Kıymetli kardeşlerim! Hâlıkımız, âyet-i celîle-i cemîlesinde, ‘Ey mü’min cemaati! Eğer cünüp olursanız, vücûdunuzu kâmilen yıkayıp iyice temizlenin’ (Maide, 5/6.) buyuruyor. Guslü îcâb ettiren haller:

Erkek veya kadının gerek uykuda, gerek uyanıkken ihtilâm olması. Yâni vücûdundan şehvetle meninin gelmesi, guslü gerektirir.
Erkek ve kadının cinsî mukarenette bulunması, berâber olması da guslü gerektirir.
Kadınların hayız ve nifas halleri bitmesi akabinde gusül îcâb eder. Hayız hâli en az üç, en fazla on gündür. On günden fazla olmaz. Olursa özür sayılır. Doğumdan sonraki lohusalık hâli bitince kadın gusleder. Bu müddet en fazla kırk gündür. Hayız ve nifas hallerinde kadın kocasıyla cinsî münâsebette bulunamaz, Allah indinde mes’ul olur.
Uykudan uyanan kimse yatağında veya çamaşırında bir yaşlık görse ve ihtilam olup olmadığını hatırlamasa ihtiyâta muvâfık olarak gusletmesi îcâb eder.

Bunlar farz olan gusüllerdir. Cuma namazı ve bayram namazı için, Arafat’ta vakfeye dururken ve ihrama girerken gusletmek ise sünnettir. Yoldan gelen, gayrımüslim iken îmân eden, Kadir gecesine giren, Medîne-i Münevvere’ye giden, günâhına tövbe edenlerin gusletmesi ise müstehaptır. Guslün farzları üçtür:

Ağzı yıkamak
Burnu yıkamak.
Bütün vücûdu yıkamaktır.

Ağzı ve burnu çok temiz bir şekilde, en derin yerine suyun ulaşacağı şekilde yıkamak şarttır. Sonrasında ise vücûdumuzda su değmemiş ufacık bir yer dahi kalmamasına özen göstererek yıkamak gerekir. Dikkat edelim, abdestte ağız-burun yıkamak sünnet iken, gusülde farzdır. Guslün sünnetleri:

Ellerini bileklere kadar yıkamak.
Gusle niyet etmek, besmele çekmek.
Avret yerlerini necâset olmasa dahi yıkamak.
Gusülden önce namaz abdesti alır gibi abdest almak.
Şâyet yıkanılan mekânda su birikiyorsa ayakları yıkamayı sonraya bırakmak.
Kıbleye arkasını ve önünü dönmemek. (Burada ayrıca bir şeye de dikkat edelim; tuvaletlerimizi kıbleye doğru yapmayalım. Tuvaletlerini kıbleye doğru yapan ev sâhiplerinin Allâh’a verecekleri bir mâzeretleri aslâ olamaz.)
Belinden aşağı avret mahallerini örten bir örtü ile gusletmek. Çünkü yıkanılan yer üç kulaç kadar genişse gusleden kimsenin Allah’tan ve meleklerinden utanması gerekir.
Evvela başına, sonra sağ omuza, sonra sol omuza suyu dökmek. Geri kalan araları da ovalayarak yıkamak.
Koltuk altlarını ve göbek kısmını iyice yıkamak. Erkeklerin sakal ve bıyıklarını iyice ovalayarak suyun işlemesini temin etmeleri gerekir. Kadınların ise kulaklarındaki küpe deliklerine suyun iyice işlemesine özen göstermeleri gerekir.
Tırnakları iyice yıkamak, kuru kalmamasına dikkat etmek. Ayak ve el tırnaklarının temizliği ve kesilmesi önemlidir. Şöyle ki, Allah’tan utanan ayak tırnaklarını sık sık keser, insanlardan utanansa el tırnaklarını sık sık keser.

Cünüp olana beş şey harâm olur:

Namaz kılmak.
Kur’ân okumak.
Kur’ân’ı tutmak.
Mescide girmek.
Kâbe’yi tavâf etmek.

Abdestsiz kimseye üç şey harâm olur:

Namaz kılmak.
Kur’ân’ı eliyle tutmak. Ancak illâ alması gerekiyorsa bir havlu veya bezle tutmak zorundadır.
Beytullâh’ı tavâf etmek.

Hayızlı kadına şunları yapmak harâm olur:

Namaz kılmak.
Kur’ân okumak.
Kur’ân’ı tutmak.
Mescide girmek.
Beytullâh’ı tavâf etmek.
Oruç tutmak.
Kocasıyla berâber olmak.

Hâlikımız, bizlere içimizi-dışımızı maddî ve mânevî bütün kirlerden temizlemeyi nasîb etsin! Âmîn! Hamdolsun âlemlerin Rabbi olan Allâh’a! Kalemdar - Hacı Hasan Efendi (ks) (Kasım-2017)