Sultanü'l arif'in Merhum Mahmud Sami Ramazanoğlu KaddeSaluhu Sırrahü'l Aziz'in bir ömür vererek hazırlayıp yaptığı sohbetlerinden ve kitaplarından derlediğimiz İhsan Mektebi. İslam ahlakını öğrenmek, İslam, iman, ihlas, gayret, hizmet gibi insanı insan kılan hasletlerle yetişip mükerrem insanlar olabilmek için İhsan Mektebi. Aladdin Biçici. İhsan Mektebi programımızın yeni bir bölümünde sizlerle birlikteyiz sevgili Nijer. Bugün yine sizlere Mahmut Sami Ramazanoğlu Musahabe isimli eserinin beşinci cildinden oruçla ilgili hadis-i şerifleri aktarmaya devam ediyor. İlk Hadis-i Şerifimiz İftar Ziyaretiyle Alakalı Şöyle buyuruyor Efendimiz aleyhissalatu vesselam. Kim bir oruçluya iftar ettirirse, yani iftar ziyafeti verirse, o oruçlunun sevabından hiçbir şey eksilmemek üzere buna yani ziyafeti verene de öbürünün sevabı kadar verilir. Abdullah bin Zübeyr radıyallahu anhuma şöyle demiştir.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem, Sa'd bin Muaz'ın evinde iftar etti de şöyle buyurdu. Oruçlular yanınızda iftar etti. Yemeğinizi iyiler yedi. Melekler de sizin mağfiret olunmanızı istedi. Sevgili diyeceğim iftar ziyafetlerinde şöhret gösterişleri ve haddinden fazla israfa gidildiği görülüyor ki bu doğru değildir. Bir de arasında fakirlerden ziyade zenginler çoğunluğu teşkil etmekte. Bir başka hadis-i şerifte şöyle. Oruç tutmuş gibi olur. Bütün yıldan maksat Ramazan Bayramı'nın birinci günü ile Kurban Bayramı'nın ilk dört gününden hariç senedir. Çünkü o beş günde oruç tutmak haramdır. Şevval'in altı günü Ramazan Bayramı'nın birinci gününden sonraki günlerdir. O günlerde birbiri ardınca altı gün oruç tutmak sevaptır. Şevval ayı içinde aralıklı olarak da tutulabilir. Bu altı gün orucunun bütün altı günü de yine asgari altmış güne muadil sayılmıştır.
Bununla beraber metindeki edder kelimesinin salı ve luvavi manasına göre ömür boyunca demek olduğunu söyleyenler de vardır. Hatta İmam-ı Azam'la İmam Muhammed ve İmam Ebu Yusuf da bu manaya kaildirler. Yerine de rivayet edilmiştir, aralarında fark yoktur. Ramazan ayının orucu onay oruç tutmaya, ondan sonraki altı gün orucu da iki ay oruç tutmaya bedeldir. İşte bu senelik oruç gibidir. Unutarak yiyip içmekle alakalı da Efendimiz şöyle buyurmuşlar. Oruçlu unutarak yer yahut unutarak içerse o Cenabı hakk'ın kendisine sevk ettiği bir rızıktır. Bundan dolayı ona kaza da gerekmez. Kim oruçluyken farz kılmıştır. Ben de onun kıyamını, yani Ramazan gecelerinde teravih kılmayı sizin için sünnet yaptım.
O halde kim orucun farz ve teravihin sünnet olduğuna inanarak ve bunların sevabına rağbet ederek ve bunları ağır sanmayarak ve gönül hoşluğundan ayrılmayarak tam bir ihlasla Ramazan orucunu tutar, geceleri de namazla ihya ederse, anasından doğduğu günde olduğu gibi günahlardan arınmış olur. Hazreti Aişe Radıyallahu Anha şöyle diyor: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem Mescid-i Şerif'te bir akşam teravih namazını kılmış, insanlar da ona uyarak cemaatle eda etmişti. Sonra ertesi gece de bu vechile imam olarak kıldırmıştı. Artık insanlar çoğalmıştı. Üçüncü gece Ashab yine toplandıysa ashap yine toplandıysa da bu sefer Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem onların yanına çıkmadı. Sabah olduğunda şöyle buyurdu: Gerçek şu ki ne yaptığınızı, yani sizin cemaatle ardımda bu namazı kılmak hususundaki iştiyakınızı gördüm.
Fakat beni yanınıza çıkmaktan men eden, bu namazın üzerinize farz olmasından korkmaktan başka bir şey değildir. Kuistaniye göre Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem teravih namazını ashabıyla birlikte ve cemaatle dört gece kılmıştır. Buhari'de de bu rivayet vardır. Teravih müekked sünnettir. Ömer Osman Ali radıyallahu anhüm bu namazı devamlı surette cemaatle kılmışlar ve kıldırmışlar, bugüne kadar da İslam diyarında bu suretle edinmiştir ve edinmektedir. Yolculukta oruçla alakalı da şu hadis-i şerifleri serdetmiş. Mahmud Sami Ramazanoğlu Dilersen oruç tut, dilersen iftar et. Sen iftar et. Hazreti Aişe Radıyallahu Anha'nın rivayetine göre Amr eslemi çok oruç tutan bir zat idi. Seferde oruç tutayım mı diye Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e sormuştu. Bunun üzerine bu hadisi şerif varid olmuştur. Yolculukta oruç iyilik ve takva değildir buyuruyor bir diğer hadis-i şerifte.
Cabir radıyallahu anh diyor ki Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem bir seferdeydi. Halkın zahmet çekmekte ve güneş çarpan birinin de gölgelendirilmekte olduğunu görerek bu nedir diye buyurmuştu. Ashab-ı Kiram da oruçludur demişlerdi. Bunun üzerine Efendimiz bu hadis-i şerifi İran buyurdular. Oruç tutardı. Rasul-ü Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem de tutardı. Hicretle Medine'ye gelince yine orucu tuttu. Ashabına da tutmalarını emretti. Şu kadar ki Ramazan orucu farz kılınınca aşure orucunu bıraktı. Artık dileyen o orucu tuttu, dileyen onu terk etti. Muharrem'in onuncu günü oruç tutun. Fakat Yahudilere muhalefet edin. O orucu ya bir gün evvelinden başlayarak yahut bir gün sonrasını da ekleyerek tutun. Tatavu oruçlarıyla alakalı da şu hadis-i şerifler zikrediliyor.
Kim farz olmayan bir orucu Allah rızası için ve kimse O'nu muttali olmamak üzere tutarsa Cenab-ı Hak onun için cennetten başka bir sevaba razı olmaz. Yani onun mükafatı doğrudan doğruya cennettir. Zilhicce'nin sekizinci günü oruç tutmak bir senelik küçük günahlara kefarettir. Bir senelik küçük günahlara kefarettir. Arefe günü Zilhicce'nin dokuzuncu günü oruç tutmak da iki seneye kefarettir. Rasulullah sallallahu Aleyhi ve Sellem Eyyamı Bi'l orucunu seferde ve ikamet halindeyken asla terk etmezdi. Sevgili Ecem Eyyamı biz beyaz günler demektir ki kameri ayların on üç, on dört ve on beşinci günleridir. O günlerin gecelerinde ayın aydınlığı olgunlaştığı için o ad verilmiştir. Bazı rivayetlere göre Nuh aleyhisselam haram olan bayram günleri müstesna olmak üzere bütün yıl oruç tutardı. Davud aleyhisselam bir gün tutar, bir gün bırakırdı.
İbrahim aleyhisselam da her ayın üç gününü oruçlu geçirirdi. Ramazan ayının tamamında ve her ayın üç gününde oruç tutmak sevapça bütün yıl oruç tutmak kadardır. En faziletli bir oruç da kardeşim Davut Aleyhisselam'ın tuttuğu oruçtur. O bir gün tutar, bir gün bırakırdı. Bütün yıl hiç oruç tutan kimse hiç oruç tutmamış gibidir. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem bu hadis-i şerifi iki defa tekrar buyurmuştur derdi Necla. Yıl orucu tutanların oruç tutmamış gibi sayılmasının hikmeti, nefs mücadelesi demek olan orucun o takdirde alışkanlık husule getireceğinden ve dolayısıyla o mücadelenin kaybolmuş olacağından dolayıdır. Amelden ancak güç Müminlerin muhterem anaları ve bu hadis-i şerifin ravisi Hazreti Aişe radıyallahu anha diyor ki: Rasul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem öyle sürekli oruç tutardı ki biz artık olay oruçsuz geçirmeyecek derdik.
Öyle devamlı oruçsuz kalırdı ki artık bu ay hiç oruç tutmayacak derdik. Ben Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellemin Ramazan'dan başka hiçbir ay orucunu tam tuttuğunu görmedim. Diğer aylardan Şaban'dan fazla oruç tuttuğunu da görmedim. O gücünüzün yetebileceği amelleri yapın. Çünkü nihayet siz usanırsınız, usanırsınız. Allah usanmaz der. Bir diğer hadis-i şerifte şöyle Kim Ramazan'ın son on gününde itikaf ederse bunun sevabı iki nafile umre sevabı gibi olur. İtikaf, Cenab-ı Hakk'a taat ve ibadet kastıyla beş vakit namaz kılınan camide kalmaktır. Bu hadis-i şerifte buyrulan itikaf sünnettir. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem Medine-i Münevvere'ye geldikten ve ramazan orucu farz kılındıktan sonra irtihaline kadar bu itikafa dikkat etmişler, itikafı bırakmamışlardır. Tabii ki itikafın çeşitleri, şartları, sebebi, rüknü, hükmü, sıfatı, edepleri, mehaseni, müfsidatı vesairesi de vardır.
Ve oruçla ilgili son bir hadisi şerifi zikrederek bugünkü programlısı ve oruç konusunu bitirmek istiyorum. Sizden biriniz oruçluyken bir yemeğe, bir ziyafete davet edilirse ben oruçluyum desin. Eğer davet eden bu mazereti kabul ederse icabet edilmeyebilir. Etmezse icabet lazımdır. Orucu icabet etmemek hususunda özür teşkil etmez. Alkami diyor ki: Bu hadise göre nafilelerden olan ibadetleri hacet ortaya çıkınca ihtiyaç durumunda açıklamakta beis yoktur diye ifade ediyorum. Değerli dinleyicilerimiz İhsan Mektebi programsın bugün de sonuna geldik. Bugün sizlere Mahmut Sami Ramazanoğlu Musahabe isimli eserinin beşinci cildinden oruçla ilgili bazı hadis-i şerifler ve kısa açıklamalarını aktarmaya çalıştım. Bir sonraki programımızda yine aynı eserin zekat ve sadakat konusuyla alakalı Hadis-i Şeriflerini zikretmeye aktarmaya gayret edeceğim inşallah.
Sultanü'l arif'in Merhum Mahmud Sami Ramazanoğlu Kadı Sallallahu Sırakü'l-Aziz'in bir ömür vererek hazırlayıp yaptığı sohbetlerinden ve kitaplarından derlediğimiz İhsan Mektebi. İslam ahlakını öğrenmek, İslam, iman, ihlas, gayret, hizmet gibi insanı insan kılan hasletlerle yetişip mükerrem insanlar olabilmek için İhsan Mikttibi. Aladdin Biçici.
