Bismillahirrahmanirrahim el-yevun ne demek gün El-vaktu Min tulu'l-fecri ile hurubi şems Fecir vaktinden sabah diyelim biz Güneşin batma anına kadar olan müddettir Gece ve gündüz bunların toplamı yirmi dört saatlik bir zaman dilimidir. Nedir gün? El vaktulha'dır. İçinde bulunduğumuz addır. Eyyamullah. Allah'ın günleri celle celalühü. Nimeti ve cezasıdır. Bu şu demek. Allah'ımız nimet bahşeder de kul kendisine zulmeder. Allah'ımız kuluna zulmetmez. Biz kendimize zulmederiz. Allah'ımızın aynı zamanda iyi değerlendirirsek o günü nimettir bize. Ama Allah korusun nefsimizin yolunda kullanırsak azaptır, cezadır. El yevum nedir gün? İşaratun ilel ezel ezele işarettir. Mesela ilk günden beri diyoruz ya işte bu. Ta ezele dayanır ve sonra huvegadru nefesin mutenefis, nefes alan bir canlının onu demek istiyor. Canlının nefes aldığı kadar müddettir.
Hani insan öldüğü zaman görmüştüm ağzına bir ayna tutuyorlar. Eğer o buğulanırsa buğulanırsa yaşıyor demek. Demek ki nefes bitti mi hayat bitiyor. Gün nedir? Kinayitün Öyle bir ifade ki Gün dediğimiz zaman öyle gelişigüzel mana verilemez. Allah'ımızın tecellilerinin olduğu gündür diyor. O tecelliyi tarif edemez. Nurdur o. 0 isimlerinden olur sıfatlarından olur fiillerinden olur ama Allah'ımızın bir isminin tecellisi ne demek tarifi yok onun Büyük bir huzur Gün nedir? Yevmü'l lahat. O yevmü'l Ehad, ilk gün, pazar günü demek. Huvellem hatul ula. Böyle biz bir pazar gününe eriştiğimizde bugün nedir pazar? Ve fihi halakallahürruh. Allah'ımız pazar günde ruhu halk etmiştir. Demek ki günler boş değil. Hepsinde bir ayrı güzellik var. Ve yevmü'l is neyin. Pazartesi nedir? Bu da artık birinci günde ruh. O ruhun halk edilmesinden sonra artık gelişme başlıyor. Gelişme başlıyor.
Bu gelişme de ve fihha halekallau Teala nefis. Allah'ımız sonra nefis. Yani kişi yok. Nefs. Nefsi halk ediyor. Birincisinde ruh. Pazartesi günde de nefsi halk buyuruyor. Ve yevm-i sülese Salı gününde de artık biraz daha gelişiyor. Ruh yaratılıyor. Nefis yaratılıyor daha bir gelişiyor vafihe halekallahü l akl Allah'ımız aklı halk ediyor Burada bize şu düşünce galip gelecek Bak Allah'ımız bir şeyi yaratınca onu boşuna yaratmıyor diyeceğiz. Aklı yaratmış şimdi. Aklım yok diyen bir kimse yok. Herkes akıllıyım diyor ama bu akıl niçin verildi bunu tefekkür edeceğiz düşüneceğiz ve yevmü erba bu çarşamba günü bunda da biraz daha gelişme ziyadeleşiyor ve fiye halekallah Teala el ceset Allah'ımız şu cismimizi halk buyuruyor Daha sonra Mevla'yı Zülcelalimiz ve yevmul hamis. Perşembe gününde de mevlamız ilmi yaratıyor. Marifeti yaratıyor. Bütün alem halk olunuyor.
Hani alemle birlikte alemle birlikte Allah'ımız ilim ve marifeti. İlim belli. Ama ilmin marifet olması aynel, lakin ve hakkal, lakin olunca ilmin esrarıdır. Artık marifet Rabbimizi tanımaktır Ve yevmüsebt. Cumartesi günü ise Cenab-ı Hak insanın aslını kalk buyuruyor. Bu şu demek. Biraz üzerinde düşündüm. Rabbimizin izniyle hatırıma şu geldi. Kulun görevleri mesela Allah'ımız bizi ne için yarattı? İnsanları ve cinleri zatına kulluk etsin diye yarattı sonra gün nedir Yahya bin Muaz Gaddis Allah resulü. Ali ya muhamsetün. Günler beştir. Yevmün mefgut. Yani yevm-i mefgut. İcra edecek zaten. Ve yevm-i meşhud. Ve yevmü mevdud. Ve yevmü mevud. Ve yevmü memdut. Yevmü mefkut nedir? Bu diyor. Ve inneke ala ma ferratte fih, insanın nefsine uyarak çılgınlık yaptıkları an olur. Nefsime uydum der. Allah korusun. Emri ilahinin dışına çıktığında ona mani olmak dur demektir. Dur deyin buyuruyor. Dur.
Yevmül, mefkud bu. Nefsin azgınlığında ona dur diyebilmek ve yevmül meşhud öyle bir günkü onda da fetezevvet minu mestatat Gücünüz yettikçe yarın ahiret ebedi bir aleme gideceğiz. O gün için hazırlık yapın. Ve yevmü'l mevrud, yevmü'l mevrud nedir derseniz Şöyle bir izah yapmış. Yani biliyor muyuz bugün yaşayacak mıyız veya yaşamayacak mıyız o belirsiz. Sanki yaşamayacağımız gibi düşünerek kendimizi, kendimizi felateştevil, bihi, bizi, kendimizi Allah yanında azarlanacak, Allah yanında tehdit edilecek bir işle meşgul olmamaktır. Yani Rabbimizin huzurunda bizi mesul tutacağı bir davranışta bulunmamaktır. Yevmü'l mevrud nedir? Bu da vezkürha alakulli ahvali ve amel lehu feyira eyyam. Zaten her nefesimizi son nefes gibi düşüneceğiz.
Buyuruluyor ki artık ömrün tamamlanıyor gibi ahiret gününe hazırlık yapıp hazırlık yapıp her anında diyor saatte olmak böyle zikir deyince zikir kelimesinin anlamı çok geniştir Her an Rabbımızla münasebetimizin bulunması Vaktimizi boşa geçirmek. İbadet ve taatle geçirmektir. Veliyemül mevdut nedir? Yevme yekumun nasli rabbbil alemin. Bir gün Rabbimizin huzurunda duracağız. Tanzur linefske libi kufi zalike yevum ve ceve badelikessüel Düşün diyor o günde nasıl cevap vereceğiz Allah'ımız soracak Uzun bir müddet. Bitmez bir müddet. Uzun bir müddet. Bitmez derken. Uzun bir müddet Allah'ım sorguya çekecek. O sorguya çekeceği gün cevabımız ne olacak? Bunu tefekkür etmektir. Demek ki günler boşuna değilmiş. Gün. Mesela Esselamü el yevme ekmeltu lekum dinekum ila ahir ilaya Sallallahü ala azim Cenabı Hak bugün dininizi tamamladım buyuruyor Ne demek bugünün tamamlanması?
Elyevm I işaretun ile yevmü bati Muhammed Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem ve yevmü risaleti. Efendimizin aleme gönderiliş ve risalet dönemidir. Peygamberlik dönemidir. Yevmü lahad. Birinci gün ne demek? Diyelim biz pazar diyoruz. Min sıfatil hak, Allah'ın sıfatıdır diyor. Hakkın sıfatıdır. Ve lehül kalp onda gönül vardır diyor. Eyyamullah. Allah'ın günleri celle celaluhu bunu Muhyiddin Arabi Hazretleri buyuruyor. Artık kişinin her canlının yaşadığı vakittir. Yevmül paslı. Yevmül paslı. Ayrılma günü. Öyle bir gün ki müfarakatün nefsi ve şeytan an civeri galbil arif. Arif Rabbımızı tanıyan, kulun kalbinin çevresinde değil içine girmek dışında bile şeytanın, nefsin bulunmaması onun ayrılıp gitmesidir. Ve infisalu külli şeyin. An külli muhibbin hayra mahbubihi. Allah'ımızın sevgisinin dışında bütün sevgilerin kalpten çıktığı gündür.
Çok kafa yormamız gerekir bunda Çünkü düşüncelerimizi Düşüncelerimizi böyle ele aldığımız zaman neleri düşündüğümüzü belli olur. Acaba Rabbimizin sevdiklerini mi yoksa sevmediklerini mi? Haysu ıstagafî bir kere Rabbi Zülcelal'imizde tamamen fani olmak anlamlarını hatıra getirir Ey biz cuma gününe de erişiyoruz. Cuma günü nedir? Biz ne diyoruz? Bazı yerlerde alışveriş günüdür. İşte insanlar toplanıyor. Keşke öyle olsa. Camide bir araya geliyoruz. Ama bu bir araya geliş ve cuma gününden maksat ve gaye nedir? Vaktü'l liga. Rabbi zülcelal'imize kavuşma, ona erişme, onun cemaliyle alakalıdır. Ve lusul ile aynil cem. Artık her şeyi Rabbamızda görmek yerine. Bunun başka bir anlamı olmaz. Her şeyi Rabbımızda görmektir. Aynedir. Şehrun cüzün, min menis ney, minis ney, aşra cüzen mines senet, şehrin ay. Yüzün minisney aşeray yüz en mines sene. Senenin, senenin on iki ayından birisidir.
Biz sayıyoruz ya ocak, şubat, mart diye. O aylardan bir tanesidir. Haram aylar nedir? Rilkade zirhicce muharrem ve Recep Ayet celleler var Rabbimiz katında yarattığı günden beri ayların sayısı on ikidir buyruluyor Allah'ımızın kitabında Celle Celalühü ay nedir huvel abdulkemil olgun bir kuldur diyor Muhittin Arabi hazretleri Haram aylar nedir? Talep. Ve seyir. Nedir eşehrul haram? Bu bir gün ama öyle bir gün. Eyyamün günlerdir. Ama bugün nedir? Allah'ımızın rızasını isteme ve ona muhabbetine adım atma gündür. Haramun aled talibi fihe, muvaffakatil halpi, muhalata til halpi ve mülahavatı masivelha. Bu haram olan aylar Cenabı hakk'ın dışındaki mülahaba düşüncelerden sıyrılmak ve gelişigüzel insanların içerisine karışıp da harap olmamaktır. Demek ki bu eyyamut talep ve seyir illallah. Allah'ımızdan hayırlar istiyoruz ve ona doğru yolculuğa başlıyoruz.
Aynen İbrahim Aleyhisselam'ın inni zahibun ila rabbi seyah deyin dediği gibi ben rabbime gidiyorum O beni hidayete iliştirir ve Allah'ın dışındaki düşüncelerden kurtulmak gelişigüzel insanların içine karışıpta helak olmamaktır. Aynı zamanda bu haram ayları ne demektir? Eşhuru taat taat ayları vel ibadet muharremetün fihe eşşavailudun yevıyye ve dünyevi kalbimizi işgal eden Rabbımızdan celle celalühu alıkoyan dünyevi meşguliyetlerden kurtulmaktır zilkade nedir zilkade Arabi aylardan biz artık bu ayları da düşünerek mesela bir ayın demek maksadı ve gayesi var bizde gerçekleştireceği biz diyoruz ki işte ömrümüzden şöyle günler geçti şöyle aylar geçti şu kadar seneler geçti o geçen gün o geçen ay o geçen sene ne olduğunu bize Arifanı ilahi gösteriyor bir Zilkade diyorsunuz ama diyor o Zilkade guduhu lil irşedi vel hidayete. İnsanın Mevlamızın yolunu bulması ve hidayete ermesidir.
Hidayet öyle bildiğimiz şekilde ifade edecek bir şey değildir. Hidayet sanki bir nurdur, ışıktır. Önümüzdeki nefsin karanlıklarını parçalayıp, şeytanın arzu ve isteklerini bertaraf edip, Mevla'ya nur içerisinde yürümek demektir. Aynı zamanda zil, içce dediğimiz zaman da Allah'ımızın sıfatları, ef'al-i ilahi, mezuati sıfatları ve onun minettahallubi ve tahakkuk, ahlakıyla ahlaklanıp onu gerçeğe, hakikate ulaştırmaktır. Hakikate, Hakk'a eğilmektir. Hakikati bulmaktır. Nedir şehrüş Şaban? Biz acaba recebi şerifi dedik mi? Olsun sıra değişmiş olabilir mi acaba hayır recebi Şerife diyerek Şaban ı Şerif'ten arzu etmeyi çalışalım Recep ayı.
Şaban-ı şerifi Abdukadir Geylani efendimiz yazılışına göre Şaban kelimesinin Arapça onun harçleri üzerinde bir izahta bulunmuşlar Şöyle buyuruyor Şaban kelimesi eğer Arapçayı bilelim veya bilmeyelim Şaban dindiği zaman baştaki şin ayın b elli ve nun bunlar ne manaya geliyor Şaban ayı dediğimizde şaban kelimesinin şin harfi, şerefi ifade eder. Ayın ise ulciyeti ifade eder. Yüksekliği ifade eder. Bir manayı ifade eder. Bir kulluğu ifade eder. Kullukta üstünlüğü beyan eder. Be ise minel bir. O da iyiliklerden güzelliklerden bahseder vel elif bu da ülfetten Hem kendimizle ülfet Hem ailemizle ülfet Etrafımızla Allah ile muhabbet. Ve nun, minennur, nurdan ibarettir. Eğer bunlara kişi ulaşacak olursa ona hayır kapıları açılır. Vehu ve şehrun, Şaban-ı Şerif öyle bir ay ki, Şaban-ı muazzam, tüfttehu, fiil hayrat, hayır kapıları açılır. Ve tenzilu, fiil bereket. Bereketler yağar.
Aynı zamanda hatalar terk edilir. Günahlar bağışlanılır. Efendimiz aleyhissalatu vesselama bolca salatü selam getirilir. Sıra atladı ama Recep-i Şerif de Recep ve Şaban. Cemiye ahir bununla Şaban-ı Şerif arasındaki aydır. Bu haram aylardandır. Erecebi yün diye bir sınıf var. Bunlar burada okuduğum zaman kulaımızın izniyle ortaya çıkar. Bunlar her recebi şerifte kırk kişidir. Ne eksilir ne de artar. Hem ricalün, bunlar manevi erlerdir. Allah'ın dostlarıdır. Haluhum, onların halleri, durumları, el gıyemu bir alametillahi taala Cenabıhakk'a büyük bir saygının içerisinde, taatte, kullukta bulunan zümredir. Demek ki geçireceğimiz bugünleri boşuna geçirmemek, bu gerçeği bilerek, istifade ederek geçirmektir. Bir de Biz bugünlerde ne yapacağız? Nasıl bir düşünce içerisinde olacağız? Onu da başka zaman. Elhamdülillahi rabbil alemin. El Fatiha.
