Estağfurullah estağfurullah Uzun endişe. İleride şöyle yapacağım, böyle yapacağım demeler. Uzun endişe. İnsanı ahireti unutturur. Öleceğini huzuru ilahiye varacağını hatırına getirtmesin İşte ölüm var Kabir var. Hesap var. Kabirden kalkışımız var. Defterlerimizi nereden alacağız? Sağ ve sol, Allah korusun. Mizan, sırat, mahşer düşündürmez. Uzun endişe. Ve el kuru dünya. Hep işi gücü dünya olur. Oturur, kalkar. Bir araya gelir. Hep konuşulan dünya olur. Eğer çiftçi ise uzun endişe taşıyan kimse çiftçiliğinden konuşur. Amir ise amirliğinden, memursa memurluğundan, hep mesleklerinden bahsederler. Ama ahiret hatırlarına gelmez. Ve uhsinuha. Ve dünyanın çekiciliğinden anlatır. Dünyanın evi. Dünyanın nimetleri. Dünyadaki varlıklar bunları gözüne çok güzel gösterir. Ve yuhibbubuha ileyk. Ve dünyadaki geçici olan nimetleri ona sevdirir. Kalbinde ona büyük bir tutku hasıl olur.
Ve yuğrisül hased uzun endişe hasetliği de meydana getirir hasetliği meydana getirir Çünkü uzun endişe taşıdığı için bir başkasındaki nimetin başta imrenir sonra kendisinde olmasını da ister Daha da bir ilerler. Eğer terbiye olmazsa nefsimiz. O nimetin Ondan gitmesini de istemeye başlar ve tesvif. Her işi böyle ahiret işlerini ileri yatar. Dünya işlerinde anında gerçekleştirir Ama ahiret işi dendi mi onu ileri tarihe atar. Ve yukavil hava. Nefsani arzusu çok güçlenir. Ve yüksirush şehevat. Hayvanı duyguları çoğalır. Te'alem. Bu uzun endişe tullu emel İnsanda şu dört şeyi ayağa kaldırır dört şey baş gösterir. Uzun endişe taşıyan şu dört şeyi engelleyemez. Ehaduhah birincisi, terkıta. İbadeti bırakır. Velkesel. İbadette tembellik meydana gelir. Fihe tekulu sevfe efalu. Vel eyyam beyne yedei. Ve lehefu 10 idelk. Daha bir vakit geçmedi ki. Daha ömrüm var. Yaşarım. Önümde de uzun günler var.
Ben bunu ileride yaparım dedirttirir. Davudu tai rahimehullahu Teala, Gal buyurdu ki menhafen vaid, kim ahirette azabı düşünür ve Cenabı Hakk'ın vereceği cezadan çekinecek olursa garru ba aleyil beid, O ileride yaparım endişesi biter. Uzaklar ona yakın olur. Der ki belki mescitten de çıkamam der. Evde ise evden belki dışarıya dayadım atamamdır. İlahi korku içine girerse. Ve mentale ameluhsaa ameluh. Eğer uzun endişesi ileride yaparım der, mühlet var diyerek tembelliğe gidecek olursa ameli de berbat olur. Mesela üç ayları geliyor. Kaç üç ayları geçirdik? Her geçirdiğimiz üç aylarında nefsimizin hangi mertebesinden diğerine ulaşabildik? Ve gale Yahya bin Muaz errazi rahimehullahu teala el emel, uzun endişe var ya katı on an külli hayrin, hayırlı her işten sizi alıkor.
Kızım dedirttirir, oğlum dedirttirir vesair endişeleri hep gözümüzün önüne getirir, hayırlı işleri yaptırmaz ve izah edecek zaten. Mettama, maniun min kürli hakkın, Hak olan, Hak olan, gerçek yapılması icap eden Cenabı Hakk'ın arzu ettiği hususlara engel olur. Misal vermiyoruz ama mesela kazaya kalan namaz uzun önümde günler vardır, terk ettirir. Vesaire bunu diğerlerine kıyas ederiz. Ve sabru sairun ile külli vaferin, sabır var ya sizi zafere, kurtuluşa götürür. Ve nefsü dayetün ile külli şerrin, nefis ise sizi devamlı şerre, götürür. Şer yolunu gösterir. Allah korusun eğer onu kolaylaştırırsa Allah korusun Celle Celalühü şekavetin işaretidir. Kötülüğü yapmaya arzu ona sevgi ve o kötülüğü yapmak ona kolay geliyorsa bu iyi bir amel, iyi bir kimsenin yapacağı iş değildir. Ateş ehlinin yapacağı işten başka bir şey olamaz. Ve fani birincisi, tun-ü lemel.