Bismillahirrahmanirrahim ibadet nedir? Emileri yerine getirmekte ne tavsiye ediliyorsa. Mesela ne deniyor? İnsanlar arasında sulh deniyor, İnsanlara Hakk'ı tavsiye buyruluyor, bunun gibi. Ubudiyet nedir? Erruda bilhukmi, Cenab-ı Hakk'ın bizim için neyi takdir etmişse ona razı olabilmek. Hallerde ibadet nedir? Hallerde olan ibadet artık bizzat yaşamaktır. Bu işin sır yönüdür, ibadetin esrarına erişmektir. Razı olmak ilahi hükme, razı olmak ubudiyette sanki bir hanedir. Sabır ise kulluğun kapısıdır. Ona güven, Cenab-ı Hakk'a güven, Onun evi mesabesindedir. Ubudiyet için iki esası bize zikrediyorlar, buna dikkat edeceğiz. Bir, günahımızdan dolayı ilahi korkuyu taşıyacağız. Yaptım da ne olacak? İşte kıldın bir mübarek taati namazı affolunur. İşte abdest aldık, istiğfar okuduk, demeyeceğiz. Çünkü umulur ki Cenab-ı Hak bağışlar, buyruluyor.
Garanti verilmediği için bu korkuyu devam ettireceğiz. Ilahi korkuyu yapmış olduğumuz hatadan dolayı. Aynı zamanda ikinci olarak Rabbimize kullukta vücut kendimizi beğenmekten uzaklaşmaktır. İbadette en önemli esas nedir? Akıldır. Akıl ne yapar? Biz ilk oruca başladığımızda aklenecek. Bu ay kişiyi akletmemiz gerekir. Bu ay bize bir defa gelir, bir defa gelir senede, aman dikkat edeyim, akıl bunu icap ettirir. Teravih namazı Ramazan-ı Şerif bittikten sonra kılınmaz diyen nafile namazlar var bir ayrı. Aman ha bunda da nefsime fırsat vermeyin. Çeşitli sözler olur, on rekat da olur, sekiz rekat da olur. İşte iki rekat da kılabilirsiniz diyerek çeşitli sözlere aldanmamak. O'sa bile biz, Ebterabihu eşşunelreka, Hz. Ömer radiyallahu anh Efendimiz yirmi rekat diye ifade buyuruyor. Mezhep imamlarımızdan da var. Biz ne olursa olsun kılacağım. Çünkü aklı başında olursa şunu düşünür.
Evime gittiğimdedir, işte çayıra, yanındaki artık yenecek ne ise kuruyemişler vesaireler, pastalar, börekler bunlarla. E bir de karşılıklı oturduğumuzda konuşmalar görüşmeler bunda geçecek vakit iki saat. Kılacağın teravih namazı belki yarım saat varmaz o vakti de yarım saat. Hem de teravihte Allah'ımızla karşı karşıya gelmiş oluyorum namaza duran bir kimse ile Cenabı hak arasında perdeler kalkmaz der. Aklımızı kullanırsak ibadet ve taat Rabbimizin arzu buyurduğu şekilde yapmaya gayret verir. Yine akıllı olursak aldığımız evrak ve ezkarda ne deriz? Bu aldığımız ders bize tarif eden mürşid-i kamil vasıtasıyla Cenabı Hakk'a ulaşmaktır düşüncesi bizi olgunluğa götür. Bak, ders alırız. Verirler der. Yalnız aldığımız derste aklımızı iyi kullanacak olursak bu ders bizden neyi istiyor? Bu dersle bizim neye ulaşmamız gerekir? Şimdi, affediyor, düşünüyor.
Diyor ki ben bir vasıtaya bindiğimde arabaya, diyor ki şu ilçeye vereceğim, oradan vilayete ulaşacağım ama bu Evrad ve Ezkar manevi bir binektir bize. Yani akıl neleri icap ettiriyor şimdi? Salim olduğu zaman diyor ki Rasulullah Burak'a bindi. Bak akıl neleri gerektiriyor. Bindi, Kudsi Şerife ulaştı. Orada Enbiya-i İzama imam oldu. Daha gördüğü esrar tarif etmekle bitmez. Ondan sonra Miraç. Miraç böyle bir merdiven gibi düşünülmez. İşte sema katları evin, apartmanın katları gibi değildir. O iç içedir. Onu yaşayanlar bilirler. O yedi kat sema nasıl geçiriyor denirse kalbini açtığı zaman anında ol. Bunu düşünür. Sonra yedi kat semadan sonra Refref'tir. Tarifi yok zaten. Cenabı Hakk'a ulaşıyor. Ben bu Evrad ve Ezkar Burak'ı ile nasıl ilahi güzelliklere nail olurum, ibadetim de ihsanı, takvayı nasıl yaşayabilirim, bak akıl neleri bize icat ettiriyor.
Ondan sonra ben ibadet ve taatimde miraç, mercan deniyor. Bununla nefsimizin mertebelerine nasıl geçeriz? Emmare, levvame, mülheme, mutmainne, Razıya, Merzıyer, bunları nasıl aşabilirim? O refref ile de Allah'ımıza nasıl vasıl olurum? Bu çektiğim evrad ve ezkar ile sadece rabıtayı düşünce şeklinde değil de bu düşünce bizi, bu düşünce bizi hüsün ve kubbuha götürebiliyorum. Sün ve kububu dinimizde çirkin görülen ve güzel olan hususları kalbimize malum ediyorum. Bildiğimizle amel edince bilmediğimiz malum oluyor. İlmi ledünle erişebiliyor muyum? Bu ders refrefi ile, murakabe refrefi ile, Caferi Sadık gibi Rahmetullahi Ali istediği zaman bir konunun izahında Cenabı Hakk'a arz edebiliyor muyum meselenin halini oradan da bize deva geliyor mu düşüncesine kapılmaktır. Demek ki ibadette en mühim olan akıldır. Aklı olursa ne olur? Akıl yok mu?
Var ama aklı maaş dünya işlerini ayarlamak, tespit etmek aklıma ahiret aklıdır. Velhamdülillahi Rabbil alemin