Bağınızın koymuş olduğu esas, puan. Veliğak. Allah'ımızın hükümleri ve bu akaid dendiği zaman, Amentü'l-Vaki esaslar, kulları için bunu Cenab-ı Hak ifade veriyor. Maaş şöyle bir şey ki Allah'ımız O'nu, O Esası koydu. Allahu Allah, İlvari kulları için Akaid'den, Dinimizin temel esaslarından ve hükümlerden. Hükümler diyelim ki artık miraslı girer, her şey girer içine. Tarikatın ve menheci, tarik, hah yol demek ve menhec, bu bir Cafer-i Sadık, kalpte, sırra Üstadımız şöyle buyurmuş. Şeriat, Şeriat, Allah'ımız bir sınır çizmiştir. Mesela faiz haram. Ondan sonra Allah korusun, bizi nafile haram. Yetim malı hibe haram. Haksız yere bir cana kıymak haram. Bunun gibi, bunları korumak muhafaza etmektir. Şeriat nedir? Ye şeriatü's-seyir ve sülü fitarikül hazsa. Burada biraz daha derinleştirerek ifade buyuruyor. Diyor o, şeriatat-ü seyir, ve sülük. Şimdi tarikatlarda seyir ve sülük var.
Onun esası, fi tarikel Haas'sa çok güzel. Ve mevdiova ile tehalli ve tehalli. Öyle biliyor ki şöyle artık buyurur. Tehalli, insanı ahlaki rezalet derler bunu. Şimdi ahdi insan bu kelimeler çok yabancı oldu bize. Ahlakı rezalet, dar, gazap gibi. Ondan sonra aşırı dünya rız tamağı gibi, hasetli gibi ve güzel eder. Bunun gibi kötü hallerden tamamen kurtulma ve tahalli güzel ahlakıyla de ahlaklanmaktır. Umumi olarak bilinen hususları vardır. Bunu dememize gerek yok. Bize namazdır, oruçtur, sadakadır, iyilik emirdir, kötülükten nehydir, Allah için sevgi, Allah yatsı namazının karşılığını cemaatle kıldık. Sünnetleri de var tabii. Bunu diğerlerine de kıyas ederiz. Evet. Şimdi bunu bize kim öğretiyor? Ulemasın hakikatlerini öğrene yine. Dinimizin artık fıkıh halimiz tefsir gibi, bu hususları bilenler, hükümlerini bilenler. İslam hukuku, onu bilen kimseler. Dua, bunun ebedi bir anne.
Artık onu tamamen hıfz etmiş gibi malumatları vardır elbette. Tekrar ele almışlar, Şeriat diyor, iktida, uymaktır. Nebiler, sıddık, şıhitler, salihler olmak, ittiba, tabi olmaktır, sözlerini bunlar ve ter kul iktida, bunun üzerinde çok duruyorlar. Bu bid'at, dinde aslı olmayan hareketler, kendi nafakasını dinin esasları dışındaki davranışlar. Nasute, İnsanlar ile Melek'um alemi arasındaki tavırlar verdirmiş. Tekrar ele almış, Abdullah ehli Geylani efendimiz, kalpte sonra, El Mutahhar'l-Muhammedi'ye, O mutahhara dediği, Efendimizin nurlu yolu demek olsun. Vücut ağacının meyvesidir diyor. Artık vücut ağacının meyvesi ne olur? Göz ibretle bakarsa olur. Kuran-ı Kerim okursa olur. Yok buna hayırlı sözler dilerse, o mevzuatın tesbihini işitirse, odur meyveler. Şeriat nedir? Necmettin-i Kübra Hazretleri, büyük mü fesheri mundar. Buyuruyorlar. İyi kanunul hükmüne Hikmet, şimdi değişti.
Hikmet dediğin zaman ilim olur da, ilmin sırlarıdır. O da onun kanunlarıdır demiş. Bir kolaylaştırmak istiyorum bunu hep şeyine gidiyor tarikatlarla gidiyor mesela şunlar bildiğimiz hususlar olsun da ıssız da kalsın beynimizde birine Daha ıstılah şimdi lügat manasını belirtti şeriatın Ondan sonra ıstılahiyi ne kastediyor, bunu mu gelecek? Niye tarikatı rasül sallallahu aleyhi ve sellem Efendimizin yoludur. Şeriat nedir? Emirler ve nehiy ile Allah'ımızınki dağında Efendimize indirilen Kuran-ı Kerim'deki esaslar ve Nisa mıdır. Şeriat nedir? Şeriat Esra Esrasun bir temeldir. Tarikat nedir? Onun filizidir demiş. Böyle ele alıyor. Burada yedi tane böyle üslup beraber verir, onu izah ediyor, baştan Allah üzere. Şeriatı nedir? Şari kim? Allah'ımız. Hüküm koyan Allah'ımız ve Peygamberimiz içinde kullanılır, Sayın Rıza. O da hüküm var. Onun hükümlerine uymaktır. Hakikat nedir? Müşahede-i emryin.
Evliliğindeki Esrarı gülmek. Evet. Ancak sana ibadet ederiz. Bu nedir? Şeriattır. Ancak senden yardım bekleriz, hakikattir. İyakne Ahudu buna ulaşmak için iki tane esas ister ancak sana kulluk yaparız derken faydalı bir ilim ve amelin riyadan dolayı uzak olması halis olmasıdır. İyi inşa gitmiş. Bir daha, şöyle bir fıkrası şeklinde bir yıldız da bitirsin. Olur. Mesela elmadan armut, armutdan elma, çıkarken yüzüm, hüzün olmasın. Olması, DNA'sı ne ise olur. Genetiği bozulur mu, bozulur. Bir diğer meyveden öz aldı, bir başka meyveden şekli değişemeyebilir. Ama aslını değiştiremez. Elma, elmaları, armut armut olur. Allah'ımız bizi kul olarak gerecek. Zaten her şeyi ona kul olarak gerecek ama sorumluluğu yok onların akıl yoktur. Bize Allah'ımız akıl verdiği için biz sorumluyuz. Biz kuluz. Ona itaat bizim inşaatımız değil, esasımızdır. Bazı burada kaydettiğim notlar var. Şöyle diyeyim.
Mevlana'mız buyuruyor ki ben insanı şerh edersem, izah edersem, insan büyür. Nasıl bayılır? Mümin müminin aynasıdır. Ne demek bu? Buna bayılmamak mümkün değil. Bayılamıyorsa demek ki bir. Artık bundan yüce şey yok. Onun için burada esaslar ele alınmış. İnsan diyor, Fehem, onu düşünmelidir diyor. Bunu düşünmelidir, ondan büyük bir esrar olamaz. Az bir göstereyim size bunu. Mümin. Evvelden, mümin, evvelden, Mümin evvelden, İnsani Kamil'dir. Tamam. İkinci olarak, Murat nedir? Hak Teala'dır. İnsanı Kamil'in, yani olgun yetişmiş insanın, gönlü, şu gaymin, hakkın ayinesidir. Allah'ın ayinesidir diyor. Bir beyit almış. Tenbe zatı Hak, taalidir ömür, Hak Teala her bir kuluna, bu istidadı vermiştir. Lakin usul, elindedir ki, istidadını zayi eder, kendi bir müşir-i kamile teslim eylemez ki, kendi oradaki insani kamil ola.
