Kalbi Selim. Kurban Allah rızası için kurban bayrağını günlerinde kurban alabilen hayvanları kurban olabilecek hayvanları kesmektir. Sadakai fıtır vacip olan kimselere kurban kesmek de vaciptir. Kurbandan maksat kan akıtmaktır. Sağ olarak fakirlere bağışlanan hayvanlar kurban edilmiş olmazlar. Kuran-ı Kerim'de essairi billah feshavenhar. Rabbin için namaz kıl ve kurban kes. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem hali vakti yerinde olup da kurban kesmeyen namazgahımıza yaklaşmasın buyurmuşlardır. Kurbanın hikmet ve faydaları şu şekilde sıralanır. Bir yıl boyunca evine et girmeyen fakir kimseler et ihtiyaçlarını kısa bir süre de olsa gidermiş olurlar. Kurban kesmek Allah yolunda hiçbir fedakarlıktan kaçınılmayacağının işaretidir. Üçüncü olarak kurban bayramı et ziyafetinde beraber getirdiğinden Müslümanlar birbirleriyle kaynaşırlar.
Bu faydaların yanı sıra kurban kesen kişi bir vacibi yerine getirmenin sevincine ve huzuruna kavuşur. Kurban kesen Müslüman fakirlere yaptığı yardım sebebiyle toplum içinde sevilir ve sayılır. Demek ki kurban Allah rızası için kurban bayramı günlerinde kurban olabilen hayvanları kesmektir. Bir tavuğu, bir horozu, bir hindi, bir gazı kesmek değildir. Altı aylık bir kuzunun eğer bir koyun görünümünde ise kesilmesi caizdir. Toplum açısından kurban bayramında gücü yeten Müslümanlar kurban kestikleri için senenin diğer günlerinde et yiyemeyen fakirler bu ilahi ziyafetten paylarını alırlar. Kurban kesenlerin kalplerindeki bütün kötü duygular temizlenerek fakirlere karşı daha merhametli hareket ederler. Kurban sebebiyle, fakirlerle zenginler arasındaki sevgi bağları böylece kuvvetlenir. Kurban iktisadi hayata bir canlılık getirir.
Kurbanlık hayvanlar piyasaya getirilince alıcı, satıcı, taşıyıcı arasında ticari bir hareket meydana gelir. Kurbanın yukarıdaki maddelere ilaveten bir de ahiret saadetinin kazanılmasında büyük bir faydası payı vardır. Bu borcu yerine getirmekle Hazreti İbrahim aleyhisselamın sünnetine uymuş dinimizin bir vecibesini yerine getirmiş oluruz. Kurbanı kimler keser? Müslüman olacak. Müslüman olmayanlara vacip değildir. Hür olmak köleler ve cariyeler kurban kesmekle yükümlü büyürlerdir. Yolcu olmamak, İslam'da yolcu olarak kabul edilenler de kurbanı kesmeyebilirler. Zengin olmak asıl ihtiyaçlarından fazla insak miktarı mala sahip olması gerekir. Akıllı ve ergenlik çağına girmiş olmak çocuklar ve akıl hastalarına kurban kesmek vacip değildir. İmamı Azam ve İmamı Ebu Yusuf'a göre akıllı olmak gerginlik çağına girmek şart değildir.
İmamı Azam ve Ebu Yusuf'a göre rahimehumallah gerginlik çağına girmek şart değildir. Kendisi ile fetva verilen görüşe göre şarttır. Bu görüş İmamı Muhammedindir. Büyük İslam ilmi hali Ömer Nasuhui bilmem hocamızdan nakil buyrulmuştur. Kurban edilebilen hayvanlar ancak şu hayvanlardan kurban olur. Koyun ve keçi bir yaşını bitirmiş olmalıdır. Bir yaşındaki hayvan gibi gösterişli olan yedi sekiz aylık kuzuda kurban olabilir. Sığır ve manda iki yaşını bitirmiş olmalıdır. Deve deve için beş yaşını bitirmiş olması gerekir. Koyun ve keçi birer kişi için sığır, manda ve deve yedi kişiye kadar kurban olabilir. Kurbanın kesilişi kurban bayramının birinci, ikinci ve üçüncü günleri kesilir. Kesme işi bayram namazı kılınan yerlerde bayram namazından sonra kılınmayan yerlerde ise fetihden sonra başlar. Gücü yetiyorsa sahibinin kesmesi daha evladır.
Eğer kesemiyorsa kesen kimsenin yanında bulunması elini kasabın eli üzerine koyarak ikisi de besmele okuması gerekir. Kurban kesileceği yere nazikçe götürülmeli. Kesim işinde keskin bıçak kullanılmalı. Hayvana eziyet edilmemelidir. Kesilecek hayvan kıbleye karşı yatırılır. Ayakları bağlanır. Hazırlanmış keskin bıçak bismillahi Allahu ekber denilerek hayvanın boğazına sürülür. Hayvanın derisi canı tamamen çıktıktan sonra yüzülmelidir. Kurban kestikten sonra iki rekat şükür namazı kılınması iyidir. Kurban etinin ve derisinin hükmüne gelince adab kurbanı dışındaki her çeşit kurbandan sahibi faydalanabilir. Kurban etinin efdal bulan kullanma şekli üç parçaya bölünmesidir. Bir parçası fakirlere ve yoksullara dağıtılır. Bir bölümü akraba ve hısımlara hediye edilir. Son bölümü ise aile dertlerinin ihtiyacı için ayrılır.
Ailesi kalabalık olan orta halli kimseler kurban etinin tamamını evinde yiyebilirler. Kurbanın derisi hayır kurumlarına veya fakirlere verilir yahut da evde kullanılabilir. Satıp parasını almak mekruh olduğu gibi kurban kesilmeden önce tüyünden gücünden ve sütünden faydalanmak daha hiç şüphesiz bu da mekruhtur. Kesildikten sonra yünleri kırpılıp kullanılabilir. Dinimizde kurbanın çeşitleri de yılda vacip olarak kestiğimiz kurbandan başka iki çeşit kurban daha vardır. Adak kurbanı. Şu işim böyle olursa bir kurban keseceğim diyen bir kimsenin işi söylediği gibi olursa kurban kesmesi vacip olur. Bu çeşit kurban fakirin hakkıdır. Sahibi bakmakla yükümlü olduğu yakınları yiyemez. Sahibi de yiyemez. Bakmakla yükümlü olduğu yakınları da yiyemez. Yiyecek olurlarsa dedeli olan paranın fakirlere verilmesi icap eder.
Nafile olan kurban ancak dinimizde adak ve yıllık kesilen kurbanın dışında Allah rızası için kesilen kurbandır. Adap ve yıllık kesilen kurbanın dışında Allah rızası için kesilen kurbandır nafile olan. Sahibi ve yakınları yiyebilir. Eti yenen ve yenmeyen hayvanlar başta hınzır bulmak üzere yaratılışında iğrençlik ve aşağılık bulunan fare, akrep, kene, kaplumbağa gibi hayvanlar girmez. Tırnaklarıyla kapıp avlayan çaylat, kartal, şahin, karga gibi kuşların etleri yenmez. Azı dişleriyle kapıp avlayan aslan, kaplan, pars, kurt gibi hayvanların etleri yenmez. Eti helal olup da pislik yiyen hayvanların etlerinin yenebilmesi için tavukların üç gün, oyunların dört gün, sığırların ve develerin on gün hapsedilmesi gerekir. Suda yaşayan her çeşit balık eti yenilir. Yengeç, ıstakoz, midye gibi hayvanlar yenemez.
Kurban bayramı günlerinde kurban olabilen hayvanları Allah rızası için kesmeye kurban dindir. Sadakayı fıtır verenlere vaciptir. Toplumda fakir ve zengini birbirlerine yaklaştıran bir taahhüttir. Koyun, keçi, sığır, manda, deve cinsinden kurban olur. Diğer hayvanlardan kurban olmaz. Kurbanın eti üçe bölünür. Bir bölümü fakirlere, ikinci kısmı akrabaya verilir. Son bölüm dev için ayrılır. Adap kurbanın eti yenilemez. Yenilecek konusu değerli fakirlere ödenir. Ali Ramazan Dinç Hoca Efendi'nin kalbi selim sohbetini dinlediniz.