Ahlakın tarifinde bunu söylemiş malumat sahibi kimselerimiz bu hususta. Bunun ehli olan kimseler gönülden diyor. Gönülde yerleşmesi. Mesela tevazu yapacağız. Tevazu ederken içinde pek yok. Ama dıştan yapıyor. Kardeşine saygısını gösteriyor. Hizmetlerinde bulunuyor. Ama bu gönülde olacak. Gönül de olursa çok rahat yapılır. Şimdi fütuhat dediği çok önemli. Çünkü gönülden açılıyor. Mesela ne dedik biz? Gözün dedik. İbretle bakış gönülden. Gönlün temizliği ile alakalı olur. Mesela hep diyorlar ya esrara erişmek. Zaten bunu ifade ettiği zaman Bayezid'i distamiye dönüyor. O hakikatlerden konuştu da anlaşılmadı mı? kendisine göre bir uygulamaya başlıyor, yorumlara başlıyor. Olur mu? Bilmem falan. Bunlar çok yanlış düşüncelerdir. Allah'ımız korusun. Şimdi bu halpte fütuhat zuhur edince, manevi açıklık meydana gelince, gözü de esrarı seyrediyor. Neyi seyrediyor? Mesela yaratılı sırrını görüyor.

Daha çok. Mesela dili açıldığı zaman dilinden hikmetler dökülmeye başlıyor. Hikmet artık o sırların zuhuru demektir.