Sünnetin temeli ve hepsi şu şekilde ifade edilir. Zaten sünnet yol metot, metot, meslek takip edilen, takip edilen, talep yol manalarını taşır. Bu Sehil Bin Abdullah Eltüsteri Hazretlerinin izahına göre nefsin arzu ve isteklerine Allah'ı Celle Celalü ve Resulünü tercih etmektir. Kendi muradına, kendi isteğine Allah'ın ve Resulü'nün görüşünü, emri Muhammediyelerini başta haritamızın emrini tercih etmektir. Mümin kula gereken şu üç husustur. Bu gerekir. Sünnetullah Allah'ımızın koymuş olduğu esas. Şimdi bunu geniş izah edin. Sünnetullah. Mesela bir güneşin doğması, ayıl batması, ne bileyim bir ağacın mide vermesi vesaire ve ama buradaki ifade artık gelecek hizaha göre değişebilir ve sünnetul enbiya, nebilerin yolu diyelim biz ve sünnetul evliya velilerin ve sünnetullah, Allah'ımızın sünneti Celle Celalühu, diye gitmemüs, sırrı gizlemektir.
Gönlünde olanı, görmüş olduğu artık ilahi hallerini ehlinin dışına açmamaktır. Efendimizin sünneti. İnsanları idare edebilmektir. İnsanları idare edebilmek. Satıt nasıl anlaşılır bilmiyorum. Bu hakkı ırkma anlamlı değil yalnız. İnsanları idare ederken, Hakkı söylerken bile uygun bir şekilde ifade etmek, kırmadan, dökmeden tepeden inme değil de Nahl suresinde durduğu üzere Öyle hikmetle, hikmet bir nurdur zaten. Onun izahı pek çok hayrı şerden ayırabilme gücü, doğruyu yanlıştan ayırabilme kabiliyetin diye de geçer. Faydalı olanı almak, zararlı olanı atmak diye de tarif etmişlerdir. Üzerinde nasihatlerle. Mücadeleyi, aynen dediğimiz gibi en güzel bir üslupla, üslupla tamamlamaktır yani kırıcı olmadan yumuşak dille hakkı beyan etmektir ve Sünnetul Evliya velilerin yolu ise Cenabı Hak'ta vermiş oldukları sözde ne olurlar? Sadık olurlar. Bu sözü yerine getirdiler.
Zaten yeter eğer ince yerbiliyorsak, bakabiliyorsak, araştırıyorsa tefsirlerden, Ruhnar aleminde verdiğiniz söz Cenabı Hakk'a ben sizin Rabbiniz değil miyim buyurulduğunda, evet, Rabbimizsın demek her şeyi bitirip. Ne demek? Artık itikaden, ibadet olarak, ahlak olarak, hayatımızın başından sonuna kadar insanoğlunun başından geçmesi muhtemel tüm tavır ve hareketlerinde Rabbimizin emrine uygun bir tarzda hayat sürmektir. Böyle Rabbim hep kolayca ifade ilgili geçinen bir husus değildir. Onu her hususta yiyeceğimizde helal olarak yiyeceğimizde helal olarak düğünümüzde helal olarak cenazemizde helal olarak ticaretimizde helal olarak her şeyinde, gönlümüzde hakkı muhafaza ederek ona muhabbetimizi, resulüne sevgimizi, yolundan gidenlere olan saygınızı korumak beyin olarak yücelt hüccet desek gerek zorlukta olsun üçlükte gerek kolaylıkta olsun. Neşeli anımızda da olsun.
Zararlı anımızda da olsun. Ne yapmak? Sabırlı olmaktır. Tabii insan tabiatı olarak tahammül edemediği anlar da oluyor. Mesela büyüklerimizin en çok tahammül edemediği şemi esaslara dikkatsizlik olur. Ve Mürşidimizi görürdük. En çok cimrilere kızart. Cimriler. Bu Faysal'ın uyanmasından Hazreti Yusuf Efendimiz gelirmiş rahmetullah abi o devrinde diyanet reislerinin kendisine soru sordu uzattı. Demiş ki Mustafa Efendi dedem Rahmetullahi'ye, gel dünyanın nişanını arayıp durmayın, cömert olacak demiş. Demiş. En çok Rabbimizin silmedi. Böyle bunun gibi velilerimizin de Allah'ın dostlarının da böyle gayrete geldiği anlar olur. Gayret, gazapla aynı değerlendirilmemesi gerekir. Dazap efsanedir ama gayrı Allah'ımıza muhabbetten dolayı budur. Sevgiden dolayı budur. Evet. İlahi isimlerden müştaktır. Bu artık kelime yapısı olarak ele alınır. Rabbimizin vasfıdır. Nurudur.