Bir İnsan, bir hatıra. Mahmut Sami Efendi'den hatıralar. İyilik ağacı dikmek. Merhum Mustafa Necati Bursalı hocanın Altınoluk dergisinde yayınlanan makalesinden seçilen birkaç hatıra şöyledir. Muhterem Üstat Mahmut Sami Ramazanoğlu Kuddise Serruh Hazretleri ile ilgili bu hatıraları kendi gönül zenginliği içinde anlatırken yazar şu candan ifadeleri kullanmaktadır. Ben onun hakkında söz söylemek kudretine malik değilim. Eğer onun fazlını ve kemalini sayıp dökecek olsam buna kalemim kafi gelmez. Onu ancak onun haliyle hallenenler, ona gerçekten kardeş, ona gerçekten evlat olanlar bilir. Onu hakkıyla nasıl anlatabilirim ki? Yüce Rabbimiz, ona ışık pırıltısından bir taç giydirip zamanın tahtına oturtu vermiştir. Görünüşte belki onun elmas kılıcı, altın ve mücevherlerle beseli tahtı yoktur.
Fakat onun muhabbetullahla dolu gönlü manevi bir kandil gibi nice mümin gönlünü ışıklandırmış, nurlandırmıştır. O, işleri ve adetleri güzel bir efendiydi. Hayatı güzelliklerle doluydu. Bir inayet bulutu gibi gönüllere akar, oraları imal ederdi. Kimse ondan incinmemiş, kimse ondan bir vefasıllık görmemiştir. Çünkü o bir vefa dünyasıydı. İşi gücü lütfetmek ve ihsan etmekti. Bir fakir ona el açsın da boş dönsün görülmemiştir. Onun hal ve tavırları Resul-i Zişan'ın sünneti seniyesine tam uyardı. Kainatın efendisi nasıl necip ümmeti için çırpındıysa, o da zamanındaki Müslümanların kurtuluşu için çırpınmıştı. Marifet nuruyla dolan gönlünden sadece ilim, hikmet ve irfan ışıklara aksederdi. Sohbetleri tatlı, doyurucu ve kalpleri uyarıcıydı. Evet, bin ipliğe taze inciler dizsem, bin bahçeye taze küreksem, kelimeleri lügatlerden tek tek arasam yine onu yeterince anlatmış olamam.
Güzel de çirkin de iyi de kötü de şah da vezir de bu dünyadan gider. Fakat bu bahçeye iyilik ağacı iken kimse ebedi olarak yaşamış olur. Mahmut Sami Kudüsesuru Hazretleri eserleri ve yetiştirdiği gönül dostlarıyla bu bahçeye iyilik ağacı diken sevgililerdendir. Ey insan can bahçesine Gan Fidan'ı dikmeyi bırak. Ecel makası ömür ipine kesmeden bu gönül erlerinin güzelliğinden renkler almaya bak. Kim onlar gibi bir dostun halkasına girerse Allah'ı ve Resulünü hoşnut etmiş olur. Veliler bahçesinde çiçekte hace Sami, bil ey gönül, ey gönül zamanın tacı Sami. Mahmut Sami Efendi'den hatıralar. Bir İnsan Bir Hatıra.