Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla doğrusu biz onu, Kuran'ı, Kuran azimüşşan'ı Kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin ne olduğunu bilir misin sen? Kadir, Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır. O gece Rab'lerinin izniyle ruh ve melekler her türlü iş için iner de iner. O gece tan yerinin ağarmasına kadar bir esenliktir. Kadir gecesi. Bu Kadir ne demek? Kadir. Kadir, kıymetin en üstün noktasıdır. En kıymetli, en değerli bir nesnedir. Adeta kıymetin en doruk noktasıdır. Kıymetin en kamil olanıdır, en yüksek olanıdır. İmam Rabbani Kuddise sirru, Kadir gecesi ile Ramazan-ı Şerif ayının önemini şöyle açıklıyor. Kadir gecesi, Ramazan ayının özüdür. Kadir gecesi Ramazan ayının özüdür. Kadir gecesi öz. Bir cevherdir Kadir gecesi. Cevher Ramazan-ı Şerif ayında o özün kabuğu gibidir. Ramazan ayı da o cevherin sanki diyor bir kabuğudur. Meyveyi düşünecek olursak bir ceviz.
Cevizin yeşil kısmı var. Sert olan kısmı var. Sonra cevizin üzerinde çok ince bir zar var. Sonra meyve var. Adeta diyor Ramazan-ı Şerif o meyvenin, cevizin içindeki o meyvenin o yeşil, sert verince kabuğu gibidir. Bunun için bir kimse burayı hakkıyla ifa eder. Onun iyilik ve bereketlerini elde edebilirse, gecesini daim, ibadet ve taatle, gündüzünü oruçla, zikirle Rabbi Zülcelal'imize muhabbetle, ünsiyet, dostlukla, ona kalben ve ruhen karib olmak yakınlıkla elde edecek olursa tüm senenin hayır ve bereketlerini elde etmiş olur. O gece Kuran-ı Kerim'in yeryüzüne inişi. Eğer Kuran-ı Azimüşşan o gecede inmeseydi sıradan bir gece olurdu. Bir ifadede bulunurlar. Şerefül mekan bir mekiği. Mekanın şerefi onun içinde bulunan kişiye göredir. Ramazan-ı Şerif ayının kıymeti oruç taatinin farzıyetidir. Kadir gecesinin fazla da Kuran-ı Azimüşşan'ın inmesidir.
İndiği gece bu kadar yüce olan kitabın kendi değeri ne kadar yücedir? Kadir gecesinde Kuran-ı Azimüşşan inmekle değeri ne kadar yücedir? Tarifi yok. İçinde indiği aklı fikri olmayan bu geceye bu kadar değer katan Allah'ın kitabı. Gecenin eli yok. Ayağı yok. Dili yok. Kulağı yok. Böyle bir gece. Buna Kuran-ı azimüşşan inince değer katarsa geceye iniyor. Ama gece mesul bir varlık değil. Sorumlu değil. Fakat o gece Kuran-ı Azimüşşan'ın inmesi geceyi değerlendiriyor. Bin aydan daha hayırlı bir hale getiriyor. Müslümanların hayatına eğer Kuran-ı Kerim inecek olursa ona ne kadar değer katar hesap edilebilir mi Aklı yok, fikri yok, şuuru yok. Bir geceye inince, bin aydan hayırlı olursa insan, Halifetullah yeryüzünde Allah'ın namına, hilafet görevini üstlenmiş. Emanetler ona tevdi edilmiş.
Daha birçok sayılamayacak esrar içerisinde böyle bir kimsenin hayatına Kuran inecek olursa ona ne kadar bir değer verir onu düşünelim. Kuran Azimüşşan'ın indirilmesinden gaye zaten budur Estihiri bille I min zira menkene hayyyen. Bizim hayatımıza inmiştir Kuran azimüşşan. Kuran azimüşşan'ın ayet düstur ve hükümlerini Müslümanların hayatına indirip taşımaktır. Asıl Kadir diyeceğiz. Düğünler başlayacak. Acaba düğünlerimize Kuran-ı Kerim inecek mi? Diyelim ki biz yerine göre sayfaya pikniklerimiz olacak. Eş, dost, akraba, aile ile bir araya geleceğiz. Bu bir araya geldiğimizde Kuran-ı Azimüşşan o hayatımıza iniyor mu? Bu nereden çıktı derseniz Allah'ın kitabından çıktı. Essahimlem, u en fusekum ve ehliküm nara, merkezden muhite doğru bir genişleme var.
Hayatımıza Kuran azimüşşan'ı indirip ondan sonra aile fertlerine çünkü elimiz altındakilerden mesulüz ve ondan sonra akraba ve envir raci ratekel akrabin yakın akrabanı uyar. Bunun için Allah'ın resulü Safa tepesinde Bütün kabileleri toplayıp ben Allah'ın Resulüyüm. Elimdeki de Allah'ın kitabı Kuran'ı azimüşşan'dır. Sizi Allah'a davet ediyorum Celle Celalühü buyurdu. Bunu neden söyledi? Çünkü onun hayatı hep Kuran'dı. Kadir gecesi, Kadir gecesi insanın bir yolculuğudur. Aslında Kadir Gecesi bir yolculuktur. Nereye çıkacağız? Biz işte yakın vilayete mi çıkacağız? Sonra ne diyelim başkente doğru mu gireceğiz? Payitahta İstanbul'a doğru mu gireceğiz? Nereye gireceğiz? Kadir gecesi bir yolculuk Ama bu yolculukta biz nereye gideceğiz? Bu yolculuk insani kamil olma yolculuğudur.
Çünkü gerçek mümin kendi nefsani karanlığından temizlenerek vahyin Kuran'ın aydınlığına kavuşmak için yola düşen bir yolcudur. Biz her zaman yolcuyuz aslında. Her zaman yolcuyuz. Ruhlar aleminden ana rahmi, ana rahminden dünya. Bu dünyada da bir Hugot kavsi var. O bir iniştir. Bir de oruç kavsi vardır. O da bir mürşid-i kamirin vermiş olduğu evrad ve ezkar ile seferder vatan yapmaktır. Vücudunda insanın mevcut olan letaiflerin bir bir aşılmasıdır. Bunu Ebü'd-Derda radiyallahu anh efendimiz ne güzel beyan buyuruluyor. Muhakkak Rabbinizin bazı zamanlarda sizlere özel ihsan ve ikramı vardır. Onları kaçırmayın. Bu ikram nedir denirse Cenabı hakk'ın nefası her an yayılıyor. Bunu bir nefes demekten hicap ederiz. Manevi lütuf diyelim, ihsanı diyelim. Ancak gönlü açık olanlar bunu elde ederler. İlla Kadir gecesini beklemezler. Cenabı hakk'ın ikramı kulun beklentisine göre değildir.
Cenabı hakk'ın yüceliğine layık bir şekilde gelir. Nasıl gelir? Rabbin sana verecek, sen de razı olacaksın. Nasıl verir Cenabı hak? Bunu sadece bir kevser olarak anlamayalım. Çoğu verdik buyuruyor Cenabı hak. O çoğun içerisindekini saymaya kadir olamayız biz. Insan Kuran azimüşanı bizzat kendimize inmiş gibi kabul edeceğiz ve hakikat de bu zaten. Onun Kadir gecesinde başlamış olması insanın gönlüne inmesidir. Bunu Ali Keremallahu aleyhi ve sellem efendimiz çok güzel bir izahta bulunuyor. İnsanda nefsi natıka var. İnsanda nefsi natıka. Nedir bu nefsi natıka? Hakikati bulmak, meznun uygunsuz sıfatlardan kurtulup Allah'ımızın medih buyurduğu Rabbimizin istediği sıfatlarla bezenmektir. Nasıl olacak bunu? Nasıl yapacağız bunu? Bunu aldığımız evlat ve ezker de var. Kırk iki o yıllarda mübarek bir zat Sami Efendi Hazretleri'yle görüşür. Der ki ne zaman intisap ettiniz?
Sultanım kırklı yıllarda intisap ettim. Evrad ve ezkarınız neydi deyince o da kamil bir insan ama. Olgun bir insan öyle inanıyoruz. Biz kulumuza, kulumuzdan daha yakınız. Bu ayet, bu ayeti celileye öyle mana veriyor ki evradını görüşen zat diyor ki biz bunu diyor boncuk kabul ettik. Bilememişiz diyor. Sami Efendi Hazretlerinin mübarek dilinden manalar dökülünce anladık. Meğer diyor bir ucu insanda bir ucu Rabbımızda olan bir iletişim, bir alaka zaten insan Cenabı Hak'tan hiçbir zaman uzak değildir Olması da mümkün değil nefsi natıka nefsi natıka sıfatların değişip ilahi sıfatlarla Allah'ın ahlakıyla ahlaklanın, Resulullah'ın ahlakıyla tekalluk edin buyuruluyor. Nefsi natıka Kuran'ın natık haline getirmektir. Artık beynimiz Kuran'ı natık. Beynimiz ashabına inne fi halk-ı Semavat ve arzın yaratılışındaki ilahi kudreti size bilmektir. Eğer zor olmazsa eserden müessire geçmektir.
Gördüğü her eşyada Ali efendimizin Radiyallahu Anhın ifadesi gibi Cenabı hak nerede deyince olmadığı yeri gösterin. Beynimizde ve bütün hayatımızda Kuran'ın natık olması. Yani Kuran'ı azimüşşan'ın geçerliliği ona göre bir hayat. Kuran buyurulduğu gibi Resulullah'ın ahlakı Kuran'dı. Buyuruyor Aişe sıddıki kavidemiz. Radıyallahu Anhahü anh. Hazreti Ali, Keremallahu veche ben Kuran-ı natıkım. Ne demek istiyor? Yaşayan Kuran'ım buyuruyor. Benim hayat safhalarımın her anı Kuran'dır diyor. Yememde içmemde de, her türlü davranışımda da, nefsi natıkasının Kuran'ı natık haline gelmesidir. İmamı Rabbani buyuruyor. Bilirsen onu kimdir? Bilirsen. Onu kimdir? Sen nesin başta? Bulursun kendini hemen o yüce zatta. Kimin gölgesi olduğunu bir bilsen. İnsan yeryüzünde Cenabı hakk'ın gölgesi mesabesinde buna vurgu yapıyor. Kimin gölgesi olduğunu bir bilsen, gam çekmezsin, yaşasan veya ölsen.
Zaten hayattayken ölmüş. Onun Rabbimize vuslatı iki adım. Biri dünya, diğeri ukra. Nefsi natıka dediğimiz artık hitaba mazhar olan saygıyla. Ey huzura eren nefis buyuruyor. Nefsi natıka bedenin ölmesiyle ölmez. Bütün gayreti sıddıkı azamdan bu zamana kadar gelen meşayin derdi budur. Efendimizin şiirlerinde gayretli bir salik bulamadım dediği budur işte. Mevlana Halid Gaddesallahü sirra hazretlerinin bir İsmail yetiştirdim. O da yarım demesinin anlamı budur. Hacı Bayram Veli'nin Gaddesallahü sırra bir buçuk mürit demesindeki mana burada yatar. Nefsi natıka bedenin ölmesi ile ölmez. Yunus emreder ya Kaddesallahu Sırra ölürse beden ölür, ruhlar ölesi diyor. Çünkü Allahü Teala o nefsi natıka mutmainne olan nefsi kendine çağırıyor. Estaiübillah irciu ala rabbik. Rabbine dön buyuruyor. Münib olmuş. Tam dönmüş Mevla'mıza.
Allahü Teala onu kendi kapısına çağırmakta ve ona ir cia ile rabbik diye hitap etmektir. Bunun böyle bir kimsenin hayatıyla ölümü artık düşündüğümüzde zaten dünyadayken ölmeden evvel ölme esrarını ermişim. Ne yapacağız biz? Bu işe bir karar vereceğiz. Çünkü biz Ramazan-ı Şerif'in içindeyiz ve bitmekte. Bir karar aşamasındayız. Bu karar her zaman. Günde beş vakit günde beş vakit biz bu kararı veriyoruz. Eğer şuurunda olursak minarede müezzinlerin Allahu ekber demesi mihrapta imamın minberde hatibin ve bütün eşyanın Allah'ımızı zikretmesiyle bizi davet ettiğini idrak eder kamil mümin. Ayeti celilesiyle bize ne buyruluyor? Haydi evlerinizden Allah'ın davetine koşun. Şu vücut evinizden Rabbımızın muhabbetine koşun. Ünsiyete koşun. Akrabiyete koşun. Gurbiyete koşun. Karar vereceğiz. Başlamak ise başlamak ise bitirme yoluna girmektir. Nedir? Bitirme ne demek? Cenabı hakk'ın ilmi bitmez.
Azameti ilahiyesi takdire sığmaz. İfade edilemez. Sonsuzluğa bir adımdır. Zaten adım attıkça atamadığımız ortaya çıkar. Ne güzel söylemiş mübarek zat. Hararet nardadır, sacda değildir. Keramet baştadır, sacda değildir. Her ne arar isen kendinde ara. Kudüs'te, Mekke'de hac da değildir. Arayacağız ama tam arayacağız. İyi sarılacağız. Bu Kadir gecesi hakkında çok izahlar yapılmış. Leyletün mübareke aynı zamanda mübarek bir gece. İmamı Uşeyr'i rahmetullahi aleyh Hazretleri buyuruyor. Çiftçi tohumu öyle gelişigüzel bir yere atmaz. Toprağı bir kere işler. Tohumun atılacağı bir vaziyete getirir, öyle atar. Bunun için gönül gözleri açık olan insanlar Ehlullah'ın huzuruna böyle kendi başına gitmezler. Bir hazırlık yaparlar. Kalbi, ruhi bir hazırlık yaparlar. O zaman mişkati nübüvvetten, nübüvvet nurundan atılan tohum o kalpte neşr-ü nema bulur, gelişir. Ramazan-ı Şerif geldi, bitiyor.
İçinde Kadir gecesi var. Bu Kadir gecesinin kadrini nasıl bileceğiz? İmamı Kuşeyr Hazretleri bunu ifade buyuruyor. Hadırambi galbi. Gönül olarak hazır olun. Çünkü o gecedeki sırlar ehlince malumdur. Müşahidendi rabbihi Rabbi Zülcelal'imizin esrarının sırlarının belirdiği bir gece. Öyle ki Cenabı Hakk'a vasıl olmak suretiyle kalbimizi onun dışındaki düşüncelerden kurtararak büyük bir nimete, ikrama mazhariyettir. Ve yecidu fiha nesimel kurbe Allah'ımıza yakınlığın esinti diyor ama yakınlığın neşesi içerisinde olmaktır Bu geceye leyletü'l visal de demiştir. Cenabıhakk'a kavuşma gecesi de dinmiştir. Bin aydan hayırlı olmasını değerlendirirken ehlullah bin derece olarak onu ifade etmişlerdir. Musa Aleyhisselam'ın Hızır Aleyhisselam'dan öğrenmiş olduğu Esrar nedir? Esrar orada geminin delinmesindeki hikmet. Çocuğun öldürülmesi, duvarın düzeltilmesi.
Eğer buyuruyor ehli tahkik sabretseydi Musa Aleyhisselam ona binlerce esrar gösterilecekti. Ve bu cümleler biraz ağır gelir diye endişe ediyorum. Çünkü yaşamı hususlerdir. Cenabı hak yaşamaya muvaffak kılsın. Velhamdülillahi rabbil alemin el Fatiha.
