Cenabı Hak muhafaza buyursun şeytanın isimlerinden birisi de garurdur. Aldatması çok olandır. Cenabı hak aldananlardan etmesin. Bu hususta, Halıkı Zülcelal'imiz, Kitabı Kerim'in de buyuruyor. Onların kalpleri vardır. Onları kalpleri olmakla birlikte onlarla kavramazlar. Gözleri vardır, onlar da görmezler. Kulakları vardır, onlarla işitmezler. İşte onlar hayvanlar gibidir. Hatta daha da şaşkındırlar. İşte asıl gafiller onlardır. Cenabı hakk'ın bir kısmını insanlar ve cinlerden çoğunu cehennem için hazırladık buyurulurken, iradesini insanlar şerre kullandığı için, yoksa Cenabı hakk'ın şerre rızası yoktur. Estağfurullah. Ey insan sonsuz lütuf sahibi Rabbine karşı seni aldatıp gurura sürükleyen nedir? O ki seni yarattı. Ruvi ennehu sallallahu aleyhi ve sellem nemme gara eha gal Efendimiz aleyhissalatu vesselam bu ayeti celilei cemile'yi okuyunca buyurdular ki insanı aldatan cehaletidir.
Vean Ömer radıyallahu anh. İnsanı aldatan ahmaklığıdır. Ve gale gate de. Gate de Hazretleri buyuruyor insanı aldatan eşşeytan, şeytandır buyurmuş. Mugati radıyallahu anh, Mugati rahmetullahi aleyh buyuruyor ki insanın aldanması nedir derken şu izahı yapmış. Allah'ın Celle Celalü affına güvenmektir. Evet bir de cezanın ilk anda gelmemesidir. Cezanın geç gelmesidir. Sonra Sütdi Rahmetullahi Ali Hazretleri buyuruyor ki insanın aldanması, Allah'ımızın kuluna olan rıfkı, şefkati, merhameti. Şunu bineceğiz Allah'ımızın merhameti ne kadar genişse azabı da o kadar çetindir, şiddetlidir. Estahiz billah, ya yuhenler ma var rake bir rabbikel kerim. Ey insan sonsuz lütuf sahibi Rabbine karşı seni aldatıp gurura sürükleyen nedir? Bunu şu şekilde de izah etmişler. Buyuruyorlar ki Allah'ımızın dışındaki hal ve durumlardır.
Rabbimizin muhabbetinin dışında, Onun arzu ve isteğinin dışındaki isteklere meyletmektir buyurmuş. Sonra tekrar söylüyor. İnsan Cenabı Hak'tan neden kesilir? Neden uzaklaşır? Vallahiu leabdi. Halbuki kul Allah için yaratılmıştır. Allah'ımızın emri ilahisine uymak için yaratılmıştır. Ve sonra da el abdü lillah dedikten sonra, Allah kulu içindir. Müminin kalbinden Cenabı Hakk'a daha yakın olan bir şey yoktur. Kim kalbi ile Cenabı Hakk'a nazar ederse. Allah'ımızın dışında ne varsa her şeyden uzaklaşıp o nur-u ilahi, o tecelliyi gönle girdiği zaman. Tekrar bu ayet-i celile okunduğunda bizi diyor aldatan cehlimiz oldu. Cehaletimiz diyor aldanmamıza sebep budur buyurmuşlar. Kişiye gereken sizin kalbinize gereken nedir? Nahnu mahlukune ve halikune mana. Sizi yaratan biziz. Sonra biz sizinle beraberiz. Yani nasıl aldanırsınız buyuruyor.
Sonra İbni Ata rahmetullahi aleyh Hazretleri aldanma hususunda şunu izah buyuruyor. Kulun Mevla'dan uzaklaşmasıdır diyor. Cafer Rahmetullahi Ali Hazretleri de şu şekilde izah etmiş, Mevla'ya olan kulluk vazifesini terk etmesidir buyuruyor Yahya Bin Muaz Rahmetullahi Ali Hazretleri deseler ki, seni Mevla'dan uzaklaştıran nedir? Derim ki benim cehlimdir. Benim cehaletimdir. İşi fark edemeyişimdir ve bir de Yunus Emre'den Rahmetullah Ali bu Hakk'a dair çok güzel bir şiir alınmış Dünyaya mağrur kişi tövbeye gel tövbeye uçmadan ömür kuşu tövbeye gel tövbeye. Ey halk içinde ulu, olmuş nefsinin kolu. İşit ey yaman huylu. Tövbeye gel, tövbeye. Sakalına baka bak. Kara iken oldu ak. Dünya sana kurdu fak, tövbeye gel tövbeye. Bu fak, tuzak demek. Ulu kıyamet kopa, düz ola dere tepe. Niceler yoldan sapa. Tövbeye gel. Tövbeye. Kaça gide can kuşu, kuru kalaten dahi. Yunus Emre sen dahi.
Tövbeye gel tövbeye. İnsanın aldanması hususunda Rabbi zülcelal'imiz esamına, ya yuhenna süt teku rabbakum, o halde ey insanlar size bunca nimetleri bahşeden Rabbinize yürekten saygıyla bağlanın. Düşeceği o müthiş günden korkun. İnne va'dallahu adak'tır. Mutlak ve mutlak gerçekleşecektir. Öyleyse sakın şu dünya hayatının sahte cazibesi sizi aldatıp Allah'a Celle Celalühü kulluktan alıkoymasın. Vela ya gurraneküm billail garur hele hele o aldatıcı şeytan ve dostları din adamı kisvesi ile karşınıza çıkıp Allah'ın ayetlerini çarpıtarak veya Cenabı Hak nasıl olsa merhametli ve bağışlayıcıdır, işlediğiniz bütün günahları mutlaka affedecektir diyerek sizi Allah ile aldatmasın. Peki kıyamet ne zaman ve nasıl gerçekleşecek? Vefil hadis. Ve gala nebiyu sallallahu teala aleyhi ve sellem meam ile lime badel mevt. Akıllı olan nefsini devamlı kontrol altında tutandır.
Ve amile limea badel mevt, öldükten sonraki hayat için ebedi olan hayat için hazırlık yapandır. Ve'l ahmak akılsız, duygusuz, düşüncesiz kimse ise men etba nefse hu havahha, nefsinin arzu ve isteklerine uyandır. Ve temennehalallahu lemani ve Allah'ım beni bağışlanmayacak da kimi bağışlayacak diye kuru bir temenni arzu içerisinde bulunmaktır. Vefil hadis eygan, diğer bir hadis şirke. İlim olarak insana Cenabı Hakk'ın azamet-i ilahiyesine karşı duyulan saygı yeter. Ve bil-ihtirari bihi cehlen, cehalet olarak da insanın gururlanması, şeytanın arzu ve isteğine kapılması yeter. Dünya hayatı sizi Mevla'yı Zülcelal'den alıkoyup aldatmasın. Bize halifiyell'ı verara o cazibesiyle, çekiciliğiyle çünkü dünya tatlıdır ve yeşildir buyuruyor. Hulvin ve hudrun. Sizi aldatmasın. Çünkü geçicidir. Dünyada da aynen öyle olmaktadır. Esteiizübillah. Şeytan onlara söz verir ve onları ümitlendirir.
Halbuki şeytanın onlara söz vermesi aldatmacadan başka bir şey değildir. Ve filhekem. Idealim te enneşşeytan la yaafulanke. Eğer şeytanı onun hilelerini bilecek olursanız katiyen ona kapılmazsınız. Aldanmazsınız. Çünkü Cenabı Hak sizi her an görmektedir. Size düşen Cenabı Hakk'a muhabbetle geçirin vaktinizi. Artık düşmanın, şeytanın düşmanlığı yeter deyin. Dost olarak fettahi zillahe valiyen sahibe, dost olarak yardımcı olarak kendinize Mevla'yı tanıyın. Ve daişşeytan, şeytandan uzaklaşın. Estaizübillah. Daha çocukken Sami Efendi Hazretleri'nden duyduğum bu ifadeyi onların, onların ruhani bereketinin nüzulü için söylüyorum. Manayı münifi. O latif ifadeleriyle bize faydalı olan mana. Dinlerini bir oyuncak ve eğlence edinen ve dünya hayatının aldattığı kimseleri bir tarafa bırak kazandıkları sebebiyle hiçbir nefsin felakete duçar olmaması için Kuran ile nasihat et.
O nefis için Allah'tan başka ne dost vardır ne de şefaatçi. O bütün varını fidye olarak verse yine de ondan kabul edilmez. Onlar kazandıkları günahlar yüzünden helaka sürüklenmiş kimselerdir. İnkar ettiklerinden dolayı onlar için kaynar sudan ibret, Allah korusun ibret olsun, kaynar sudan ibaret bir içecek ve elem verici bir azap vardır buyuruyor. Burayı bilmiyorum ezan okunduysa. Allah Allah. Burada çok güzel tavsiyeleri var, büyüklerimizin. Ondan devam etmek istiyorum. Dedim ki ya Resulallah. Bana bir nasihatte bulun. Galip. Hepsini tamamlar aslında. Bütün Allah'ımızın Kitabı Kerim'inde e hadisi Muhammediye'de ulemai kiramın, mümeşai uzamın yapmış olduğu tavsiyelerin birinci maddesi hep osike bitakvallah. Mesela Hazreti Muaz radiyallahu anh Efendimiz nasihatte bulunuyor. O tavsiyelerinde en başta yamaz usuike bitak vallahi. Yamaz sana Allah'tan korkmayı tavsiye ederim buyuruyor.
Hepsinde bu. Devam edelim. Hayatımızda, ailevi hayatımızda, insanlar ile beşer münasebetlerimizde, işimizde, gücümüzle, her şeyimizde bize en gerekli olan Cenabı hakk'ın korkusunu gönlümüzde taşımaktır. Zaten yaratılışı kalbin yaratılış sebebi budur. Kalbin yaratılışı Kavfullah için, Allah korkusu için, kalbin yaratılması haşyetullah için, ona büyük bir saygı için, kalbin yaratılması münib olmak için, Allah-u Zülcelal'e tam manasıyla dönmek için, kalbin yaratılmasından maksadı biz Hucurat suresinde samimi emtehanallahu kulubehum liteqva. Bu noktada evliyaullah bile çok dertlenmiştir. Çünkü Cenabı Hak gönüllerimizi takva ile imtihan ediyor diye büyük bir endişe içerisinde olmuşlardır. Derin düşünmüşler. Engin düşünmüşler. Böyle yüzünden geçmemişler. Bu yağmurlarda bile biz görüyoruz. Bazen toprağın yüzünden geçiyor. Şimdi eşelendiği zaman beş santim bile aşağıya inmiyor. Ne olacak?
Derinlere inecek. Gönüllerimizin derinliklerine inecek. Daha devam ediyor. Gültü zidni ya Resulallah. Bana öğüt ve nasihatini arttır ya Resulallah. Sana gereken Kuran azimüşşan'ı okumak. Allah'ımızı zikretmek. Bu nedir? Semada senin rahmetle anılmana, mağfiretle anılmana, Allah yanında Celle Celalühü iyi bir şekilde zikredilmene vesiledir ve nurul leke fil ar, yeryüzünde de bir nurdur buyuruyor. Burada şunu hiç unutmuyoruz. Bizim çok güzel şelaleler var. Küçük şelale var. Büyük şelale var. Cenabı Hak güzellikleri lüt etmiş. Dağın da lüt etmiş. Ormanı da lüt etmiş. Barajlarını da lüt etmiş. Hayvancılık onu da lut etmiş. Ekinleri, bağları nimetle doldurmuş Cenabı Hak. Şöyle bakıyoruz. Halikımız şükredecek bir gönül bize lütfetsin. Yağdırmış rahmeti ilahiyyesi. Nimeti ilahiyyesini. Burada bize düşen nedir? Münaym I ilahiyi tanımaktır. O nimeti veren Allah'ı tanımaktır.
Aslında bizim kaybettiğimiz noktalar çok az gördüğümüz, hafif gördüğümüz, önemsemediğimiz hususlardır. Bir ticaret erbabıydı. Dedi ki bize ben dedi elektriği fazla yaktırmam. Suyu da öyle israf etmem. Çünkü ben ben varlık sahiplerinden birisi diyor ki iki elektrik yanarken birini söndür, ben iki lamba yakacak kadar zengin değilim diyor. Biz diyor asıl buranın ödemelerini, nelerini, suyunu, elektriğini vesaire, vergisini hep bununla diyor ödedik. Bak çok küçük gibi görülüyor. Nedir bu diyeceğimiz? Diyeceğimiz bizim onlar mesela bakıyor bizim gibi onların da gözü, kulağı, azası var ama öyle bir fark var ki arada ölçülemeyecek şekilde. Biz bakıyoruz ne kadar güzel diyoruz. O bakarken eserden müessire yürüyor. Bunu İbrahim bin Ethem, KaddeSalallahu Sırrı Hazretlerinin bir veliyi tarifi var. Veliyi tarif ederken veli diyor eserden müessire yürür. Baktığı zaman Rabbamızın yüce kudretini görür.
Mesela bir mevlit okunmuştu ta seksen altı olabilir. Mevli dokundu. Bir tanesinin sesi hoparlör hiç istemez. Zaten dirilermiş popbe çatlatan diye. Efendimiz Hazretleri onun mevlidini dinlerken bir söz söylüyor dikkat edebildiysek. Aslında çok şeyi kaybediyoruz. Onların tavır ve hareketlerinde bir boşluk yok. Şunu diyordu Allah'ım ne güzel bir ses lütfetmiş. Cenabı Hak ne güzel ses lütfetmiş. Mesela gençlere bir ilgisi var, muhabbeti var. Efendimizden gelen bir veraset bu. Aleyhissalatü Vesselam Efendimiz nübüvvetini izhar buyurduğunda risaletini yaşlılar kaçtı, gençler göçtü gençler koştu buyuruyor. Ve ey ashabım gençlerin kalbinde rikkat var, incelik var, istidat var, kabiliyet var, hakkı kabule çok müsaittir, bunları size emanet ediyorum buyuruyor. Bu verasetle olmalı ki seviyor. Söylediği bir söz var. Duydu. Buyurdu ki Cenabı hak ne güzel bir kaş lütfetmiş.
Hazreti Yusuf'a Zeliha diyor ki ya Yusuf ne güzel yüzlerin var. O diyor ben öldüğüm zaman şüph kemiğe yapışacak. Ne güzel gözlerin var. O da öldüğünde yüzüme akacak. Ne güzel saçların var. O da dökülecek. Hep Mevla'yı görüyor. Hep Mevla'yı görüyor. İşte bu. İşin esası bu. Bak bunlar bizim pek düşünemediğimiz hususlar oluyor. Düşünürsek çok büyük karımız olur. Mesela işimize geliyoruz. Sadece biz gitmiyoruz ki. İşte işe giderken gemileri görüyorsunuz. Vapurları görüyoruz. Vastaları görüyoruz. Tıklım tıklım dolu. İşe girerken birileri ne olarak giriyor ne düşünceyle? İşte falan çok zengin oldu. Biz daha da ondan evveldik ama bir türlü ulaşamadık. Biz daha bir varlık sahibi olalım düşüncesiyle giriş var. Bir de Allah'ın yediğimi, içtiğimi helalinden lütfeyle ve evladıma helal lokma götürebileyim ki o da ahlaken güzelsin, güzelleşsin dinimize, İslam'a hizmet etsin düşüncesi var.
Bak buralarda. Herhalde tefekkürü, mevti bize boşuna vermiyorlar. Ölüm tefekkürü. Öyle kuru kuruya bir tefekkür değil. Abdülkadir Geylani, Kadı Kadir Geylani Kaddesallahu Sırri Hazretleri rabıtayı anlatırken buyuruyor ki Sami Efendi Hazretleri de aynen buna işaret ederek sizin diyor suret değildir düşüneceğiniz. Sirettir. Onların ahlakıdır. Çünkü rabıta da fenafillah olmadıkça mümkün değildir. Cenabı Hak'ta tamamen yok olmuş. Inşallah sözümüz hayır olur artır bana nasihatini deyince aleyhisselatu vesselam Efendimiz Kuran tilavetine ana aman önem ver diye buyuruyor Gültü ya Resulullah zidni gal I yeke ve kesretet dahik aman ha böyle yersiz gülmeler neler bunları terk et Bu sizin yüzünüzdeki nuraniyeti giderir ve kalbinizde ölür buyuruluyor. Velhamdülillahi rabbil alemin el Fatiha.