Sayı derdi ne işlerimiz? Musahabe serimizin ikinci cildine sabır konulu sohbetle devam ediyoruz. Kuran-ı Kerim sabrı yetmiş küsur yerde zikrediyor. Buna dair de birçok ehadîsi nebeviye varid olmuştur ki içlerinden size en az verilen nimetlerden biri yakın, diğeri sabrı azim'dir. Bunlardan ikisinden nasibini alan kimse gecesini kıyam, gündüzünü sıyam ile geçirmediğinden dolayı müteessir olmasın. Peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem sabrı bir rivayete göre imanın yarısı ve bir rivayete göre de iman olmak üzere tarif buyurmuştur. İsa Aleyhisselam'ın hoşlanmadığınıza sabretmedikçe hoşlandığınızı ele geçiremezsiniz buyurduğunu İmam Gazali Kitabü'l Ervai'nde yazıyor. İmam Gazali de sabır hakkında şöyle söylüyor. Sabır ihtiyacı bütün ahvalde görülür. İnsan işine gelen şeyler için de sabra muhtaçtır, gelmeyenler için de.
Mesela sıhhat, selamet, servet, ikbal, mansıp gibi kavim ve kabilesi çok olmak gibi hoşa giden cihetlerde insan sabra çok muhtaçtır. Çünkü bu şerait içinde kendisini zapt edemeyecek olursa azar. Nazır-u naime gömülmekten, hevasat arkasında koşmaktan mebdeini de unutur, meadını da. Bu sebeptendir ki belaya her mümin sabredebilir. Nimete ise ancak sadıklar sabreder demişlerdir. Nimet ve refah içindeki sabrın manası bunların hiçbirine güvenmemek, hepsinin emanet olduğunu bilmek, gaflete, nazu nimete dalmamak, Cenabı Allah'ın lütfuna şükürden geri durmamaktır. Sonra namaz, oruç, zekat gibi şeriat tekliflerine tahammül de sabır cümlesindendir. Çünkü ne kadar kolay olsa yine teklif ve icbar suretindeki şeylerden nefis nefret eder. Günahlara karşı durmak da sabır sayılır. Zira nefsi fesat verici heveslerden alıkoymak, hele ihtiyat etmiş ise büyük cihada muhtaçtır.
Evet, insan böyle bir halde iki kuvvete karşı müdafaaya mecburdur. Arzu ve ihtiyat. Peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem mücahit, evasatına karşı cihad eden muhacir de kötülüğü terk edip kaçandır buyuruyor. İslam sabrın şu saydığımız aksamına nasıl teşvik ediyorsa yaranın, dostların ölümü, hastalık, malın ziyanı, azayı bedenden birinin musibete uğraması gibi felaketlere sabrı da aynıyla tavsiye ediyor. Gazali diyor ki, belaya sabır makamatın en yükseğidir. Hadisi kutsi de, kullarımdan bir kuluma bedeni yahut malı yahut evladı yüzünden bir musibet verirsem, o da buna Sabri Cemil'le mukabelede bulunursa kıyamet günü kendisi için mizan dikmekten yahut defter-i amalini açmaktan haya ederim, buyrulmuştur. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz buyurmuşlar. Sabredin. Genişliği beklemek ibadettir.
Eleminden şikayet etmemek, musibetini anmamak Allah zülcelal'i tazimden ve onun hakkını bilmekten ileri gelir. Bir nevi sabır daha vardır ki, o da başkalarının dilinden yahut elinden gelecek ezaya tahammüldür. Yalnız dini İslam bu hususta İsa Aleyhisselam'ın dininin bugün tutulmayan mesleğini tutuyor. Eza gören adama o gördüğü tecavüze mukabil ve layık olduğu cezai tatbik hakkını veriyor. Hem bunu tabii hukuk addediyor. Bununla beraber Müslümanlık af ile saf ile muamele etmeyi, mücazat hakkından vazgeçmeyi, hatta kötülük edenlere iyilikte bulunmayı da tavsiye eder. Şu halde hakkını isteyen tamamıyla haklıdır. Suçlunun cezalanmasından vazgeçen affı 7 adamdır, sabırlıdır. Kötülüğe iyilikle mukabelede bulunan ise Kerim'dir, Muhsin'dir. Bu mevzuya dair varid olan Ayet-i Celile mealleri. Sure-i Şura'da. Kötülüğün cezası onun aynı olan bir kötülüktür.
Bununla beraber kim affeder, barışırsa Allah mutlaka ecrini verir. Sure-i Ali İmran'da Öfkesini yenenler, insanların suçunu bağışlayanlar da cennetliktir. Allah iyilik edenleri sever. Sure-i Bakara'da. Affetmeniz takvaya daha yakın bir harekettir. Aranızda lütufla muameleyi unutmayın. Hiçbir yoktur ki Allah işlediklerinizi görüyor. Sure-i tağabında Ey iman edenler, eşleriniz ve çocuklarınızdan size düşmanlık edenler olur, onlardan sakının. Fakat kendilerine af bile, hoşgörüyle muamele eder, kabahatlerini örterseniz bilmiş olun ki Allah da sizlere karşı Gafur'dur, Rahim'dir. Sure-i Nur'da. İçinizdeki fazilet ve servet sahipleri kendi akrabalarına, öksüzlere, biçarelere ve Allah yolunda hicret edenlere yardımda bulunmamak için yemin etmesinler. Onların kabahatlerine af bile hoşgörü ile muamelede bulunsunlar, mukabelede bulunsunlar. Ya sizler Allah'ın sizi bağışlamasını istemez misiniz?
Allah Gafur'dur, Rahim'dir. Kuran-ı Kerim sıkıntılı, hastalıklı zamanlarda, harp ve dartta, sabır ve sebat, sıdk ittika tavsiye ediyor. Asr suresinde Bütün insanlar muhakkak surette, hüsranda bulunduğu halde ancak iman edenlerle salih amelde bulunanların, bir de birbirine hakkı ve sabrı tavsiye edenlerin kurtulduğunu bildiriyor. Sabır ve sebatı kati olarak tekid ile emreden ayet ve hadisler sayılmaz denilecek kadar çoktur. Değerli nicerim, Musahabe serimizin bugünkü bölümünde sizlere sabır konulu sohbeti aktarmaya çalıştım. Bir sonraki programımızda Semahat ve Muavenet konulu sohbetle inşallah tekrar birlikte olmayı ümit ediyoruz.
