Değerli dinleyicilerimiz Musahabe serimizin birinci cildine Höst-i Huluk başlıklı konuyla devam ediyoruz. Sallallahu Teala aleyhi ve sellem efendimiz hadis-i şeriflerinde buyurmuştur. İnsanlar Hak Teala hazretlerinin iyalidir. Allahutaala ve Tekaddes Hazretleri'ne insanların en sevgilisi Hakk'ın iyaline ihsan üzere olan kimsedir. Keza sallallahu teala aleyhi ve sellem bir hadis-i şeriflerinde buyurmuşlardır. Mümin müminin kardeşidir. Ona zulüm eylemez ve bir kimse mümin kardeşinin ihtiyacına koşarsa, Allahu Teala Hazretleri de o kimsenin hacetini reva eder. Bir kimse bir Müslim'in bir şiddetini ferahlatırsa, giderirse Allahutaala dahi kıyamet gününde onun şiddetlerinden birini giderir ve bir Müslümanı sevindiren kimseyi Allahutaala da sevindirir. Bir kimse mümin kardeşinin yardımında bulunduğu sürece Allahutaala da onun yardımındadır, buyurulmuştur.
Binaenaleyh şükrü Hüda-yı Azze ve Celle Hazretlerini edaya gayretle, kemer-i himmeti mahluk-i Hüda'nın hacetlerini edaya gayret edip ve çevik ve çabuk ben olup Halık'ın iyali demek olan müminlere hizmetkarlıkta bulunmayı ve hüsni hulk talakatı vech ve muamelatında rıfk-u sühulet eylemeyi rızayı Mevla'yı hakiki celle ve alaya vesile ve sebebi necat-ı dareyn ve vasıtayı terakki-i derecat bilmek gerekir. Ve dahi hadis-i şerifte buyurulmuştur ki iman-ı kamil sahibi olan mümindir ki hüsnü hulk sahibi olup ve ehline lütfu ziyade ola, buyurulmuştur. Ve dahi hadis-i şerifte muhakkak kul hüsn-ü hulku sebebiyle, güzel ahlakı sebebiyle ahirette derece-i azimeye ve eşref-i menazile baliğ olur. Halbuki onun ibadeti hali zayıftır. Ve yine kul su-i hulku sebebiyle derece-i süfla-yı cehenneme baliğ olur, buyrulmuştur. Keza hadis-i şerifte güzel ahlak hatayı izale eder, suyun kiri giderdiği gibi.
Kötü ahlak da ameli bozar, sirkenin balı bozduğu gibi. Yine hadis-i şerifte, Allah Teala refih'tir. Her işte rıfk eylemek mahbubudur. Keza hadis-i şerifte Agah olun ki, nara haram olup ve nar dahi kendisine haram olan kimseyi size haber vereyim. Her şahıs ki, heyyin ve leyyin ola ona nar haramdır. Yani yumuşak başlı olan kimseye cehennem haramdır diye buyurduğunu Tirmizi rivayet eder. Keza muhakkak ki kul, Hilmi sebebiyle oruçlu ve sürekli namaz kılan kimsenin derecesini idrak eder, buyurduğunu İbn-i Hibban rivayet eder. Keza öfkesinin sonunda hilmeden, yumuşak davranan kimseye Allahü tealanın muhabbeti vacip oldu, buyurduğunu İsfahani rivayet eder.
Keza hadis-i şerifte agah olun ki, Allahü Teala bünyanı şerefyab edip derecatı ref etmeye sebep olan eşyayı haber vereyim mi, buyurduklarında Ashab-ı Kiram'da, ya Rasulallah haber verin, dediklerinde, malumun olmayan kimseye hilmedip sana zulmeden şahsı affedip, seni mahrum eden kimseye verip senden uzak duranı ziyaret edesin. Yani bu ef'aldir, bu davranışlardır, buyurduklarını Taberani ve Bezzaz rivayet eder. Sıla-i Rahm. Kim ki rızkının bereketlenmesi, geri kalan ömrünün uzaması kendisini sevindirirse, o kimse sıla-i rahim etsin, buyurduğunu Enes radıyallahu anh işittim, demiştir. Sıla-i rahim vaciptir. Der ki mes'uliyeti muciptir. Bu hususta müteaddit hadis-i şerifler vardır. Bu sıla-i rahim yakın akrabanın derecesine göre sevabı da fark ettiği gibi ziyaret edilen zata yapılan iltifat, selam veya yardım, hizmet ve muavenetin derecesine göre değişir.