Merhabalar sevgili dostlar. İhsan Mektebi programımızın bugünkü bölümünde sizlere Musahabe serimizin üçüncü cildinde yer alan cihat konulu sohbeti aktarmaya çalışacağım. Cihat kelimesi cehdden türetilmiştir. Cehd meşakkat demektir. Şeriat örfünde cihat Allah adını yüceltmek için Cenabı Allah'ı inkar edenlerle savaşmaktır. Allah yolunda cihat nefs ile de olur. Nefsi fazilet dairesinde idareye, rezaletten vikayeye çalışmak da bir cihattır. Bu cihadın faziletli hamleleri de nefsin şöhret yollu temayüllerine muhalefettir. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hicretten evvel Mekke'deyken Kureyş müşriklerinin her türlü işkencelerine uğradıkları ve bir kısım Ashab-ı Kiram'da Habeşistan'a hicrete mecbur olduğu halde bütün bu tahammül fersah hallere karşı sabırla iktiham ediliyordu.
Medine-i Münevvere'ye hicret edildikten sonra Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz Hazretleri tedafüi harp yani savunma harbi ve cihatla emredildi. Mütecaviz düşmana karşı harp ve kıtale başlandı. Sonra Eşhuri hurumun haricinde tecavüzi cihat da mübah oldu. En sonra mutlak ve umumi surette müşriklere karşı cihad edilmesi emrolundu. Cihat bazı durumlarda farz-ı ayndır. Nefiri am halinde, yani seferberlik halinde bütün Müslümanların devlet tarafından vuku bulan cihat davetine icabet etmeleri vaciptir. Bu vücut Müslümanların vatanına düşman tecavüzü veyahut bir Müslümanın esareti ve esaretten kurtarılması, me'mul bulunması gibi hallerde tahakkuk eder. Bunlardan başka hallerde farz-ı kifayedir. Allah müminlerden cennet kendileri için bir hak olmak mukabilinde canlarını ve mallarını satın aldı. Müminler Allah yolunda çarpışırlar da kah öldürülürler kah öldürülürler.
Her iki halde de Allah Tevrat'ta, İncil'de, Kuran'da cenneti mücahitlere vermeyi deruhde buyurup bir hak olarak vadetti. Allah'tan ziyade kim ahdini yerine getirir? Şu halde ey müminler akdettiğiniz şu beyatınızdan dolayı sevininiz. İşte şu bey o büyük necat ve selamettir. Müminler tevbe ederler, İbadet ederler. Hamd ederler. Oruç tutarlar. Rükua varırlar. Secde ederler. Taati emredip günahtan nehyederler ve Allah'ın hududunu muhafaza ederler. Habibim sen o müminleri müjdele. Şarih Ayni bu ayetin nüzulüne sebep olarak Muhammed Bin Ka'b'dan şu vakayı naklediyor. Abdullah bin Revaha Hazretleri Akabe gecesi Resulullah'a, Ya Resulullah Medine'ye hicret buyurmayı bize vadin mukabilinde Rabbin ve kendin için ne dilersen onu şart kıl, demişti. O da, Rabbim için diyeceğim şart onun varlığını ve birliğini tasdik edip hiçbir şeyi ona şerik kılmamanızdır.
Kendim için de canınızı malınızı esirgediğiniz her fenalıktan beni de muhafaza etmenizi şart kılarım buyurmuş, bunun üzerine Akabe bey'atinde bulunanlar biz bu vazifemizi yerine getirirsek mukabilinde bize ne var diye sormuşlar. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz de cennet buyurmuş. Akabe Beyatının aziz simaları bu kazançlı bir alışveriş biz bundan ne cayarız ne de cayılmasını isteriz demişlerdir. Bunun üzerine Allah müminlerden canlarını, mallarını satın aldı mealindeki ayet-i kerime nazil olmuştur. Muhakkak Allahutaala muhabbet eder o kimselere ki onlar birbirlerine rabtolunmuş binalar gibi saf oldukları halde fisebilillah düşmanla harp ederler. Ebu Hureyre radıyallahu anhtan şöyle dediği rivayet olunmuştur. Bir kere Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Allah iki kişiyi rızasıyla karşılar ki onlar biri öbürünü öldürüp cennete giren iki kimsedir dedi.
Ashap taaccüb ederek, ya Resulallah hem öldürüp hem ölen ikisi birden nasıl cennete girer diye sordular da Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem, şu Müslüman Allah yolunda çarpışarak şehit düşer de cennete gider. Sonra Allah o öldürene hidayet eder o da Müslüman olur. Allah yolunda cihad eder o da şehit düşer diye cevap verdi. İbn-i Amdilber bu Hadis-i Şerif'ten Allah yolunda nefsini feda eden her Müslümanın muhakkak cennete gireceği hükmü çıkarılır demiştir ve yine bütün ilim adamlarına göre bu hadisin manası birinci katilin katli ika ederken yani katil suçunu işlerken kafir olduğudur. Bir kafir bir Müslümanı öldürür, sonra katil Müslüman olur ve dininde halis sadık bulunur, Sonra gaza meydanında şehit edilir. Şarih Aynide birinci katilin herhalde kafir olmasını kabul etmek icap etmez. Çünkü bu hükmün Müslümana da teşmiline mani yoktur.
Bir Müslüman bir Müslümanı kasten öldürse de tevbekar olsa, sonra Allah yolunda şehit düşse o da cennetlik olur diyor. Ey peygamberim, Allah yolunda kat donulan o şehitleri sakın ölmüştür sanma. Belki onlar Allah'ın kereminden ihsan buyurduğu nimetlerle merzuk ve mesrur olarak Rab'leri yanında hayattadırlar. Bunlar arkalarından şehit olarak kendilerine ulaşmayan mücahitler hakkında da onlara asla korku yoktur, onlar hiçbir vechile mahzun da olmayacaklardır diye müjdelenirler. Yine böyle Allah tarafından şehitlere verilen büyük nimeti bol ihsanı var ve Allah müminlerin ecrini asla gayb etmeyecek diye müjde alırlar. Bu ayeti celile'nin nüzulüne sebep. İbn Abbas radıyallahu anh'ın rivayetine göre Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem ashabım, din kardeşleriniz Uhud Harbi'nde şehit düşünce Allah onların ruhlarını yeşil kuşlar halinde yarattığı birtakım şekillere koydu.
Şimdi onlar cennet ırmaklarına varıp sulanırlar. Cennet meyvelerinden yerler. Arşın gölgesinde asılı altın kandillere konup rahat ederler. O şehit ruhları böyle yiyecek ve içecek alemini barınacak güzel bir hapgahı bulunca ne olaydı din kardeşlerimiz Allah'ın bize ihsan ettiği nimetleri bilseydiler? Kardeşlerimizin cihat ve kazadan çekinmemeleri ve bu mukaddes vazifeyi başkalarına bırakmamaları için bizim hayat ve saadetimize vakıf olmalarını çok temenni ederdik dediler. Bunun üzerine Allahutaala bu arzunuzu kardeşlerinize sizin namınıza biz yetiştiririz diye yukarıdaki Ayet-i Celile'yi inzal buyurdu. Buhari'nin cennet, kılıçların şakıyan şimşekleri altındadır ünvanlı en yüksek bir edebi ihtişamı haiz olan bölümü de Cennet kılınçların gölgesi altındadır hadisi şerifinden mülhem olarak tasnif edilmiştir.
Buhari'nin Abdullah bin Ebi Evfa'dan rivayet ettiği bu hadisi şerifi İbni Ebi Evfa haricilerle harbeden ordu kumandanı Ömer Bin Abdullah'a gönderdiği mektubunda bildirmiş ve Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem iyi biliniz ki cennet kılıçların gölgesi altındadır buyurdu diye yazmıştır. Hadis-i Şerif'te gazilerin kılıçlarını düşmana karşı şehametle kullanmaları cennete girmelerine sebep olduğu en veciz fakat en cemiyetli bir üslup ile ifade edilmiştir. Buna ilmi rivayet ıstılahında cevamiu'l kelim ıtlak olunur. Bu hadisi şerifte o cümleden madudtur. Dört kelime ile cihada terettüp eden sevap ve cihada tergip en cami bir surette ihbar ve ifade edilmiş bulunuyor. Değerli dinleyicilerim, İhsan Mektebi programımızın bugünkü bölümünde sizlere Musahabe serimizin üçüncü cildinde yer alan cihat konulu sohbeti aktarmaya çalıştım.
Bir sonraki programımızda yine aynı konuyu sizlere aktarmaya devam edeceğim inşallah.