Öğrenen Müslüman Olabilmek / Prof. Dr. Mehmet Zeki Aydın

Peygamber Efendimiz (sav) buyuruyor: “Hepiniz çobansınız ve hepiniz sürüsü (idâresi altındakileri)nden sorumludur. İnsanlar üzerinde olan (idâreci) bir çobandır; o sürüsünden (halkından) sorumludur. Kişi âile ferdlerine çobandır. O da onlardan sorumludur. Kadın kocasının evine ve çocuklarına çobandır. O da onlardan sorumludur. Köle, sâhibinin malına çobandır, o da ondan sorumludur. Dikkat! Hepiniz çobansınız ve hepiniz sürüsünden sorumludur.”2

Bu hadiste üç sorumludan bahsedilmekle birlikte hepiniz diyerek her Müslümanın sorumluluğundan da bahsedilmektedir. Bu çerçevede hepimiz, anneler babalar, öğretmenler de kendimize emânet edilen çocuk ve gençlerden sorumluyuz.

Hz. Peygamber (sav) "Din nasîhattir." buyurunca, yanında bulunan sahabiler: "Kim için nasîhattir Ey Allâh'ın Rasûlü?" derler. Rasûlüllah (sav) de: "Allah için nasîhattir, Kitâbı için nasîhattir, Rasûlü için nasîhattir, yetkililer için nasîhattir, bütün Müslümanlar için nasîhattir."3 buyurarak her bireyin kendisine düşen sorumluluklara dikkat çekmiştir.

Hadîsin son cümlesi olan "Bütün Müslümanlar için nasîhat" ifâdesi şunları kapsar:

Dünyâda ve âhirette işlerine yarayacak güzel ve faydalı şeylerde Müslümanlara yol gösterici olmak, diğer bir ifâdeyle hayırlı işlerde örnek olmak, onlara eziyet etmemek ve zulmetmekten uzak durmak, onlar hakkında iyi düşünmek, bildiği faydalı şeyleri onlara öğretmek, onları gafletten îkâz etmek, onlara şefkatle muâmele etmek, kendisi için arzu ettiğini Müslümanlar için de arzu etmek, kendisi için hoş görmediğini onlar için de hoş görmemek, iyilikleri emretmek; kötülüklerden sakındırmak, dînî konularda onları eğitmek ve onlara yardımcı olmak, büyüklere saygılı, küçüklere şefkatli davranmak, onları aldatmaktan ve kötülüklerini istemekten sakınmak, onların geçmiş hatâlarını ve kusurlarını açıklamamak, onların karşılaşacakları zararlara engel olmak, güzel ahlâk ile ahlâklanmalarını teşvîk etmek, onların Allâh'a (cc) ve Rasûlü’ne (sav) itâat etmelerini teşvîk etmektir. Tüm bunları yaparken de samîmiyet içerisinde olmaktır.4

Öğrenmenin çok önemli olduğu günümüzde hayat boyu öğrenmeyi nasıl devâm ettiririz? Bilgi akışının sürekli katlanarak çoğaldığı ve birçok uyarıcıya mâruz kaldığımız bu günlerde bilgiye ulaşılabilirlik bu kadar önemli iken bilginin üretimini de desteklemeli ve alanımızdaki bilgiler ile kendimizi geliştirmeliyiz. Öğrenme muazzam bir olaydır. Kişinin vizyonunu geliştirdiği gibi hayâtını da geliştirir. Hayat kalitesini artırır. Her ne kadar bunu dolaylı olarak size verse de hayatınızı daha iyi hâle getirecektir.

Kendi ayakları üzerinde duran, yoktan bir imparatorluk var etmiş milyarderlerle yapılan röportajları okuyorsanız, neredeyse hepsinin başarılarının anahtarı olarak tek bir şeyden bahsettiklerini görürsünüz: Hayat boyu öğrenme. Hayat boyu öğrenme, okul yılları bittikten sonra da bir şeyler öğrenmeye devâm etme durumuna verilen isimdir. Liseden ya da üniversiteden mezun olduktan sonra öğrenme alışkanlığını yitirmek ne yazık ki toplumumuzda yaygın bir durum. Halbuki bu alışkanlığımızı sürdürebilsek dünyâ görüşümüz genişleyeceği gibi beynimiz de genç kalacak, Alzheimer gibi, bunama gibi hastalıklara yenik düşmeyeceğiz. Peki, mezuniyet töreninin üzerinden yıllar geçtiyse, bir kitabın kapağını açmayalı uzun süre olduysa, bir insan yeniden nasıl öğrenme alışkanlığı edinebilir?5

Hayat boyu öğrenmeyi nasıl geliştirebiliriz? Neler yapmalıyız, neleri artırmalıyız?

İşte size 6 tavsiye:

1. Mutlakâ bir hedefiniz olmalı.
2. Sabırlı olun.
3. Eğlenceli hâle getirin.
4. Okuma alışkanlığı kazanmaya gayret edin.
5. Daha derin düşünceler ve konuşmalar yapın.
6. İnternetin nîmetlerinden faydalanın.6

Bir de şu tavsiyelere göz atın:

1. Yanınızda her zaman kitap bulundurun.
2. “Öğrenmem Gerek” listesi yapın.
3. Arkadaş çevrenizi düzenleyin.
4. Düşüncelere rehberlik edin.
5. Süreklilik kazanın.
6. Öğretin.
7. Eski bilgilerinize güvenmeyin.
8. Grup oluşturun veya gruplara girin.
9. Varsayımları unutun.
10. Kendinize iş ve hobi oluşturun.
11. Bir proje geliştirin.
12. Sezgilerinize güvenin.
13. Ödüller kazanın.
14. Öğrenmeyi öncelik hâline getirin.7

Dipnotlar

1 www.mehmetzekiaydin.com Email: [email protected]

2 Müslim, İmâre, 20; Buhârî, Cum'a, 11, Cenâiz, 32, Nikâh, 81; Ahkâm, 1; Ebû Dâvûd, İmâre, 1, 13; Tirmizî, Cihâd, 27; Ahmed, II, 5, 54, 55, 108.

3 Buhârî, 1992: İman, 42; Müslim, 1992: İman 95; Tirmizî, 1992: Birr, 17,18; Nesai, 1992: Bey' at, 31; Dârimî, 1992: Rikak, 41; İbnu Balaban, 1987: VII, 49; Beyhakî, 1990: IV, 323.

4 Mustafa Önder ve Adem Dölek, ''Hepiniz Yöneticisiniz" Hadîsi Bağlamında Hz. Peygamber'in Sorumluluk Eğitimi, Ekev Akademi Dergisi, Yıl: 13 Sayı: 40 (Yaz 2009), ss. 407-426.

http://isamveri.org/pdfdrg/D01777/2009_40/2009_40_ONDERM_DOLEKA.pdf (Erişim tarihi: 24.3.19)

5 http://www.yeniisfikirleri.net/hayat-boyu-ogrenme-nedir/ (25.08.2019)

6 https://vizyonergenc.com/icerik/yasam-boyu-ogrenme-aliskanligini-kazanmaniz-i-cin-7-oneri (25.08.2019)

7 https://www.ogrenmen.com/kisisel-gelisim/hayat-boyu-ogrenmeyi-15-adimda-gelistirin.html (25.08.2019)

Eylül 2019, sayfa no: 16-17