Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurmuşlardır. Altı zümre vardır ki bunlar hesaba çekilmeden ateşe girerler. Onlar kimlerdir ya Resulallah diye sual edildiğinde, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem bir, benden sonra gelip de zulmeden idareciler. İki, kavmiyet davasında bulunan Araplar. Üç mütekebbir, dehkanlar. Ateşperestlerin köylerinin reisleri. Hıyanet eden ticaret erbabı. Beş, cehalette inat eden köylüler. Haset eden alimler. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur. Üç şey vardır ki bütün günahların kaynağıdırlar. Bunlardan muhakkak sakınınız. Birincisi kibirdir. İblis'i Adem Aleyhisselam'a secde etmemeye sevk eden şey kibirdir. İkincisi hırstır. Adem Aleyhisselam'ı yasak ağaçtan yemeye sevk eden hırstır. Üçüncüsü hasettir. Adem aleyhisselamın iki oğlunun birbiriyle kıtal edip, dövüşüp kardeşini öldürmesine sebep hasettir.
Şu mübarek sözü büyüğümüz mürşid-i kamilimiz çokça ifade buyururlardı. Bu sebeple onların şefaatine mazhariyet ümidiyle buraya aldım. Velakin ve salatu ilallah bil kerem ve tevatür ve selameti ssadır. Cenabı hak'ta beni ne gece namaz kılmak, ne de gündüz oruç tutmak ne de çok ilim tahsil etmek iliştirmedi. Allah'a Celle Celalühu beni vasıl kılan Kerem oldu. İyi bir şahsiyet de inebilir buna. Birbirlerine anlamlar çok yakın. Kerem ikram manasına fakire, yoksula, muhtacını ikramda bulunmak ve tevadü alçak gönüllülük bununla ben Allah'a vasıl oldum Celle Celalühü ve sadırımın da temizliği ile gönlümün temizliği ile ben ulaştım. Sadır hakkında Kuran-ı Kerim'de önemli dört ayeti celile'yi zikrederler. Birisi esalble. Cenabı hak kimi doğru yola iletmek isterse onun gönlünü İslam'a açar. Kimi de saptırmak isterse onun da kalbini daraltır.
Burada Allah'ımız saptırma fiilini işlemez de kul kendi yolunu değiştirmek suretiyle sapıtmış olur. Onun da kalbini daraltır. Adeta göklere tırmanıyormuş gibi sıkıştırdıkça sıkıştırır. İşte Cenabı hak imandan yüz çevirenlerin başına böyle sıkıntılar yağdırır. Yaratıcıyı ve evreni, insanı ve insanın yaratılışındaki amacı kavrayamayan ve bu hayatın sonunda onu nasıl bir akıbetin beklediğini bilmeyen bir toplumda ahlaki değerler yavaş yavaş kaybolur. Bunun sonucunda zulüm ve haksızlık ruhsal bunalımlar psikolojik hastalıklar yaygınlaşır. Bütün bu sıkıntıların çaresiz ise Rabbimizin gönderdiği bu kitabın ışığında hakikati anlamak ve ona teslim olmaktır. En'am suresi yüz yirmi beşinci Ayet celle. Bir de sadırla alakalı, estailble.
Yaptığı güzel davranışlar sayesinde Allah tarafından gönüllü İslam'a açılan ve böylece Rabbinden gelen Kuran gibi bir ışık ile yolunu aydınlatan kimse gönlünü her türlü güzelliğe kapamış inatçı bir kafir ile aynı olabilir mi? O halde Allah'ın zikri olan bu Kuran ayetlerine karşı kalpleri katılaşmış olanların vay haline. İşte onlar apaçık bir sapkınlık içindedir der. Zümer suresi yirmi ikinci Ayet-i Celile. Bir de Taha suresi yirmi beşinci Ayet-i Celile. Rabbişrahli sadri, saikallahü'l-aleyhiim. Musa aleyhisselam, ey Rabbim diye yalvardı. Bu ağır görevi başarmam için bana cesaret, kararlılık ve özgüven bahşederek yüreğime genişlik ver. Eshabübillah. Elem neşrah leke sadrek. Biz senin göğsünü iman, ilim ve hikmet nurları ile aydınlatıp ruhunu okşayan tatlı bir güven duygusu iliklerine kadar işleyen bir iç huzuru ve cesaret bahşederek gönlünü ferahlığa kavuşturmadık mı?
Mekke döneminin başlarında bir önceki Duha suresinde hemen sonra indirilmiştir bu sure-i müteakiben şer açma, ferahlık verme veya aynı anlamda inşirah adlarıyla geçmektedir. Bazı Cenabı Hak'tan sevdiği hayırlı kullara sual ettim. Dedim ki insan ilahi güzelliğe nasıl erişir? Cenabı Hakk'ın sevdiği bir kul nasıl olur? Ben bunu sordum diyor Allah'ımıza nasıl layık olabiliriz? Gal erbaatün şu dört şeyle el havfu havf ilahi korku verece Rabbimizin rahmetinden ümitvar olmak muhabbet ve şevk ile buyruldu. Bunların dört tane anahtarı var. Allah korkusunu kapısını açan anahtar. El müdaveme tu ala edail ferra'yı mal ihlas.
Samimiyetle Cenabıhakk'a temiz bir kalp ile kötülüklerden arınmış bir kalp ile farz olan görev ve vazifelerimizi yerine getirmek suretiyle ve miftahu babir rece Allah'ımızdan ümit var olmanın kapısının anahtarı ise ilahi korkuyla farzların dışında nafileler bu vazifeleri yapmak suretiyle buyruldu. Namaz farzdır. Bunun yanında diğer kuşluk namazı gibi, iştirak namazı, evvabin ve teheccüd namazları. Ramazan-ı Şerif'te oruç farzdır. Onun dışında Arabi aylardan on üç, on dört, on beşinci günleri oruç tutmak eyyamı bir yıl derler ve pazartesi, perşembe vesaire yaptığımız görevler. Diğerleri de hep buna müşabihtir. Ve miftahu babil mahabbe Cenabıhakk'a muhabbet itmenin anahtarı nedir? Muhabbet etme nimetinin bize anahtarı nedir denince el müdavemetu alel murakabeti mal müşahede. Müşahede ile birlikte devamlı Rabbimizin bizi gözetlediğini bilmektir. Ve miftahu babiş şevk.
Allah'ımıza aşkın, muhabbetin, sevginin, doyumsuz bir alakanın ona olan, Rabbimizin bize bizim de ona olan sevgimizin anahtarı Kalp ile beraber dilin zikretmesidir. Ve devamlı Rabbimizin bizi gözetlediğine ait şu şekilde bir izah görüyoruz. Efdallü taat, ibadet ve taatin en üstün olanı nedir dendiğinde şu cevabı vermişlerdir. Hefsülevgat, vakitlerimizi boş sözlere, boş işlere harcamamak, vaktimizi korumak her anda. Vaktimizi Allah'ımızın celle celaluhu sevmediği işlerle geçirmemek ve her an bizi onun gözetlediğini bilerek, koymuş olduğu sınırların da dışına çıkmamaktır buyurdu. Onların senin başına toplanmalarına gururlanma. O gelenler senin hep dış yönüne bakarlar. Allahü Teala gürakibu batınet. Allahü Zülcelal ise senin gönlüne nazar eder.
Eğer yaptığınız her şeyi aklınız başınızda olarak yaparsanız benim bu yaptığım iş rızayı ilahiyi talep mi değil mi diye düşünmeye dalarsanız düşünürseniz bu yaptığım iş benim Mevlamızın razı olacağı bir amel mi diye dikkat edecek olursanız bu dikkatiniz sizi turitül murakabe, bu size murakabeyi doğurur. Her zaman Rabb'ımızın görüp gözetlediği Öyle olur ki bu murakabe hali sizi iç aleminizi çok samimi Rabbi Zülcelal'imize karşı halis muhlis bir kul olmaya doğru götürür. Su ile an ibn-i Ata rahmetullahi aleyh. İbni Ata rahmetullah Ali hazretlerine soruldu. Ma efdalüt taat, taatlerin en üstün olanı nedir? Pekala murakabetü'l hak ala devamil evgat. Son nefesinize kadar Rabbimizin estair billah ve huve makum eyne maküntum. Siz nerede olursanız olun Cenabı hakk'ın sizinle beraber olduğu duygusu içerisinde olmanızdır. El Nurtayiş, Rahmetullah Ali. Bu da buyuruyor mübarek. Allah'ın sevgili kulu.
Her lahzada, her an demek, her bir vakitte iç aleminizi Mevla'yı Zülcelal'in gözetlemesinin şuuru içerisinde olmaktır güzellik. Size murakabe iç aleminizin gözetilmesi manasınıdır murakabe. Kalbinizi yoklayıp nelere sevgi duyup duymadığının muhasebesi içerisinde olmanızdır. Ama bunu her an ve her saniyede yapmaktır. Ve gala nasrabadi rahmetullahi aleyh. Rabbimizin rahmet-i ilahiyesinden ümitvar olmak. Ibadet ve taate sizi sevgiler. Ve'l havf ilahi korku isyandan sizi uzaklaştırır. Murakabe ise ile turikil halip Allah'ımızın kullarına açmış olduğu salih kullarına gösterdiği hedefe doğru yürümek. Velhasıl hedefi gözetleyip hakka ilişmektir.
Rabbimize açılan bu kapıda eğer Rabbımızı zikredecek olursak, hüve tardul gafle, Rabbımızı anmak namazla, oruçla, hacla, zekatla, cihatla, tevhidle, davetle, tebriyle, ev hayatımızın Resulullah'ın sallallahu teala aleyhi ve sellem istediği şekilde olmasıyla, yavrularımızın ıslahıyla eş dost ve akrabayı gözetmekle, insanlar arası münasebetin Rabbimizin istediği şekilde olmasıyla ne olur? Gaflet yok olur, mahvolur giderim. Cennette zikir yoktur. Yalnız biz Yunus suresine baktığımız zaman orada esanı ve ahiru davamehum enilhamdülillahi rabbbil alemin. Onlar görmüş olduğu her nimetten dolayı elhamdülillahi rabbil alemin diyor. Birbirleriyle karşılaştıkları zaman da selam diyorlar. Orada lav yoktur. Boş kelam yoktur. Vahşi suresinde Cenabı Hak bu şekilde buyuruyor. La laun ve la te'sim. Hem de Vakka suresinde de geçer. Nebe suresinde de geçer. Çünkü cennette gaflet yoktur.
Bel halu ehlül cenne el huzurut daim. Cennette ise devamlı bir huzur var. Cenabı hakk'ın muhabbetinin, ünsiyetin ona yakin olmanın eğer erişebilirsek Cenabı hak mahrum kılmasın, Cemali ilahinin zevki vardır. Velhamdülillahi rabbil alemin el Fatiha.
