İbadetten değil, İslam'daniyim. Bunu tefekkür etmek de insanın halini düzeltir. Toplu etmek. Eşyanın asıl sırrına ile bilmek. Bu zamana kadar yaşadın. Acaba eşyanın sırrından haber biz oldu. Yok bize bir şey dedi. Üstünden yürüyüp dolaştık. Yer bize bir şey söyledi. Diye ama. O zaman asıl sağlık manevi sağlıkdır. Bundan önemliymiş demek ki. Tefekkür tasfiyetül kalp. Bir meval ettiği feva it. Kalbime birçok fayda var. İlham ciddi buyruluyor Kuran-ı Kerim'de kalbe gelir Allah'ımızdan manevi haberler diyemeyiz ona. İlahi duygular diyemeyiz. İsimlerinin de olur, sıfatlarının de olur zaten de tecellileri olur. Onlara kalbin hazır bir vaziyette olması. Ve halimizi de teftiş etmek demişler. Derler ya işte, okula bir müfettiş gelecek. Her şeyi araştırıyor. İnsanın kendi kendinin müfettiş olabilmek halimizi kontrol etmek. Böyle İbaratü'n anil intikalin vel batıl ile ile ile hak.
Batıl boş, faydasız olandan hak olana dönmektir. Tabii bu şekilde. Abdulkadir Hazretleri öyle tefekkürler var ki diyor, bir senelik ibadete bedeldir diyor. Daha öyle bir tefekkürler vardır, buyurmuş. Bu da altmış yıllık nafile ibadete ve de. Bir tefekkür daha vardır ki bu Allah'ımızın insana bahşetmiş olduğu Esrarı seyredebilmek. Bu da, bin senelik ibadetten eftandır, buyurmuş. Başta Allah'ımızın yüce kudretini görebilmek, bu bize onu tanımaya yol açar. Onun nimeti ilahiyesini düşünmek muhabbete hasıl edilir. Eğer biz onun nimetlerini düşünmece olursak ahiretteki vereceği nimetleri ecri ve mükafatı bu bizi daha çok uhrevi amellere meylettirir. Eğer diyor Allah'ımızın azabını vereceği cezayı kişi düşünecek olursa, o zaman ilahi korku meydana gelir. İnsanını düşünecek olursa kişi, bu da insanda Rabbimize karşı utanma duygusunu affeder buyurmuşlar.
Hep bu konuya ele alınmaz onun için bir inceleyelim. İsmail Hakkı Bursevi Hazretleri rahmetullahi edersek o zaman ibadetin değeri ölçülemeyecek şekilde olur. Bundan dolayı bu ibadetin en üstünü veren faziletli olandır. Çünkü tefekkür had'le alakalıdır, ölümle alakalıdır. İbadetlerimiz, azalarımızda. Dilimiz Allah'tır. Allah derken eğer bölümümüze geçecek olursa kalbimiz eğer zikrullah'a geçerse bu müstesna olur eziline bile Cenabı hak buyuruyor şüphesiz. Kalbimizin de iştirakini. İbadette kalbimizin de iştirak edin. İbadet taarütün meyvesini toplamak gibi. Onun içindekileri düşünmek acaba geçiniriz nasıl olur? Çocuk nasıl? Bunları sahip durmak. İşte bu dünya ve onun içindekileri düşünmek bir cezadır, bir cenabıhakk'la karşı perdelenmektir. Evet.
Bunun yanında ahireti tefekkür edecek olursa buranın geçtiği oranın ebedi olduğunu bir daha gözümüzü yumduğumuz zaman dönüşünü mümkün olmadığını tefekkür edersek bu kalbin ilahi bir hayatıdır değişmesine sebeptir. Eğer buyuruyor Muhyiddin Arabi Hazretleri hattkısullah sonra eğer diyor düşünürseniz, o zaman ibret de alırsınız. Düşünür için anasını düşünür, babasını düşünür. Eşini, dostunun, akrabasını. Hani hani baba sen de aynı yere giden, ondan ibret alır kişi, buyur. Eğer tefekküre kişi devam edecek olursa, o zaman kalbindeki ilahi alemler tecelli de onları fikrini başlar. Burada tarikat alienin edeplerinden anlatmış. Buyuruyor ki tarikat-ı aliyedeki edeplerin O zamanki eğer tefekkür edersek işin, Böyle dünyaya muhabbet olsun, bir baş olma arzusu olsun, bunun yanında bir cinse karşı bilgi alaka olsun, bunlardan sıyrılmak çok kolay olur tefekkür ederse. Çok duydum bildiğiniz bir husus.
Kıymetli bir öğrenciymiş. Bak şurada bir kumun alevinden dayanamadım, kalem. Otelliğim olan ateşe nasıl dayanacaksın diye kendisini o hayvani duygudan kurtardığını haber verirler. Böyle diyoruz ya bizim güzel hallerimiz vardı, onlar kayboldu. Onların kaybolmaması temkin halidir. Tamamen yerleşmesidir insana. Manevi ışığıdır. Aynı zamanda ahiret alemimizi düzeltmenin de düzeltmenin de işaretidir demiş. Akıbeti düşünmemize sebep olur. İlimde ziyadeyi gösterir. Hatta tefekkür diyor. Öyle bir düzen haslet ki bunun benzeri de yoktur demiş. O kadar üstün. Aynı zamanda Ahmed Er-Rufai Hazretleri, Hazreti sallallahu aleyhi ve sellem böyle bir fikir düşünme. O nuruyla aklediyordu. Aklın nurudur. Aynı zamanda hakikat ehillerine göre bu Rabbi Zülcelal'imize gönülden bir yalvarıştır, yakarıştır. Etlik düşünebilmek. Öyle bir hazine ki, ta'yedilen o zenginlik, o zenginliğin anahtarıdır.
Diğer Allah'ımızı tanımak en çok onun üzerinde duruyor. Rabbim Züll-Yelamimizi tanimanın bir anahtarıdır. Bu olmuyor deyip geçmeyeceğiz. Zorlamak gerekiyor. Bunun üzerinde beynimizi yorduğumuz zaman Cenabı hak yardım ediyor zaten. Fakat hiç çalışmadan olmuyor. Her şey bir bedel karşılığı olduğu için çaba istiyor, gayret istiyor. O zaman da Allah'a nasip ediyor, yardım ediyor kuluna. Daha çok rakamımıza yakınlığı kurarak ele almışlar. Ve onlar biraz alır. Hafız kardeşlerimizin cihat içimizdeki dünya muhabbeti ve bizi bozmaya çalışan İsraillilerin de şerrinden muhafaza. El Fatiha.