Nimetullah hocamızın bağlantıyı temin etmesi müddetine kadar burada Allah'ımıza dönüş ayı Ramazan-ı Şerif her zaman dönmemiz gerekir bilhassa Ramazan-ı Şerif gecesi de gündüzü de ilahi rahmetlerle, mağfiretlerle, tecellilerle dolu olan bir aydayız. Burada dönüş manasına olan tövbe kelimesi üzerinde durmak istiyorum hocamız bağlantıyı temin edene kadar şimdi biz nasıl tövbe edeceğiz nasıl Cenab-ı Hak'a yöneleceğiz denirse bu çok uzun bir konu kısaltarak beyan etmek istiyorum Rabbimizin lütfuyla ihsanıyla Bir kere Tevbe el yetirahu bizemp hata ve günahlarımızı itiraf etmek Ya Rab ben sana karşı hatalıyım kusurluyum diyebilmektir.
Ve ne de meali aynı zamanda bir nedamet duygusudur gönülde bir sızı neden ben bu yanlışı yaptım diye kalben ızdırap duyuyor asıl zaten tövbe nedamettir buyruluyor bu nedameti bu iç yangınlığını hissedebilmek mühim olan bu biz sohbetlere katılırdık Acapullah amcamız Zikrullah yaptırırdı istiğfara başlarlardı bir müddet sonra derdi ki benim gibi içinizde gafil olanlar var yeniden gönülden nedamet ederek başlayalım Estağfurullah derler başlarlar bir müddetkiler benim gibi insanlara tesir etmiyor tekrar başlayalım der istiğfar okurlardı böyle bir ızdırap duymak tövbe hablullahi ve Mededu aynayeti Allah'ımızın bir lütfu ihsanı ikramı yardımı aynı zamanda bir kurtuluş ipidir mesela insan Allah korusun bir kuyuya düşse de öyle bir dereye de düşse öyle kendisine uzatılan bir iple buna biz kenddir deriz halat deriz tutunmak suretiyle ne yapar çıkar Biz de düşmüş olduğumuz hata ve isyandan tövbe ipiyle tövbe nesiyle diyelim halatıyla Allah'ımızdan yardım bekler kurtulmaya çalışırız aynı zamanda tövbe nedir errucu ve ilallahi bisafa-is sır böyle gönül aleminin nurlanması küfür şirk nifak büyük günah küçük günah ve bilhassa masiva.
Bunlardan kurtulmak için Cenabı Hakk'a dönüştür iki hususu çok görüyorum eserlerde bilhassa büyüklerimizin tavsiyelerinde biri şu buyuruyorlar ki aman ha halktan kaçın sizi kötülüğe sevk eden gönlünüzü bulandıran beyninizi darmadağın eden kimselere yakın olmayın onların hidayetini dileyin ikinci olarak da Allah'tan gayrı düşünceleri gönlünüzden atın bazı vasıtalarda böyle binildiği zaman biz çalıştırıyoruz arabayı ekranda görünüyor diyor ki on kilometre ötede bir yol çalışması var diyor Ondan sonra biraz ileride Allah korusun bir trafik kazası var diyor yerine göre diyor ki bir yol çalışması var bizim yirmi dakikada varacağımız yer iki saat sürebiliyor bunun için başta yolun taşlarını kaldırmamız gerekiyor engelleri kaldırmamız yazıyor gerekiyor günahtan tövbe edeceğiz. Hatalarımızdan tövbe edeceğiz.
Nefsin heva ve arzu hendeğini, nefsin arzu ve istek çukurunu, onun sıkıntısını belasını tamamen kaldırdığımız zaman yol kolaylaşıyor tövbemizde kolaylaşıyor Rabbimize vuslatımız da kolaylaşıyor ona dönüşümüzde kolaylaşıyor mühim olan bu başta bir arınma gerekiyor arınacağız durulacağız ve temizleneceğiz mesela bir kap diyelim yemek koyacağız kap temiz olacak olursa yıkanmış pırıl pırıl ama pırıl pırıl yıkanmış temizlenmişse ona ne koyuyoruz biz yemekleri koyabiliyoruz bir çay bardağı da öyle Onun için gönlümüz arınacak durulacak ki Ramazan-ı Şerif'te her saatinde mağfireti ilahi var ve tecelliler var bunun gönlümüze girmesi için hiç unutmam Sami Efendi Hazretlerinin yakınlarından biri üstadımızla İstanbul'da beraber oldular ismini verebilirim Hacı Ahmet Atasoyar konuşuyorlar o konuşmalarında daha çok gençtim çok gençtim yalnız rabbamızın lütfuyla himmetleriyle anlıyordum dediklerini üstadımız dedi ki temiz et gönül evini dost gelecek kondurmaya kalb evini temiz edelim ki günah diye bir şey onlar olmaz Allah'ın izniyle ama bunun dışında gaflet gibi ne gibi bir haller olursa bunları da tamamen atalım atalım dost olan Fahri Kainat sallallahu aleyhi ve sellemin muhabbeti dost olan Cenabı hakk'ın muhabbeti içine girsin diye o zaman Şemseddin-i Sivasi Hazretleri'nden bir beyit de okumuşlardı Sür çıkar ağyarı dilden.
Ta tecelli ide hak. Padişah konmaz saraya Hane mamur olmadan. Bir kere Allah'ımızın dışındaki bütün düşünceleri atacağız ki o zaman ilahi nimetler tecelliler varidatı ilahiyeler füyuzat-ı ilahiyeler gönlümüze dola bilsin bir tanesi dergahın kapısını çalar içeriden ses gelir kimsiniz o da der ki ben kapıyı açmazlar Bir sene kadar sürer. Ondan sonra yine aynı kişi kapıyı çalar içeriden kimsiniz deyince sendir. O zaman kapı açılır. Bir kere benlik kalmayacak. Yunus Emre der ya ikilikten usandım birlik hanına vardım. Artık Rabbımızda tamamen yok olup onun iradesinden başka bir irade kalmayacak ki o zaman kalbimizden kapılar açılsın ki melekut alemine yürüyelim, Cebarud ve lahut alemine yürüyelim. Nasıl yürüyelim? Evrad ve Ezkar okuyoruz ama bu okuduğumuz Evrad ve Ezkar'da ne diyoruz? Mesela bir Tevhid la ilahe derken Cenabı Hak'tan başka ilah yok burada halkı çıkarıyoruz.
Menhiyat rabbımızın razı olmadığı bütün amelleri de terk ediyoruz isyanı nefsin arzu ve isteklerini şeytanın aldatmasını dünyanın muhabbetini şeytan sıfatı insanların düşüncelerini her şeyi ne yapıyoruz gönülden çıkarıyoruz la ilahe demek Allah'tan başka ilah yok derken Esselamü Kul lümen aleyhfen ve yebka vechhu rabbikezül celali ve ikram Allah'ımızdan başka gönülde hiçbir şeyin kalmaması yerine göre sana ma indekümyen feddu ve ma indalahi bak. Sizin yanınızda olan her şey biter ama Cenabı hakk'ın katında olan müstesna. La ilahe demek bunu icap ettirir. Bir kere gönülden hal çıkıyor.
Gönülden halk deyince artık Cenabı Hakk'ın dışındaki düşüncelerin hepsi demektir sonra İllallah diyoruz ya İllallah deyiş Hakk'a dönüştür Tövbe bu şimdi Hakk'a dönüş bu Hakk'a Dönüşte Hakk'a Dönüşte öyle bir dönüş ki ifade edildiğine göre öyle bir şekille değil gözümüzün de Cenabıhakk'a dönmesi gerekir bir vechile değil dönüş bütün varlığımızla gözle ibretle bakmaya dönüyor Allah'ımızın esrarını görmekle dönüyor kulak Onun hikmetlerini duyarak velhasıl bütün aza Cenabı Hakk'a olan tazimi Cenabı Hakk'a olan sevgi ve muhabbetle dönüyor. Daha sonra muhabbeti kamile meydana geliyor. Illallah dindiği zaman muhabbeti kamile zuhur ediyor tam bir ilahi muhabbet zuhur ediyor daha sonra Allah'a yöneliyor Hakk'a yöneliyor, kamil bir muhabbet ama tam manasıyla bir muhabbet hasıl oluyor. Muhammedün Resulullah denince Hakk'a vasıl olduktan sonra halka dönülüyor. Bu da irşadtır ve ıslahtır.
Tevbe de mühim olan bu yönleridir hiç şüphesiz. Daha tövbe hususunda et-Tevbeiye miahul Hak azze ve celle Tövbe Allahu Zülcelal'in ilahi bir nehridir. İlahi bir deryasıdır. Nasıl yağmur yağması hasebiyle ne yapıyor kuruyan tabiat yeşermeye başlıyor şimdi endişe ediyoruz Tabii Allah için ağaçlar çiçek açtı derece on beş on sekize kadar deniyor düşecek Cenabı Hak korusun muhafaza buyursun bu elimizle yapmış olduğumuz hatalar başka neden olacak ki derler ki büyüklerin hürmetine Cenabı Hak yaz gününü serin kış gününü de o kadar soğuk tutmazmış Cenabı Hak onların hürmetine koruyor ve muhafaza ediyor.
Yağmur yağması hasebiyle tabiat uyanıyor uyanıyoruz diyoruz ki bir şiir almıştım ama burayı kaybetmemeye gayret ediyorum İnşallah itmezsem bu hoşuma gidiyor o da şudur bunca yıldır bir hiçliğe gittim sana geliyorum artık böyle diyeceğiz Tövbe bu bunca yıldır bir hiçliğe nefsin yoluna şeytanın aldatmasına artık hiç önemi olmayan değerlere kıymet vermekten dolayı kendimizi mahvettik bunu şöyle izah ediyor büyüklerimiz bir saray düşünün çok güzel bir saray her şeyiyle mükemmel artık kuşun sütüne kadar var oradaki kişi durmuyor diyor ki ben dışarı çıkacağım işte biraz hava alacağım eğleneceğim diyorlar ki nefsin arzu ve isteğine düşüldüğü zaman o saraydan çıkıldığında bir daha da girmek güçleşecektir o ilahi bir saraydır o Kuran-ı Azimüşşan'ın sarayıdır yaş ve koru ne varsa hepsi mevcuttur Cenabı Hak hiçbir şeyi eksik bırakmadı diye buyuruyor Efendimizin Sünnet-i Seniyye sarayından evliyaullah'ın muhabbet sarayından sadatı kiramın nefsimizin arzu ve istekleriyle çıktığımız zaman elbette ki mahrum kalınmış oluyor bunca yıldır bir hiçliğe gittim sana geliyorum gerçekten öyle anlatmakla bitiremem şu kıymet verilen dünya dünya gözümüzü yumduğumuz zaman yani dünya öyle bir basit ki şu göz kapağı gibi göz kapağı gibi gözümüzün kapağı böyle indiği zaman ne yapıyor görmemiz mümkün değil Hayat bu işte bir gün şu göz kapaklarımız ecelle hayat bitiyor ve ebedi hayata dönüyor ama nasıl döneceğiz yeter artık döne döne bıktım sana geliyorum Allah Allah Allah Bıraktım öfkeyi ve kini Oldum bir rahmet ekini.
Sana uymanın zevkini tattım sana geliyorum. Seni sevmenin zevkini tattım. Sana geliyorum. Durdum ve düşündüm demin. Baktım bu yol daha emin. Ayrılmamaya bin yemin. İttim sana geliyorum.
Böyle bir azimle böyle bir gayretle Rabbi Zülcelal'imize dönmemiz gerekiyor Abdülkadir Geylani Efendimiz bu şekilde izah etmişler yakada uyanın diyor artık gafletten uyanın uyanın Ramazan-ı Şerif girdi dedim ki Ramazan-ı Şerif bitti bir dedi ya bak kaçıncı güne geldik öyle nefsimizin arzusuna düşmeyelim ele geçecek günlerde değiliz bak geçtiğimiz seneler aramızda bulunanlar şimdi bu Ramazan-ı Şerif'te yok yani bunu olsun böyle düşündüğü zaman insan diyor ki aman gayret gösterelim acaba onlar bize ne diyor mesela yakında vefat eden en yakınımdan birisi en yakınımızdan beraber aynı evde kaldığımız kimse ben kendimi kurtardım ama siz ne yapacaksınız diye haber gönderiyor Ben diyor kendimi kurtardım ama ne çektiğini bilemeyiz artık Allah ile kendi aralarında ama diyor Siz ne yapacaksınız kendi derdinizi düşün diye işte bugün anlattım Biz neyiz ki koskoca bir zamanın kutbu ayaklarınıza turab olayım yapmayın yapmayın diye feryat ediyordum çünkü görüyor biz o alemi görmedik ki görmediğimiz için bize kolay geliyor ne olacak Allah korusun Hadis-i Şerifler var akıllı akıllı nefsini kontrol altında tutan ve öbür alem için hazırlık yapan bir diğeri ise diyor emniyet içerisinde Tövbe nedir tövbe imanın gelinidir diye tarif etmişler sonra tövbe aslı külli makamın ve halin bütün hal ve makamın temelidir böyle istiğfar özür dileme anlamı taşır ama tövbe yönelmektir Cenab-ı Hakk'a çok güzel izah etmişler biraz devam edebilirsek veiye evvelü'l-Makamad ilk makamdır makamdır veiye vehiye evvelü'l makamat femelle arde lehu la bina elle.
Şunu demek istiyorum. Diyor ki biz bir bina kuracaksak mesela şimdi Cenabı Hak korusun depremden dolayı neler yapılıyor evler yapılıyor sert zemin aranmıyor sert zemin aranmıyor ondan sonra bina buyruluyor ki tövbe aynen bir binanın temeli gibi zeminin sağlam olması lazım mesela su alan zeminler var en çok yıkılan yerlerdir ora.
Su almasın nefsin sulu suyu nefsin seli almasın ki sağlam esaslara oturtarak aynen bu şiirde de geçtiği gibi artık günaha veda döndüm sana geliyorum demeliyiz Hani şu olacak inanıyorum şimdi azalarımızı korumaya çalışıyoruz ama gönlümüzden geçmiyor bunu çok söylüyoruz diyoruz ki gönlümüzden bir türlü gitmiyor bu kötülükler bunun kolayı var şimdi şeytan bizim gönül kapımızı çalıyor Durmaz o takip ediyor zaten fakat biz ona böyle elimizin tersiyle istiğfar ve tövbe ile Haydi dediğimiz zaman yine geliyor ama ikincisinde daha güçlü bir şekilde azmimizi anlıyor azimde olduğumuzu bilince yine çalıyor ama üçüncüde ondan sonra mümkün değil girmesin ümidini kestireceğiz ondan sonra da ruhumuz güçlendikçe o yaklaşamaz zaten iç nur olmaya başlıyor Tövbe nedir? Hierrucu, hierrucu, an külli fialin gabihin, ila külli fialin melikin.
Çirkin olan davranışlardan güzel olan davranışlara çirkin olan davranış bize onu güzel gösteren nefistir şeytandır şeytan sıfatlı insanlardır onlarda hava boş hiç sonunda Eyvah diyeceğimiz durumlardır Cenabı hak kabre koymasın kabre kalmadan burada Eyvah diyelim ki orada dinleyelim Çünkü iki emniyetle iki korkuyu Cenabı Hak bir arada kılmıyor burada korkmayanı orada korkutuyor burada korkanı da orada korkutmuyor Evet. Bu kötü fiil ve hareketlerden güzel hallere dönmektir. Evet. Evan külli vasfin deneyin. İlet tahakku gibi külli vasfin seni yiyin. Artık dini. Hoş olmayan böyle şeriatimiz kabul etmiyor dinimiz kabul etmiyor gerçek olan alimler de zem ediyor beğenmedikleri hallerden öğünden güzel hallere dönmektir. Mesela cimrilik hoş bir sıfat değil. Ama cömertlik vasf edilen bir sıfattır. Çünkü Cenabı Hak Rahman olan Mevlamızın ahlakıyla ahlaklanmaktır.
Ah bu tecelli ise bunun yolu işte tevbeden başlıyor. Hakkın şuhuduyla onda tamamen kaybolmak şuhud kalpte hiçbir perde yok direkt mevlamızla görüşebiliyor mesela bazı yetkililer oluyor üst seviyede bir kısım kimseye çok yakın da olabiliyor görüşmesi de icap ediyor yakınlarını diyor ki benim telefonum yirmi dört saat açıktır konuşabilirsiniz Allah'ımız Celle Celalühü'nün öyle kulları var ki öyle bir nurlu kulları sevgili kulları onlar için hiçbir engel yok elini kaldırdığı zaman Ya Rab dediğinde Mevlana'mızın buyurduğu gibi altmış kere lebbeyk buyur kulum buyur kulum sadası geliyor. Insanlar talepte bulunuyor. Ya Rab diyor, yalvarıyor ama cenabı hak ben, ben sıddıkın talebine diyor. O talep etmeden ben Sıddık'ı talep ederim. Mesela biz Allah'ım deyip yalvarırken o Allah'ımız yalvarmadan ona lütufta ikramda ihsanda bulunur.
Allah'ımız Onun rızasını istiyor Sıddık benden razı mı diye buluyor burada başta neyi terk etmemiz gerekiyor bizim Terkus Zelleti filhali felabuddemin bir kere bize gereken nedir hataları bırakacağız, terk edeceğiz İnşallah bunu gönülden de terk edersek o canımızı verecek gibi bir türlü kurtulamadığımız çünkü nefsin heva ve arzusunu ilah edinen buyruluyor o kadar güçlü bu duygu ondan nefret edecek zaman hasıl olur buna mutmainne dediler ikincisi geçirdiğimiz günler yapmış olduğumuz hatadan dolayı nedamet etmek yalnız hata söylenmez fakat gözden bağıran gibi denir yağmur gibi yaşlar aktı Allah'ımızın tahammül edemediği buymuş Gözyaşına tahammül edemiyor Cenabı Hak ağladığı zaman kul Cenabı hakk'ın rahmeti de coşuyor mesela çocuk ağlamayınca ana meme vermiyor Allah Allah tövbeler nasip eyle bize Ya Rabbi bir gün bir bant dinledim Efendimiz hazretleri böyle çocuk gibi aldı bizim bu mahallede çoğu insanın irşadı ıslahı Hacabul amcamız sebebi de olmuştur sohbette inanın çocuklar gibi feryat ederdi derlermiş ki yahu bu Zatın gençliğinden beri öyle hatası görünmeyen bir insan mesela yemin ettirirlermiş kanaatiniz olsun dirlenmiş inanmayız biz bu yemine yok İnanın ki bu kadar dedem böyle yetiştirmiş onun Gözyaşına tahammül edemeyip bu kadar İsyanımız da bizim gözümüzden bir Sinet başı kadar da yaş yaş çıkmıyor.
Bu zat biz biliyoruz ki pek öyle hata da olmayan kimse ama nasıl ağlıyor diye ıslahlarına bile vesile oluyor. Tövbe hususunda birkaç kelamdan sonra bitirelim. Başta Höverrucuur ankullimayebe adu anillahi Teala Allahu Zülcelal'den yine varmayın Allahu Zülcelal'den uzaklaştıran ne varsa ondan dönmektir. İkinci olarak Errucuru ilakullima yukarribu ilallahi Teala Cenabı Hakk'a yaklaştıran onun onun hemdemi olacak güzellikleri de temin etmektir. Hakikati ise tövbenin tecri dün nefse an ravunatit tabe. Böyle tabiatımızda bulunan nefsin arzu ve isteklerinden kurtul. Tehdit arınmak demektir. Bir vasıtatin evet şer'i emirlere uymayan, dinimize uymayan uygunsuz hallerden kurtulmak suretiyle kendimizi arıtmak manası vermişler. Tövbenin hakikatini şu şekilde de ele alıyorlar. Amelün akli yün ve galbın ve bedeni yün. Başta aklımız. Aklımızın vahye müstenid olması. Vahyi ilahiye.
Sonra YETBEUHU amelul kalp. Kalbin ameli. Biz bedenimizde yapıyoruz da kalbin ameli imanda en önemli bir hususdur kalbin tasdiki. Diyor ya Sufyani Sevri Hazretleri gençken beli bükülünce diyorlar neden sizin arkadaşlarınız böyle boruk gibi böyle belleri sıhhatli afiyetli benim nasıl diyor belim düzelsin hocam son nefeste kelime-i tevhidi okuyamadı diyor. Ve beden de bu amelin meyvesi ile nimetlenmiş oluyor başta günahtan tövbe ediyoruz sonra biz büyük günahları terk etmek suretiyle artık diyor iç gözleriyle müşahede etmeye başlar hatalarını isyanını vazgeçer Tövbe de iki tane meyve olduğunu ifade etmişler. Birinci meyve olarak hataların bağışlanmasıdır. İkinci olarak da Nilut derecat hatta yasıira Habiben. Allah'a dost oluncaya kadar ve derecelerin de yükselmesidir. Velhamdülillahi Rabbil alemin.