Reyhan, biberiye ve oregano/keklikotu’nun yanısıra Kekik, Akdeniz baharatları arasında bir klasiktir. Baharatlı, tatlı-acı aroması her yemeğe sıcak ve âhenkli bir lezzet katar. Kekik şifâlı özellikleriyle de tanınır: Antibakteriyel, antibiyotik ve mukolitik etkileri dolayısıyla öksürük, nezle ve ses kısıklığı hâllerinde kullanılır. Antibiyotik ilaçlar yerine kullanılabilecek sağlıklı bir alternatiftir. Üstelik ilaçlardaki gibi yan tesirleri de yoktur. Kekikte ikincil bitki maddesi flavonoidler bulunur. Bunlar kuvvetli antioksidandır ve kalp-damar hastalıklarına karşı koruyucudur. Kekik vitamin ve mineralce de zengindir. Çok miktarda “kemik inşâ malzemesi” kalsiyum, demir ve C vitamini ihtivâ eder. Kekik – Eterik/Uçucu Yağlarla Gelen Şifâ Öksürük, hapşırık, boğaz ağrısı ve ses kısıklığı durumlarında kekik çayı, kekik inhalasyonu ve gargarası kullanılabilir. Kekiğin şifâlı etkisi herşeyden önce içerdiği eterik yağlar dolayısıyladır. Bu yağlar antibakteriyel, iltihap durdurucu, balgam sökücü ve kramp çözücüdür. Kekik yağının ihtivâ ettiği en mühim maddeler Timol (% 30-50) ve Karvakrol (% 1-50) fenolleridir. Bu maddelerin bitki içindeki oranları kekiğin çeşidine, yetiştiği bölge, iklim ve mevsime bağlıdır. Kekik – Tabiî Antibiyotik Kekik, antibiyotik direncine sâhip bakteri çeşitlerine (meselâ en korkulan hastane mikrobu MRSA (Metisilin-resistant Staphylococcus aureus)’a) karşı hârika bir silahtır. Timol, mikrobu sâdece sayı olarak kırıp geçirmez aynı zamanda direnç geliştirme tehlikesini de bertarâf eder. Kekik – Üşütmelere karşı Profesyonel Üşütmelerde çoğunlukla bakteriler başroldedir. Burada kekik olağanüstü yardımcı olabilir.Kekikteki eterik yağlar solunum yolundaki mukozada bulunan silyaları/tüycükleri harekete geçirir. Yine buradaki mevcut katı mukus daha akıcı hâle gelir ve netîcede kolayca çıkışa nakledilip öksürükle vücuttan atılabilir. Burada gözlenen, kekiğin (kekik tipi) iltihap durdurucu ve kramp çözücü etkisidir. Bir sonraki gribal enfeksiyonunuzda şüpheli grip ilaçları kullanmak yerine kekiğe sarılmaya değer. Üstelik zararlı yan etkileri de yok. Allerji ve saman nezlesi vakalarında da üst solunum yollarında artan mukus salgısı ile mücâdelede yine kekik çok faydalı olacaktır. Kekik Krampları Çözer Kekik kramp çözen ve ağrı dindiren husûsiyetleriyle de tanınır. Bu sebeple kekiğin eterik yağları, bronşiyal kasların ağrılı kramplarıyla seyreden boğmaca, öksürük nöbeti, astım ve kronik bronşit gibi hastalıkların tedâvisinde kullanıldığında çok iyi netîceler elde edilir. Kekiğin kramp çözücü tesiri sâdece solunum yollarıyla sınırlı değildir. Bağırsak gazı sancısını ve âdet dönemindeki kuvvetli karın ağrılarını da hafifletir. Kekik – Ve İshalin Hiç Şansı Yok Uçucu kekik yağı (Timol), ishale ve bağırsak gribine (gastroenterite) karşı da koruyucu olarak kullanılabilir. Bir bağırsak enfeksiyonunun meydana gelmesi; ishale yol açan listeria, salmonella veya Escherichia coli bakterilerinin bulaştığı belli yiyecek maddeleri sebebiyle olabilir. Araştırmacılar tarafından yapılan açıklamalara göre, eterik kekik yağının çok düşük konsantrasyonları bile bu bakterileri defetme potansiyeline sâhiptir. Kekikle Zihniniz Formda Kalsın Araştırmacılara göre kekik, yaşlanma sürecinde sağlıklı ve bozulmamış bir beyine sâhip olabilmek için de çok mühimdir. İki grup insanla yapılan deneyde ilk gruba kekik yağı ve kekik katılmış beslenme verilirken kontrol grubuna ise hiç kekik eklenmemiş bir beslenme uygulandı. Çalışmanın sonunda gözlenen netîce oldukça şaşırtıcıydı: Eterik kekik yağı verilmiş olan grubun vücûdunda sağlıklı yağ asitleri (DHA) -en başta beyinde- muazzam miktarda artmıştı. Kontrol grubunda ise böyle bir sonuca ulaşılamamıştı. DHA yağ asitleri Omega-3 yağ asitlerindendir, oksidatif stresten koruyucudur ve beyin için çok mühim bir gıdâdır. Kekik – Kansere Karşı Şifâlı Mı? Çalışmalara göre kekiğin Thymus mastichina türü, bağırsak kanserine karşı koruyucu etki gösterebiliyor. Bilim insanları isbatlayabildi ki kekiğin bileşenleri kanser hücreleri üzerinde hücre ve doku tahrip edici etkiye sâhip. Benzer bir tesbite Celal Bayar Üniversitesi’ndeki araştırmacılar da ulaştı. Çalışmalarında yabânî kekiğin (Thymus serpyllum) meme kanseri hücreleri üzerindeki etkilerini incelediler. Laboratuvar çalışmalarında kekiği uyguladıklarında kanser hücrelerinin öldüğü gözlendi. Kekik – Yaygın Hastalıklara Karşı Bir Ot Kanser hastalıklarının yanında bugün yaygın halk hastalıkları da çok görülmekte. (Çoğunlukla yanlış beslenmeye bağlı olarak ortaya çıkan) yüksek tansiyon ve şeker hastalığı bunlar arasında. Fakat bunlara iyi gelecek bir ot var: Kekik. Timol ve karvakrolün antioksidan özellikleri diyabetle mücâdelede kendini gösteriyor. Bu maddeler yardımıyla bilhassa, şeker hastalığının oluşmasından mesûl olan oksidatif stres (lipid peroksidasyonu) engellenir. Ayrıca mevcut olan diyabetin tedâvisi esnâsında diğer bâzı bitkilerle birlikte kekiğin, kan şeker seviyesini düşürdüğü görüldü. Denekler kekiği meselâ yemeklerine baharat olarak ekleyip tükettiler. Kekik – Akneli Cilt için Balsam Kekiğin eterik yağlarının güçlü etkilerini cilt hastalıklarının, bilhassa da aknelerin tedâvisinde gözleyebiliriz. Çeşitli akne ilaçlarının geliştirilmesi sırasında araştırmacılar mür bitkisi, aynısefa ve kekikten elde edilmiş çeşitli tentürlerin, akneye sebep olan bakteriye (Propionibacterium acnes) karşı etkisini test ettiler. Bunlar arasında kekikten elde edilen tentür en etkili olandı. Kekiğin antibakteriyel gücü, benzoilperoksit’ten elde edilmiş kimyâsal ürünün etkisini de geride bıraktı. Kekik – Mantar ve Parodontozda* Yardımcı Çalışmalar isbatlıyor: Kekiğin uçucu yağları, maya mantarı Candida albicans’ın çoğalmasını ve yayılmasını durduruyor. Diş çürüğü, dişeti iltihapları ve parodontitten (dişeti ve diş yuvasının iltihaplanmasından) korunmak isteyenler kekiğin şifâlı etkisine güvenmeliler. Bu problemlere karşı bir kekik çözeltisiyle düzenli olarak ağız çalkanmalıdır. *(çene kemiği çürüğünde) Kekik – Yetiştirme ve Hasat Kekik sorunsuz olarak bahçede, balkonda veya güneş alan bir cam önünde saksı bitkisi olarak yetiştirilebilir. Sürekli yeşil kalan bir bitki olduğundan dolayı yaprakları her zaman alınıp tüketilebilir. Hasadın en uygun zamânı çiçeklenme başlamadan kısa süre öncesi, Haziran’dan Ekim’e uzanan vakittir. Bu sırada aroma, lezzet ve şifâlı etki en yoğun gözlenir. Kekik çiçekli olduğu zaman da kullanılabilir. İster baharat ister şifâlı bitki olarak kullanın, her zaman tâze kekiğe öncelik verilmelidir. Bitkinin tümü yâni tomurcuğu, çiçeği ve yaprağı kullanılır. Tâze kekik buzdolabında nemli bir kağıt havluya sarılmış şekilde saklanmalı ve bir hafta içinde tüketilmelidir. Kurutulmuş kekik bir sene boyunca muhafaza edilebilir. Bu süre boyunca kullanabilmek üzere yapılması gereken, kuru kekiğin hava geçirmez cam kaplarda kuru, serin ve karanlık bir yerde tutulmasıdır. Kekik Çayı 1-2 çay kaşığı kekik 250 ml (1 bardak) kaynar su Kaynar suyu bir fincana koyduğunuz kekiğin üzerine dökün ve 5 dakîka demlenmesini bekleyin. Bu çaydan günde 2 ilâ 4 defa içebilirsiniz. Bu çay özellikle öksürük, saman nezlesi, ses kısıklığı, boğaz ağrısı ve bronşit için kullanılabilir. Kekik Buharı Üst solunum yolları enfeksiyonlarında. 1 yemek kaşığı kurutulmuş kekik 2 litre kaynar su Geniş bir kaba kekiği koyun ve üstüne kaynar suyu ekleyin. Bu karışımın buharını 10-15 dakîka boyunca teneffüs edin. Bu sırada buharın etrâfa dağılmaması için başınızın üzerine bir havlu örtün. Bu işlem bilhassa sinüzit olunduğunda tavsiye edilir. Ferda Ümit Gedik Kaynak: http://www.zentrum-der-gesundheit.de/thymian.html#ixzz43S9jEG34
