Ona icabet edin. Demek ki burada bir davet var. Bu davete icabet edin. Şimdi bu kelimenin anlamı ancak yaşamakla elde edilen bir husustur. Bu kelime olarak izahı Türkçe'de karşılığı pek bulunmaz ama bir yaklaşımla ifade edilebilir. Rabbinize icabet edin. Ile. Zaten müellif hazretleri de ancak bu kadar diyebilmiş. Bu dönüşün şu şekillerde olduğu beyan ediliyor. Şunu bir kere bilelim. Cenabı hakk'ın ayati ilahiyesine verilecek olan mana, denizin damlalarına kadar mana verilse yine bitmez olur. Bunu anlayabilmek, bizim Cenabı hakk'ın ziyadesini istediği, Ya Rabbi, ilmimi ve anlayışımı artır. Demek ki bu ancak ilmin ve fehmin, anlayışın çoğalmasıyla kavranabilecek iş. Bu kavrayış da bu kavrayış da zihin olarak değildir. Akıl olarak bir kavrayıştır. Çünkü zihin herkeste var ama akıl Allah'tan bir nurdur o. Onun ziyadeleşmesi, onun artması çünkü fetanet sıfatı akıllılıktır.
Peygamberlerde bulunur fetanet sıfatı. O akıllılık şimdi tefekku var bu ince anlayış demek. Teferbüs var, sezinleme demektir. Tefehhüm var, anlamak vardır. Birbirine çok yakın anlamları, teşekkür vardır, tefekkür vardır, teakkül vardır. Bunlar iç içe, bunlar iç içe. Hepsi gönülle alakalı. Biz burada ne konuşsak, ne içsek? Hepsinin geçtiği yol gönül. Bunu biz Necm suresinde de görüyoruz. Göz gördüğünü yalanlamadı buyuruyor. Yani burada kalp ile alakalı Hac suresinde de geçtiği üzere bu gözler kör olmaz ama kalp gözleri kör olur dinmesinde büyük manalar var. Çok çok mühim bu. Kalpten geçilecek bir husustur. Buna çok büyük riayet ister. Dediğimiz gibi ince bir anlayış, ince bir edep ister. Gelişi güzel, daha ne yapacağım, daha ne olacak demekle mümkün değil olmaz bu.
O zaman bizim yanı başımızı saracak olan Allah'ımızın kitabı Celle Celaluhu, Resulünün sünneti Sallallahu Teala aleyhi ve sellem Kuran ve sünnetin izahı mahiyetinde olan Evliyaullahın kelamı. Çünkü en güzel anlayış onlarda. Rabbimiz buyurmuştur bu ilimde derinleşmektir. Efendim bura bir vaiz kürsüsü değil. Bura belli bir ocaktır. Burada evrad ve ezkarın yapıldığı, bu evrad ve ezkar ile aşılacak yollardır. Evrad ve ezkar ile ilimde aynel yakin, hakkel yakin, işte amelde şeriatimiz, tarikat-ı aliye, marifet ve hakikat bunların hepsinin geçtiği yer gönüldür. Gönülün dışında bir şey yok. Gönülle hallolur. Gönülsüz de hiçbir şey yok. İmanın tasdiki kalptedir. Sonra Cenabı hakk'ın hitabi ilahiyesini duymak gönüldedir. Bak çokça okudukları Ayet-i Celile, Arifani ilahinin Eshabü'nehuen nefsul mutmainne, bu biraz ağır olacak ama hakikat de budur.
Ey huzura eren nefis, bu huzura eren nefis biz tefsirlere baktığımız zaman şunu görüyoruz. Diyorlar ki arada vasıta olmadan Cenabı hak ile dilleşmektir. Bu ve Allah'ımızın hitabi ilahiyesini duymadan yapılan tatile diyemem ağırımıza gider. Makbuliyeti de budur. Buna göre ayağımızı denk alacağız. Mutmainne sıfatına varmadan, tamamen içimizden kötülükler yok olup atılmadan, hiçbir kalıntısı kalmadan, zulmetten perdelerin hiç olmaması, onun yanında da nurdan perdelerin aşılacağı devrelerde bu münip sıfatı hasıl olur. Başka türlü mümkün değil. Bunun izahı yok. Nefis diye onların hiçbir problemi yok. Kalbinden bile geçmez. Beyninden bile hiç geçmez. Tamamen o bitmiştir. Artık Onlar nur üstüne nurdur. Devamlı mertebe ve makam kaideler, devamlı. Zaten bunu elde ettiği zaman onun bir nefesli taat ameline denk gelecek şekildedir.