addihak. ele alacağımız konu çok konuşmak ve çok gülmenin cezası, sıkıntısı, olumsuzluğu hakkında. İnsan çok konuşur da nasıl sıkıntıya girer, gülerse nasıl bir hata oluşur, buna el almamız gerekir. Konuşmak insan için bir vasıftır. İnsanı sadece konuşmasıyla ifade etmek de çok yanlıştır. İnsanı tarif ederken, insan haşa konuşan hayvandır demişler. İnsan sadece konuşmasıyla değil, ruhuyla insandır. İnsan manasıyla insandır, ulvi karakteriyle insandır. Esad-ı Erbili Hazretlerinin mektubatının birinci bölümünde, ilk mektupta. Esad-ı Erbili Hazretleri'nin birinci bölümünde, ilk mektupta. وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِّي آدَمِ Sadakallahul azim ilâ ahiril âyet.

Allah'ımız biz insanı mükerrem halkettik. İkrama layık, faziletli, üstün olarak halkettik. Burada buyuruyor ki, insanın güzelliği etinde, kanında, kemiğinde, boyunda, bosunda, güzelliğinde, şekil ve şemailinde değildir, ruhundadır, imanındadır, İslamındadır, ihsanındadır, ulvi değerlerindedir. Burada insan sadece konu ifade etmek de ne kadar yanl olur konu hayvand demek Sonra insan hayvan de ki hayvan i g hareket eder Mesela bir civciv daha dünyaya gelir gelmez hemen otun, çöpün içerisinde taneleri aramaya başlar. Çünkü Allah'ımız onu öyle kodlamış, onu o şekilde ayarlamış. Mesela bir kuzu dünyaya gelir gelmez anasının memesini arar. O öyle ayarlanmış, öyle tespit edilmiş. Ama insan sadece kendi vücuduna hayatiyetin verilmesiyle baktığı zaman gören, işittiği zaman duyan, kavraladığı zaman eline alan ve yürüyen bir varlık değildir. İnsandaki canlılık hayvandaki bir canlılık gibi değil.

İnsandaki üstünlük esabı. وَنَفَاخْتُ ف۪يهِ مِ الرُّٰهِ Allah'ımız kendi nefhasından insana lütfetmiştir. Nefha, nefes demek. Ama bu nefesin içerisinden ne var? Bizim ifade edemeyeceğimiz şekilde. Allah'ımızı hiçbir şeye benzetemeyiz ki. Bu nefhada, insana üflenen manada ne var? İdrak var. Düşünebiliyor, tefekkür ediyor. Sonra bir şeyi algılayabiliyor. Mesela bir yere gelsek, çok güzel bir bina olsa insan nedir? Hakikaten müstesna yapılmış. Şu Sultanahmet Camii'nin ihtişamı ne kadar muazzamdır. O minarelerine baksa o güzelliğe doyamaz. Ama hayvan baksanlar, hayvan bu minarelerde ne kadar güzel yapılmış, bu cami dört sütün üzerine n…