Bir irfan ehli bize nefsimizin mertebelerini konuşur. Ruhumuzun mertebelerini konuşur. Sırrın mertebelerini konuşur. Neyi konuşur? Nefsin mertebeleri nedir? Yedi tane mertebesi vardır. Ruhun altıdır. Sırrı beştir. On şekilde tamamlayacağız yalnız. Der ki, insan bu mertebelerle, on sekiz, çünkü on sekize tekabül edilir, on sekiz bin alemin esrarına inerdir. On sekiz bin alemin. Bu on sekiz bin alemde diyelim ki havanda biz bir maddeyi dövüyoruz. Onun dövülüp insanın gönlüne konması gibidir. Hepsi insanın kalbinde mevcut. Bunu konuşur. O zaman bize aşk gelir, şevk gelir, muhabbet gelir. Deriz ki ya çevremi bir değişeyim ben, der. Bunlar alacak beni, Allah korusun helakin içerisine götürecek. Anca gülmeler, böyle yersiz sözler manasız. Bunları da ben helak olacağım der. Şöyle suyun bulanık yerinden kurtulayım. Şöyle kaynağına doğru gibiyimdir.
Bakarı cemiyete, cemiyette bir düzgünlük olmayınca artık bulanık bir su. Çamurlu bir su. Der, ben busunuz, bu suyun kaynağını açarsın efendime gideyim. Bir Sami Efendi Hazretlerine gideyim. Eszade Erbili Hazretlerine gideyim. Hayatta olmasalar bile onların tavsiyelerini, kitaplarını bir inceleyin. Sohbetlerini bir dinleyin. Acaba ne diyorlar? O zaman bulanık sudan kurtulup durupu suya ermiş oluruz. Allah korusun, şimdi bazı sulara kanalizasyondan da karışıyor. Karıştığı zaman bunu içene büyük hastalıklar meydana gelir, çok büyük hastalıklar meydana gelir. Bu dupduru suyun içerisine fıtratımız dupduru tertemiz bir sudur. Fıtratımız dindir, İslam'dır. Bu güzel fıtratın içerisine yanlış itikat, yanlış ibadet tarzı, kötü ahlak, kötü düşünce ve fikirler katışıl, katıştırıldığı zaman bizi berbat eder. Ondan dolayı biz işin kaynağını, kaynağımız Allah'ımızın kitabı.
İşin, suyun temizliği Kuran'a azim inşallah. Çünkü Cenabı Hakk'ın kelamı Allah'ın kelamı. Sonra düşüneceğiz, diyeceğiz ki biz bulanık suda meşgul olup durmayalım temiz sularda hayatımızı geçirelim Efendimiz Aleyhissalatü Vesselam'ın Hadis-i Şerifleri Ehlullah'ın o gönülden taşan, ruhundan taşan, sözlerini dinlemek ve onlara riayet etmek suretiyle biz bulanık sulardan kurtulmuş oluruz. Yoksa bu Cennet bizi boğar. Hayatı sadece bu hayat olarak gösterir bize. Ahiret hayatına öncelik vermez. Halbuki ahiret hayatına öncelik verse bu hayatı tanzim ederiz biz. Cenabı Hak, Cenabı hak evvela ölümden haber veriyor. Sonra bu hayattan. Neden ölümden evvela haber veriyor Cenabı hak? Ahiretini düşünmeyen, kabrini düşünmeyen, kabirde acaba münker Nikire nasıl cevap vereceğim? Kabrimden nasıl kalkacağım? Acaba suretim hangi surette olacak? Çünkü on iki, bir rivayette on dört simada insan kalkacağım.
Benim simam acaba hangi şekildedir? Çünkü ahlakımıza göre değişir bu sima. Bunu tefekkür ederse, defterimizi soldan mı, sağdan mı alacağımız düşüncesi hakim olursa artık Dila nihai, ila ahirihi, o zaman dünya işini çok güzel tanzim eder. Aile hayatı da düzelir. Çünkü ölüm vardır. Ailesiyle güzel geçimini. Yavrularına İslam'ın terbiyesini. İşine de düzen verir. Beşeri münasebetlerine de her şeyinde bir düzen hasıl olur. Yoksa işler birbirine karışır. Öyle gayret göstermişler ki şu dünyanın çokluğundansa, çünkü aldatır bizi nefis, kötü niyetli insanlar. Bak adamın hiçbir şeyi yoktu ama fabrikalar da oldu. Hiçbir şeyi yoktu ama dükkanları, hatta bir çarşıya bile malik. Birçok nimetlere mazhar diyerek bizi aldatır ve dünyaya meylettirerek ahireti unuttur. Allah'ımız olsun. Bundan dolayı ehlullah ne yapmış? Dünyanın çokluğundansa azlığı ile kanaat etmiş.
