Olan, İstikamet, üç şekilde beyan buyrulmuş. İstikamet, düzgün hareket etmek. Bizim bir, bize biçilen bir elbise var. Bize biçilen bir ölçü var. Bunu da şunun için düşündük buradan. Tabii bunu düşünüyorlar, her yerden bir ses geliyor. İşte bizim diyorlar kuralımız şudur, budur. Baktım bizim Kuranımız, Allah'ımızın kitabı, Resulü'nün sünnetinin dışında mümkün değil. İstikamet deyince Kitabı Kerim'imiz ve Efendimizin sallallahu teala aleyhi ve sellem, adeti-i seniyyeleri, üç şekilde izah koyulmuş. Bu azalarımızın düzgünlüğü çok önemli. Kalplerimizin düzgünlüğü ve istikametü'l ervah, vel esrar. Hem ruh ve hem de esrar sırlar da olabilir. Daha bir devuni günlerde bulunabilir. Bizim şu el, ayak, yüz, yüz vesaire. Azalarımızın düzgünlüğü ama çok güzel özetlemiş. Takvanın diyor, takvanın kemaliyle. Bu takvanın çeşitleri de var tabi, çiftler olmaz da onun dereceleri var.
Mesela Allah'tan hor konusu. Bir de Gücünüz yettikçe korkun. Bir daha evvel o da Tam manasıyla koru. Çok güzel düşünmüş, bugünmüş ama. Azalarımızın istikameti neymiş? Takvanın kemaliyle. Mesela gözümüzü korumaktı, diğer azalarımızı muhafaza etmek. Demişler ki Sami Benli Hazretleri'ne Efendim, siz ne evrak okursunuz, onlardan deyin de biz de okuyalım. Aynısını okurmuş, aynısı. Amma haram ve helallere çok dikkat edin. Haramlardan son derece kaçar. İşte en önemlisi bu. Bizim buyurmuş okuduğumuz evrak ve ezkarın güzelliği burada. O zaman perinize dikkat etmemiş oluruz. Perinize dikkat etmeyince de hastalık aynı yine başlıyor. Üç ay mı biz uğraştık daha fazla belki bir ilaç kullandı. Doktor demiş ki bunu kullansın ama asıl peri üzerine dikkat etsin. Dediği çok büyük. Şöyle bir ayını kullandı, sızıları, ağırları çoğaldı. İkinci ayetten bitmeye başladı, üçüncü ayda hiç kalmadı.
O perhiz üzerine dikkat etmeyince aynı eskisi gibi başladı. Buyurmuş İsadimir Hazretleri de. Biz perhize riayet izliyoruz. Çok. Azaları böyle haber buyurdular. Üzet halinde girdin. Efendimiz sallallahu teala ve sellemin mübarek adet-i seyyiesine tam manasıyla teslim olurlar. Kalplerin istikameti ne edip Evet. Bir kere hata ve isyanlerden kalbin temizletmesin. Şimdi diyoruz ya mesela bir çay içeceğiz, nereye gidersek gidelim, eğer bardak sevgiyse adamın gözüne çok çirkin böyle ve gitmek de istemezsin. Bir kimse varsa mübarek bir zat arttırmak hak edemeyecek. Aile olarak da demek ki çok düzgün bir hayatları var. Annemize anlatırlardı. Annemiz mesela gelenlerine ikram veriyorlar, çay ikram veriyorlar. O isteği bardağa, aynı barda değişik barda da değil, onu yıkamadıkça tekrar çay vermezmiş. Temiz. Hem iç, hem dış. Zaten dış temizliği içle alakalı, içle dışla alakalı birbirini tamamlıyor.
Evet, kelçi bir, beloloji. Bu kibri şirke yatan günah olarak ele alırlar. Ulema-i Kiram'mız kibir, kadar küçük bir kitap. Çok güzel bir eserdi, ismini çıkaramam şimdi. Orada gördün mü? Ölünür ki kişi milyonlarca sene ibadeti hissetmiyor. İbadetin ile kibre dalacak olsa hiçbir faydası kalmaz olunur. Bunu gördüm. İbadet kibri diye geçiyor. İbadet kibri Allah korusun, Allah korusun. Vel vurcüğüm kendimizi verme, belleği, amav, sümma, yaptığımız taate doyurmak, bel heddu bil hased, bunların hemen hemen birbirleriyle aynı manada hiddet, haset. Bu kin, kibir, buz, baş olma arzusu, mal mülk sevdası. Bu firaredemi çok katı ve kabahat. Kalbin kararması. Ona buna azıcık bilmenin Fatih için müdahalede bulunmak. O ismi Pekoş değil, dalgalı kutluyorum. Bettasanu, kendisini süsleyip püslemek, iyi göstermeye çalışmak, övünmek ve hakkı kaybetmek batardım zaten.
Bu cimrilik, şok deyince cimriliğin daha da bir ilerisi diye hatırlıyorum. Bunlardan muhafaza olmaktır, kalbimiz temizleme. Bunlar diyor, Sadrın darlığı, birden öfkeye ve gazaba gelmek, şefkat ve merhametin azlığı ve diğerleri ve kötü ahlaklar demiş. Bunun temizliği hususunda da de şu sayının kötü hasletlerin, zıttı olan güzel ahlak ile ahlaklanmak suretiyle, tevazu gibi, huşu gibi, Rabbimizin azamet ilahiyesine karşı duyulan saygı gibi, tazim gibi, emri ilahiyesine ciddi tutma. Ve Yusuf'ul ve Dört bu sınırları korumak, Allah'ımızın yasakladıklarından kaçmak, bu gibi haller buyuruyor. Gidin, bayağı sırılamış güzel ahlak. Bunlarla ahlakımızın güzelliği, kalbin temizliği. Bir de Gönül aleminin ruhumuzun düzgünlüğü Burada Cenabı Hakk'ın gayrı hiçbir şeyi gönülde koymamak. Diyoruz ki bu nasıl olacak? Tabii soru diyorum. Bu şu, mesela güneş diyelim.
Ortalık aydınlanmış gündüz, aydınlandığı için karanlıktan bireysel kalmıyor. Böyle imanımız eğer tahkike uğraşırsa, tasdike uğraşırsa, ibadetlerimiz, taatleriniz meyve verirse nurdur onlar. Onur zuhur edince zulmetten ise kalmaz tabii. Ve Adem'le istifatı ile arari, bir başkalarına yönelmemek, Allah'a emanetmek, halen yaşantı olarak, 10 ev makamla ev keramete. Özellikler olarak, makamlara ev, ayvite, evet ve diğerlere. Bir, azalarımızın temizliği günahtan. İki, kalbimizin temizliği kötü hayatta. Üç, ruhumuzun temizliği Cenabı Hak'tan gayrı düşüncelerini terk etmek suretiyle.