Şüphesiz Cenabı hak zatı ilahiden korkan ihsan erbabıyla beraberdir. Acaba o korku nedir? El küfür ve elmaasi. Küfürden korkuyor. Allah'ımızı haşa inkar. Emirlerini inkar. Nebisini inkar. Hayır ve şer kaderi inkar. Ahireti inkar ve masi isyanda. Artık büyük günah, küçük günah, masiva ne varsa. Allah'ımız ihsan erbabı ile beraberdir. Cenabı hak onların amellerinde onlarla beraberdir. Amellerinde riya yok, kibir yok, ucub yok, benlik yok ve onlarla Cenabı hak velayet, velileri Cenabı haktır. Yardımcıları Cenabı haktır. Gözetenleri Cenabı haktır. Koruyanları da Mevla'dır. Emri ilahiyeye tazim duyanlardır. Allah'ımız ihsan erbabıyla beraberdir. Bir kere yaratmış olduğu, o yaratmış olduğu mahlukata lütuf ve ihsanıyla tamamen Allah'a rabt olmuş. Hiç gönlünde şu bu yok.
Mesela İbrahim bin Edhem hazretlerini bir himmet istemesiyle üstazı ipi baltaya alın, kovunuyor ve demir ayakkabı giydiriyor bir tanesine. Diyor bu ayakkabıyla onun ökçesine basacaksın. Basıyor. Böyle et sıyrılıyor. Kemik görünüyor. Görünüyor. Sadece bir başını döndürerek o belihte kaldı. Belik padişahı olsaydım hakkını avcuma kordum. Ama şimdi ben bir evliyaullahın kapısındayım. O bunları evet düşünmem diyor. O belih kelimesini ifade etmesine şeyhi diyor ki hala belihin kokusu var padişahlığının diyor. Böyle hassas kimselerdir. Tamamen Allah'ımıza yönelmiş. Onlar ihsan erbabıdır. Sanki Cenabı Hak'ka görür gibi ibadet ediyor. Böyle mürşid-i kamilimizin vücudu saadetlerinde sağa sola meyil biraz fazla müşahede ediliyordu. İtiraz kabilinden değil, sadece merak ederek acaba neden neden bu kadar sağa sola meyil?
Gönle gelince buyurdular ki insan Cenabı hak'ta görür gibi ibadet edince vücudu elden çıkıyor. Hayırlı kimselerin işaretindendir. Böyle her şeyde kolaylığı iltizam etmez. Yolculuktur. Dört rekat yerine, iki rekat farza kadar. O ayrı. Bunun dışında şurada bir ruhsat var, şurada bir kolaylık var, şurada şöyle bir rahatlık var deyip de hep oyuna kaçmazlar. Azimetle amel o dikkatli ve riayetkar az bir kolaylığı seçmek suretiyle nefislerine fırsat vermezdir. O şer'i olan ruhsat bir ayı. Ve temessu ki onlar her hareketinde mesela bir yürüyüşünde dahi en güzelini yapar. Nasıl yapar? Tevazule yürür. Diyelim ki evine giriyor. Yahu resmeleyle girer ehline selam verir. Mesela insanlar arasında olur. Onlara nasihat için bulunur. Her şeyi güzel. Ticaret yapar. Ticaretini helal kazanç için yapar. Helal kazanıp helal yolları haczetmek her şeylerini güzeldir.
Allah'ın kelamını Celle Celalühu duydukları zaman öyle bir dikkat ederler ki onu en güzel şekilde yaşarlar. Bir misal arz etsek neyi desek? Mesela cihat kelimesi. Cihatta da en güzelini yaparlar. Diyelim muharebeye almıyorlar. Fakat gönüllerinde öyle bir cihadın sevgisi var ki, Allah yolunda şehadeti candan istiyor. Zaten en önemli olan iş bir işi candan tutabilmek. Böyle. İşi avuçumuzda tutar gibi değil, candan tutmak. Onlar candan şehadeti arzu ederler. En güzelini yaparlar. Candan ama. En güzel şekliyle yerine getirir. Bütün taatlerin öyle. Ben der ki galli, essufi, demuhü heder ve malhu muba malmuş, mülkmüş, her şeyi kanını da canını da malını da Allah yolunda feda eder. Hep büyüklerimiz hatırıma geliyor. İsim bilmeden diyeyim, beni bu hususta pek sıkıştırmayın. Her şeyi feda ederim derlerdi. Yani neden bunu söylüyor? Söylemelerinin sebebi ahireti çok iyi biliyor.
Rabbi zülcelal'imizi tanıyor. Allah'ımızın emrini tanıyor. Bir, dinimizi tanıyor. Nebi Ekrem aleyhissalatü vesselam efendimizi tanıyor. Cenabıhakk'ı tanıyor. Şimdi bu üç güzellik bir araya gelince dünya ve onun içindekiler ona çok basit gelmeye başlıyor. Bak mesela bir tavuk yüzünden adam virgören var. Bunlarda o yok. Dünya bir pula. Ezan okunmasa yok. Başladı. Dünyayı bir pula satabiliyor. Dünyayı bir pula. Büyüklerimiz diyorlar ya dünyayı tamam tamam, dünyayı biz üç talakla boşadık diyorlar. Bir kadın üç talakla boşanıyor ya, üç talakla boşanıyor ya, şimdi dünyayı diyorlar biz üç talakla boşadık. İçimizde onun muhabbeti yok. Bu dünyanın sadece güzelliği, ahireti kazanmak için. Bunlar Rabbi Zülcelalimize tam kesin kimselerdir. Sabır onların riayet ettiği bir husustur. Onların ahlakı sabırdır. En çok sabrı nedir? En çok sabır nedir? Eshable.
En çok sabır Cenabı hak kadını ifade buyuruyor. Kadın insanı yoldan çıkarmakta eğer nefsimize uyacak olursak en büyük amildir. İşte asıl sabır buradadır. Şehevi ve hayvani duygular da sabırdır. Efendim ve teslim Allah'tan gelene razı olmak ve ona teslim olmak onların nesidir? Bu onlara zevk verir, zevk. Mesela bir musibet oldu diyelim. O musibete sabır kadar onlarda bir zevk yoktur. Efendim biz bunu niye bilemiyoruz? Çünkü biz o sınıfta değiliz ki. Emmarede yüzdüğümüz için daha ve hakikatüs sabır, asıl sabır kalbi Allah'ın hükmüne karşı riayetkar hale getirmektir. Ne emretmişse onda başı eyle. Allah mı emretti bunu? Resulü Ekrem mi emretti sallallahu teala aleyhi ve sellem? Tamam diyor. Hiç böyle felya dufihan yok. Öyle bir sabır ki ibadet ve taatte sabırlı. Gece kısa bile olsa şu uzun geceler müstesna, onda uyumak haramdır. Evet, gecenin az bir kısmında istirahat ederler.
Zariyat suresinde buyurulduğu üzere, fakat derhal uyanırlar. Uyanmasa ne olur? Eğer iyi bir dervişse, iyi bir dervişsek o uyandırılır. Bu kadar değil, fazlası değil mi? İyi bir dervişsek onu uyandırırlar. Bir kardeşimiz anlatmıştı. Ben bir gece kalkmayacak olursam salonda Allah'ın sevgili bir dostunun ilahi okuyarak geldiğini duyardım. Bu ayrı. Bunu açacak olsak ne biter ne tükenir. Bunu olsun tamamlamaya çalışalım. İbadet ve saatte nedir? Çok gayretlidir. Bunu İmam Şarani hazretleri Tenbihi'l Muterri'nde haber veriyor. Komşusu diyor ki evladım diyor komşu olduğu eve evin sahibine, geceleri kalkıyordum sizin evinizin üzerinde bir direk vardı diyor. Bugünlerde göremiyorum. O kız çocuğu ağlamaya başlıyor. O dilek dediğin babandı diyor. İki rekat namazla Kuran'ı hatmederdi. Günahtan da bir terk ya terk etmek suretiyle nimete de sabır ver. Ne demek nimete sabır? Bir Şükriye.
Allah'ımız el verirmiş, ayak verirmiş. Gözümüzün görmesi ne büyük bir nimet. Bir tanesinin gözünü velilerden kıymetli bir kişi öpünce dedim ki diyor, bir veli benim gözümü öptü. Ben harama bakamam. Haydi öpmese bile bu göz Cenabı hak'ı görecek nasıl şehevi bir arzuyla bakabilir? Nasıl hasetle bakabilir? Mümkün ve Allah'ımızın emirlerini en güzel şekilde yaparlar. Belaya olan sabırdır razıdır, şikayet diye bir şeyi onun dibinden duyamazsınız. Mümkün değil. O ona öyle bir ağır gelir ki tarif edemem çok büyük günah işlemiş gibi olur. Ve sabrın altı tane şekli var. İnşallah müsait zamanı da ölür. Velhamdülillahi rabbil alemin aleyhüssalatü vesselam efendimizin ruhu tayyibelerine ehline ashabına, peygamberan nizam ve piranizamın ve bütün geçmişlerimizin ruhları için
