Kurban Bayramının Manevi Değeri ve Toplumsal Faydaları
Kurban Bayramının Manevi Değeri ve Toplumsal Faydaları kaydında Kalbi selim. Ali Ramazan Dinç Hoca Efendi'nin dilinden gönül sohbetleri. Kurban Allah rızası için kurban bayramı günlerinde kurban alabilen hayvanları kurban olabilecek hayvanları kesmektir. Sadakai fıtır vacip olan kimselere kurban kesmek de vaciptir. Kurbandan maksat kan akıtmaktır. Sağ olarak fakirlere bağışlanan hayvanlar kurban…
Kurban Bayramının Manevi Değeri ve Toplumsal Faydaları ne anlatıyor?
Kurban Bayramının Manevi Değeri ve Toplumsal Faydaları kaydında Kalbi selim. Ali Ramazan Dinç Hoca Efendi'nin dilinden gönül sohbetleri. Kurban Allah rızası için kurban bayramı günlerinde kurban alabilen hayvanları kurban olabilecek hayvanları kesmektir. Sadakai fıtır vacip olan kimselere kurban kesmek de vaciptir. Kurbandan maksat kan akıtmaktır. Sağ olarak fakirlere bağışlanan hayvanlar kurban…
Bu ses kaydının kaynağı kim?
Genel
Bu ses kaydı nasıl dinlenir?
Kayıt ücretsiz dinlenebilir; 13 konu başlığındaki zaman bağlantıları ilgili bölümü doğrudan başlatır.
Kalbi selim. Ali Ramazan Dinç Hoca Efendi'nin dilinden gönül sohbetleri. Kurban Allah rızası için kurban bayramı günlerinde kurban alabilen hayvanları kurban olabilecek hayvanları kesmektir. Sadakai fıtır vacip olan kimselere kurban kesmek de vaciptir. Kurbandan maksat kan akıtmaktır. Sağ olarak fakirlere bağışlanan hayvanlar kurban edilmiş olmazlar. Kuran-ı Kerim'de essairi billah essali rabbikevenhar. Rabbin için namaz kıl ve kurban kes. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem hali vakti yerinde olup da kurban kesmeyen namazgahımıza yaklaşmasın buyurmuşlardır. Kurbanın hikmet ve faydaları şu şekilde sıralanır. Bir yıl boyunca evine et girmeyen fakir kimseler et ihtiyaçlarını kısa bir süre de olsa gidermiş olurlar. Kurban kesmek Allah yolunda hiçbir fedakarlıktan kaçınılmayacağının işaretidir.
Üçüncü olarak kurban bayramı et ziyafetinde beraber getirdiğinden Müslümanlar birbirleriyle kaynaşırlar. Bu faydaların yanı sıra kurban kesen kişi bir vacibi yerine getirmenin sevincine ve huzuruna kavuşur. Kurban kesen Müslüman fakirlere yaptığı yardım sebebiyle toplum içinde sevilir ve sayılır. Demek ki kurban Allah rızası için kurban bayramı günlerinde kurban olabilen hayvanları kesmektir. Bir tavuğu, bir horozu, bir hindi, bir gazı kesmek değildir. Altı aylık bir kuzunun eğer bir koyun görünümünde ise kesilmesi caizdir. Toplum açısından kurban bayramında gücü yeten Müslümanlar kurban kestikleri için senenin diğer günlerinde et yiyemeyen fakirler bu ilahi ziyafetten paylarını alırlar. Kurban kesenlerin kalplerindeki bütün kötü duygular temizlenerek fakirlere karşı daha merhametli hareket ederler. Kurban sebebiyle. Fakirlerle zenginler arasındaki sevgi bağları böylece kuvvetlenir.
Kurban iktisadi hayata bir canlılık getirir. Kurbanlık hayvanlar piyasaya getirilince alıcı, satıcı, taşıyıcı arasında ticari bir hareket meydana gelir. Kurbanın yukarıdaki maddelere ilaveten bir de ahiret saadetinin kazanılmasında büyük bir faydası payı vardır. Bu borcu yerine getirmekle Hazreti İbrahim Aleyhisselam'ın sünnetine uymuş dinimizin bir vecibesini yerine getirmiş oluruz. Kurbanı kimler keser? Müslüman olacak. Müslüman olmayanlara vacip değildir. Hür olmak köleler ve cariyeler kurban kesmekle yükümlü büyürlerdir. Yolcu olmamak, İslam'da yolcu olarak kabul edilenler de kurbanı kesmeyebilirler. Zengin olmak asıl ihtiyaçlarından fazla insaf miktarı mala sahip olması gerekir. Akıllı ve ergenlik çağına girmiş olmak, çocuklar ve akıl hastalarına kurban kesmek vacip değildir. İmamı Azam ve İmamı Ebu Yusuf'a göre akıllı olmak gerginlik çağına girmek şart değildir.
İmamı Azam ve Ebu Yusuf'a göre. Rahimehumallah gerginlik çağına girmek şart değildir. Kendisi ile fetva verilen görüşe göre şarttır. Bu görüş İmamı Muhammedindir. Büyük İslam ilmi hali Ömer Nasuhi bilmem hocamızdan nakil buyrulmuştur. Kurban edilebilen hayvanlar ancak şu hayvanlardan kurban olur. Koyun ve keçi bir yaşını bitirmiş olmalıdır. Bir yaşındaki hayvan gibi gösterişli olan yedi sekiz aylık kuzuda kurbanılabilir. Sığır ve manda iki yaşını bitirmiş olmalıdır. Deve deve için beş yaşını bitirmiş olması gerekir koyun ve keçi birer kişi için sığır manda ve deve yedi kişiye kadar kurban olabilir. Kurbanın kesilişi kurban bayramının birinci ikinci ve üçüncü günleri kesilir. Kesme işi bayram namazı kılınan yerlerde bayram namazından sonra kılınmayan yerlerde ise teşhirden sonra başlar. Gücü yetiyorsa sahibinin kesmesi daha evladır.
Eğer kesemiyorsa kesen kimsenin yanında bulunması elini kasabın eli üzerine koyarak ikisi de besmele okuması gerekir. Kurban kesileceği yere nazikçe götürülmeli. Kesim işinde keskin bıçak kullanılmalı. Hayvana eziyet edilmemelidir. Kesilecek hayvan kıbleye karşı yatırılır. Ayakları bağlanır. Hazırlanmış keskin bıçak bismillahi Allahu ekber denilerek hayvanın boğazına sürülür. Hayvanın derisi canı tamamen çıktıktan sonra yüzülmelidir. Kurban kestikten sonra iki rekat şükür namazı kılınması iyidir. Kurban etinin ve derisinin hükmüne gelince ada kurbanı dışındaki her çeşit kurbandan sahibi faydalanabilir. Kurban etinin efdal olan kullanma şekli üç parçaya bölünmesidir. Bir parçası fakirlere ve yoksullara dağıtılır. Bir bölümü akraba ve hısımlara hediye gidilir. Son bölümü ise aile dertlerinin ihtiyacı için ayrılır.
Ailesi kalabalık olan orta halli kimseler kurban etinin tamamını evinde yiyebilirler. Kurbanın derisi hayır kurumlarına veya fakirlere verilir yahut da evde kullanılabilir. Satıp parasını almak mekruh olduğu gibi kurban kesilmeden önce tüyünden gücünden ve sütünden faydalanmak daha hiç şüphesiz bu da mekruhtur. Kesildikten sonra yünleri kırpılıp kullanılabilir. Dinimizde kurbanın çeşitleri de yılda vacip olarak kestiğimiz kurbandan başka iki çeşit kurban daha vardır. Adak kurbanı. Şu işin böyle olursa bir kurban keseceğim diyen bir kimsenin işi söylediği gibi olursa kurban kesmesi vacip olur. Bu çeşit kurban fakirin hakkıdır. Sahibi bakmakla yükümlü olduğu yakınları yiyemez. Sahibi de yiyemez. Bakmakla yükümlü olduğu yakınları da yiyemez. Yiyecek olurlarsa bedeli olan paranın fakirlere verilmesi icap eder.
Nafile olan kurban ancak dinimizde adak ve yıllık kesilen kurbanın dışında Allah rızası için kesilen kurbandır. Adap ve yıllık kesilen kurbanın dışında Allah rızası için kesilen kurbandır nafile olan. Sahibi ve yakınları yiyebilir. Eti yenen ve yenmeyen hayvanlar başta hınzır bulmak üzere yaratılışında iğrençlik ve aşağılık bulunan fare, akrep, kene, kaplumbağa gibi hayvanlar girmez. Tırnaklarıyla kapıp avlayan çaylat, kartal, Şahin, karga gibi kuşların etleri yenmez. Azı dişleriyle kapıp avlayan aslan, kaplan, pars, kurt gibi hayvanların etleri yenmez. Eti helal olup da pislik yiyen hayvanların etlerinin yenebilmesi için tavukların üç gün, oyunların dört gün, sığırların ve develerin on gün hapsedilmesi gerekir. Suda yaşayan her çeşit balık eti yenilir. Yengeç. İstakoz. Midye gibi hayvanlar yenilmez.
Kurban bayramı günlerinde kurban olabilen hayvanları Allah rızası için kesmeye kurban dindir. Sadakayı fıtır verenlere vaciptir. Toplumda fakir ve zengini birbirlerine yaklaştıran bir taattir. Koyun, keçi, sığırman da deve cinsinden kurban olur. Diğer hayvanlardan kurban olmaz. Kurbanın eti üçe bölünür. Bir bölümü fakirlere ikinci kısmı akrabaya verilir. Son bölüm gerg için ayrılır. Adap kurbanın eti yenilemez. Yenilecek ulusu değeri fakirlere ödenir. Yırtıcı gagası ve pençesi ile ağlayan hayvanlardan yaratılışında iğrençlik bulunan hayvanların etleri yenilmez. Eti yenen pislik yiyen hayvanlar hapsedilir. Habibim biz sana çoğu verdik. Çok hayır verdik. Artık nübüvvet şerefiyle şereflenen peygamberlik şerefiyle şereflenen hem dünyanın hem de ahiretin en şerefli kimsesidir. Ve beyin kerter hakkında buyruldu. Cennette bir nehirdir. Baldan daha tatlıdır. Sütten daha beyazdır.
Kardan, buzdan daha soğuktur. Böyle bir köpük gibi ondan daha yumuşak onun etrafı inciler ve zebercet. En kıymetli eşya ile süslenmiştir. En güzel artık tarifi mümkün olmayan yakutlar, zümrüt vesair. En güzel değerlerine. Onun onun bardakları bardakları gümüştendir. Semanın yıldızları adetincedir. Ondan içen ebedi yere susamaz. Cennette bir neyizdir. Bu bir hayırdır şüphesiz. Kevser evladının ve tabilerinin çokluğundandır. Ümmetinin alimlerine de bu tabir kullanılmıştır. Yahut Kuran'dır. Hem dünyanın hem de ahiretin hayrıdır. Ya Rab, İbrahim'i kendine dost edindin. Musa'ya Tur Dağı'nda kelam ettin, kelimim, konuştuğum peygamberim dedin. Acaba bana neyi tahsis buyurdun? O zaman ashable. Habibim biz seni yetim bulup da barındırmadık mı Abdulmuttalip'in yanında, Ebu Talib'in yanında seni muhafaza etmedik mi?
Bununla iktifa edilmeyince o zaman habibin biz sana çoğu verdik, yukarıda sıralanmış olduğumuz Kuran'ı verdik, dünyanın ahiretin şerefi olan peygamberliği verdik, ümmetin alimlerini verdik. Senin evlatların ve tabilerin kıyamete kadar devam edecek sair peygamberlere karşı onların ümmetlerine mukabil çokça sana ümmet ihsan olurdu. Fakat Eğer Musa'yı Kerim'im İbrahim'i dost edinmiş isem seni de ben habib sevgilim kıldım. Çünkü habib sevgili dosttan daha üstündür. İşte buna mukabil şükür için bu kadar nimetlere mukabil Allah için namaz kıl ve kurban kes. Sana buğz edenler var ya. Asıl nesli kesik olanlar onlardır. Abdullah Efendimizin oğulları sallallahu aleyhi ve sellem Abdullah irtihad etti. Onun üzerine As bin ğail kimle konuştun deyince nesli kesik üzerine bu surei telilei cemile nazil olmuştur. Cenabı hak cümlemizi şefaat uzvalarına mazhar kılsın.
Öyle bir kevser ihsan olunan peygamber ki o Rabbimiz o nebiyi muhteremi Kuran azimüşşan'da nun Kalem suresinde hiç şüphesiz sen habibim en yüksek ahlak üzeresin buyurulmaktadır. Habibini güzel ahlak ile vasıf buyuruyor. İnsanlardan, yaratılanlardan hiçbir varlığa verilmeyen en güzel ahlak habibi zişana fahiş buyrulmuştur. Aişe annemizden Resulullah'ın ahlakı soruldu. O da buyurdu ki. Kuran. Siz Kuran okumuyor musunuz? Resulullah'ın ahlakı Kuran'dır demiş. Ve bundan sonra da Halep'ın ahlakından sorulunca bu ayetleri okudu Müminun suresinde. Ve buyurdular bana on ayet indi ki durumu bunlara uyan cennete girecektir. Gerçekten müminler kurtuluşa ermiştir. Onlar ki namazlarında huşu içindedirler. Onlar ki boş ve yararsız şeylerden yüz çevirirler.
Onlar ki zekatı yerine getirirler ve onlar ki iffetlerini namuslarını korurlar ancak işleri ve ellerinin sahip olduğu cariyeleri hariç bunlarla ilişkilerden dolayı kınanmış değillerdir. Şu halde, kim bunun ötesine gitmek isterse işte onlar haddi aşan kimselerdir. Yarın Allah'ın huzuruna birleşmiş vaziyette ve edep yerlerinden çok çirkin bir koku ile huzuru ilahiye geleceklerdir. Şu halde şu halde kim bunun ötesine gitmek isterse işte bunlar haddi aşan kimselerdir. Yine onlar o müminler ki emanetlerine ve ahitlerine riayet ederler ve onlar ki namazlarına devam ederler. İşte asıl bunlar varis olacaklardır. Teviv nefse varis olan o kimseler orada cennette ebedi olarak kalırlar. Er murat sen Kuran okumuyor musun demesi Kuran'ın edebiyle Resulullah'ın edeplendiği ifade buyurulmaktadır. Efendimizin ahlakı üzerinde şöyle bir sıralama yapar.
Resulullah bütün tazaili bütün üstünlükleri şahsında bulundur bulundurmaktadır. Ve hazekülle hasletin cemiletin. Bin güzel özellikler Resulullah'ta bulunmaktadır. Temel rehberlik. Bunlardan şarabın nese. Onun nesebinde hiçbir bozukluk yoktur. Nikah mahsulüdür. Adem Aleyhisselam Habille Habilden otuz yıl sonra meydana gelen şit aleyhisselama dedi ki ya şit evladım Allah sana nübüvvet ihsan buyuracak. Sende Muhammedi nur var. Sakın ha bu nur sahibi olarak katiyen kendini kirletecek bir halde bulunma. Bu nuru temiz kimselere nakletmek suretiyle habibullah'a ulaşın demiş. Ve şit aleyhisselam bin tane şehir kurmuş. Her şehrin üzerinde de La ilahe illallah, Mus'u Adem Saffetullah, Muhammed Habibullah diye yazdırmıştır. Cenabı hak'tan başka ilah yoktur.
Adem Aleyhisselam Cenabı hak'ın nübüvvetle seçtiği ve insanlığın ilk temeli olmak suretiyle en güzel korunan bütün kötülüklerden arınan nur-u Muhammedi ile seçilen güzelliğe mazhar olan bir peygamberdir. Efendimiz aleyhissalatu vesselam için de o Allah'ın habibi sevgilisidir diye yazdırmıştır. Aklen insanların da en seçkiniydi. Ilimde ve taatte de hiç şüphesiz onun eşi ve benzeri yoktur. Evvelinin ve aferinin ilmine mazhardır. Ve şiddetü haya utanması çok fazla idi. Bakire bir kız çocuğunun edepli bir yavrunun yüzüne bakıldığında kızarmasından daha ziyade hayaliydi. Ve seha cömertti ve sıdk bütün davranışlarında sadakat doğruluk içerisinde idi. Ve şeca düşmana karşı çok cesurdu. Bazen devesini atını düşman saflarının içerisine girecek kadar ileri giderdi. Ve sabr. Sabrederdi.
Uhud'da ve Taif'te vesair zamanlarda kendisine hakaret edenlere onlar bilmiyorlar da onun için bu şekilde davranıyorlar. Sen onlara hidayet ver demiştir. Ve şükür. Mübarek ayakları şişinceye kadar namaz kılmış kendinizi bu kadar yormayın diyenlere Rabbimin bunca nimetine karşılık ümmetin uleması Fatımatüz Zehra diye bir kızım ve ondan devam edegelen evlatları ve sayamayacağımız nübüvvet gibi makam-ı Mahmut gibi nimetlerle beni bezemiştir. Bu nimetlere karşı şükreden bir kul olmayayım mı? Bir olgunluk. Her davranışında bir güzellik vardı. Ve iktisad ölçülü hareket ederdi. İnsanlar arasında ölçülüydü. Zevceleri arasında ölçülüydü. Evlatları arasında ölçülüydü. Bakışında duymasında yürümesinde her türlü tavrında gülmelerinde vesair hallerinde ölçülü idi. Ölçüsü hiç şüphesiz Kuran'dı. Ve zühtü. Dünyalara mal itti.
Ganimet mallarının beşte birine ve fedekten gelen o araziden birçok nimetlere mazhardı. Avuçlasa toprağı altın olurdu. Yine de kalbinde mübarek gönüllü valilerinde dünyaya muhabbet yoktu. Dünya benim dinleme dünya ile benim misalim bir yolcunun bir ağaç altında bir müddet istirahat gittikten sonra devam etmesi gibidir. Alçak gönülliydi. İki sofra hazır olsa fakir sofrasına otururdu. Ve şevka. Hayvanların dahi yük taşımalarına tahammül gidemezdi. Ve adl adalet sahibiydi. Ve av dini müstesna diğer hallerde bağışlayıcı idi. Öfkesini yutardı. Sadece kızmaları dini gayretten birileri gelir. Bunu da şahısları incitir şekilde değil. Şu kavme ne oluyor ki? Şöyle ve böyle yapıyor derlerdi. Akrabasına şefkat ve merhamet içerisinde haklarını gözetir, Süt anneleri geldiği zaman mübarek cübbelerini çıkartır, üzerine oturtur.
Süt kardeşleri geldiğinde cübbenin bir tarafını ona diğer tarafını da bir diğer süt kardeşine ikram buyururdu. İnsanlar arası artık tarifi mümkün olmayan bir güzellikteydi. En güzel muamele ile onlara harekette bulunurdu. Mübarek yakasından şiddetle tutan bir arabi ganimet mallarından adaletle tat dağıt deyince ben adalet etmem de kim adaleti ver buna biraz daha ganimet mallarından verin buyurmuştur ve hiç kızmamıştır ve hüsnü tedbir Yine davranışlarında hareketlerinde kazaya karşı rıza gösterir ama tedbiri de hiçbir zaman elinden bırakmazdı. Ve fesatul lisen mübarek dilinde bambaşka bir güzellik vardı. Hasihti, deliydi, en güzel şekilde konuşurdu. Birçok esasları kısacık cümlede toplayacak tarzda ifade buyururdu. Mesela İstikamet üzerinde istikamet üzerinde öyle bir mübarek kelamda bulundular ki evvela Allah de sonra dosdoğru hareket etti. Bu hem itikadi hem de ibadi konuları ele alır.
Duyuları çok güçlüydü. Var. Mübarek sureti de çok güzeldi. Ayşe annemizin buyurduğu gibi ve hüsnü sureti O suret olarak da ahlak olarak da insanların en güzeliydi. Ve diğer güzellikleri anlatmakla bitmez. Zaten kendileri Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim buyurmuşlardır. Bütün ahlakı güzeldi. Ahlakın madeniydi. Bunun zıttı olan kötü hasletlerden Cenabı hak cümlemizi muhafaza buyursun. Bayramımız mübarek olsun. Velhamdülillahi rabbil alemin el-Fatiha. Ali Ramazan Dinç Hoca Efendi'nin kalbi selim sohbetini dinlediniz.
Kaynak: Genel
Kurban Bayramının Manevi Değeri ve Toplumsal… | Mihmandar
