İç Sorunlar Ferhat Aslan Âile Danışmanı ve Psikoterapist İnsanlar arası sorunların çıkış sebebi ile çözüm yolları her ne kadar birbirine benzese de, iç sorunların çözüm yöntemleri dış sorunlardan çok daha farklı ve zordur. Dışarıda sorun oluşturan yabancı bir insandan, onunla bir daha görüşmemek üzere uzak durabilirsiniz. Alışverişinizi keserek sorunu bir derece çözebilirsiniz. Ancak bu yöntemi âile içi sorunların çözümünde kullanırsanız, sorunu çözmek bir yana, daha nice sorunlara dâvetiye çıkarırsınız. Aylarca eşi ile konuşmayan beyler ve hanımefendiler bilirim. Neden yaptığını sorduğunuzda ise; “Ne yapalım hocam, ancak bu dilden anlıyor.” veya “İlişmemek en güzeli, uzak duracaksın ki kafan rahat etsin.” diye cevap veriyorlar. Ancak ikisi de rahat değildir ki danışmanlık merkezine gelmişler. Zîrâ bu yöntem âile içi sorunların çözümüne gitmez. Bir diğer yöntem ise şiddettir. Şiddet, dış sorunların çözümünde son çâre olarak bir derece kullanılabilir bir yöntemdir. Devletler arasında çıkan savaşlar buna bir örnek olarak verilebilir. Ancak şu var ki, diplomasiyi son aşamaya kadar kullanmak ve en son çâre olarak başvurmak şartıyla doğru olabilir. Ancak bu yöntem tâmir edici değildir. Ölmemek için öldürmektir. Varlığınıza kast edeni yok ederek varlığınızı devâm ettirmektir, başka çâre kalmadığı için. Meşrû müdâfaa olması hasebiyle doğru kabûl edilebilir. Kezâ, sizi sokmak için saldıran yılanı veya zehirli sineği, sizi parçalamak üzere olan aslanı, elinizdeki silah veya sopa ile uzaklaştırabilir ve öldürebilirsiniz. Onu yok ederek varlığınızı korumuş olursunuz ve kimse de buna bir şey diyemez. Gördüğünüz gibi dış sorunların çözümünde, karşı tarafa şiddet uygulayarak ve onu etkisiz hâle getirerek sorunu çözmek, bir derece mâkûl ve meşrû görünebilmektedir. Ancak, iç sorunlarda aynı yöntemi kullanamazsınız. Elinize aldığınız zehirli fısfısı sıkarak yok etmeye çalıştığınız sinek, eğer ağzınızdan midenize bir şekilde kaçmış olsa, yine aynı yolu dener misiniz? Yâni, sinek öldürücü ilacı ağzınıza sıkar mısınız midenizdeki sineği yok etmek için? Sinek aynı sinek, siz aynı kişisiniz, ama yöntem aynı olamaz. Zîrâ biri dışarıdan gelen saldırıydı, diğeri içeriden. Biri dış sorun, diğeri iç sorun. Dış sorunların çözüm yöntemleri ile iç sorunların çözüm yöntemleri birbirinden çok farklıdır. Her zaman gidip geldiğiniz yolda, “duvardan sarkmış bir ağacın dalları gözümüze girmesin” diye ağacı budayabilirsiniz balta ile. Ama o ağaçtan ufak bir parça gözünüze girse, onu çıkarmak için balta kullanamazsınız artık. Zîrâ biri dış, diğeri ise iç sorundur. Kezâ, dışarıdan kendisine saldırı hâlinde olan bir aslanı silah ile öldürebilen insanın, içine girmiş, hayâtına kastetmiş olan bir mikroba aynı silahı kullanmak aklının ucundan bile geçmez. Zîrâ silahı kullanırsa, mikrobu değil kendini yok eder. Gördüğünüz gibi dışarıdaki büyük canavarı yok edecek kadar güçlü olan aynı kişi, içerideki en küçük canlı karşısında âciz kalabilmektedir. Halbuki tek hücreli bir canlı olan mikrop hem daha zayıf hem daha güçsüzdür. Bizi onun karşısında âciz bırakan şey mikrobun büyüklüğü değil, içeride oluşudur. Yâni o artık bir iç sorundur. Yüzlerce, hattâ binlerce insanın çalıştığı koca koca müessesleri, kurumları kolaylıkla idâre edip, âile içi sorunlar karşısında çâresizliğini ifâde eden çok danışanım olmuştur. İki bin kadar çalışanı olan bir danışanımın şu sözlerini yeri gelmişken hatırlatmakta fayda vardır: “Ben aslında çok başarılı bir iş adamıyım. İki bin değil, yirmi bin çalışanım dahi olsa, en ufak bir korkum olmaz yönetim konusunda. Ama neden bir evi idâre edemedim, bir türlü anlayamıyorum. Kendimi işime verdim artık, başka da bir şey elimden gelmiyor.” Çâresizliğin sebebi, âile içi sorunların birer iç sorun oluşu ve çözüm yöntemlerinin de çok farklı olmasıdır. Fabrikada veya iş yerinde kullandığınız aynı metotlar ile eşiniz ile yaşadığınız sorunu çözmeye çalışırsanız, elinizde kalır herşey. Gerçi fabrika ve iş yerinde yaşanan sorunlar da birer iç sorundur, ancak ilişkiler ve bağlar âile kadar iç içe geçmediği için, bâzı sert yöntemler geçici olarak sonuç verebilir. Ancak uzun vâdede onun da zararları bir bir ortaya çıkar. Âile, tıpkı bir canlı organizma gibi bir bütündür. Kısacası bir insanın bedenine benzetebiliriz. İnsan bedeni, aslında birbirinden çok farklı organlardan oluşmaktadır. Kimi görme işini, kimi işitme işini, kimi koklama, kimi tatma işini yapar ve hâkezâ. Görevler ve sorumluluklar farklıdır. Ancak organlardan birinde sorun olduğu zaman, diğerleri onu aşağılayarak, ona saldırarak, küserek, şiddet uygulayarak sorunu çözmüyorlar. Meselâ göz kapakları geç davrandığı için bir toz parçası göze girecek olsa, bütün diğer organlar seferber olur ve sorun yaşayan organın imdâdına koşarlar. Ayaklar onun için yürür. El ve parmaklar yavaşça ve acıyarak ona dokunur. Kulaklar müzik dinliyor, dil ise bir şeyler tadıyor olsa bile, hemen işlerini bırakır, göz için ne yapacaklarına bakmaya başlarlar. Yâni el yumruk olup göze inmiyor, ayak tekme olup gözü dövmüyor. Sevgi, ilgi ve şefkatle ona yardımcı oluyorlar. Zîrâ biliyorlar ki, göze gelecek olan zarar kendilerine de gelmiş olacak. Birbiri ile çok kaynaşmış, hedef birliği yapmış ve âdetâ bir bütün olmuşlardır. Ben sen dâvâsı yoktur onlar için. İşte aynen onu gibi, âile de bir beden gibidir. Anne, baba, çocuk, eş birer organdır. Hangisi zarar görürse görsün, bütün âile zarar görecektir. Öyle ise, âile içindeki sorunların çözümünde özel ve hassas metotlar kullanılmalıdır. Göze girmiş bir tozu çıkarmak için gösterdiğimiz aynı hassâsiyetle, eşimiz ile yaşadığımız sorunu çözmeliyiz. Yoksa kaş yapayım derken göz çıkarırız. Şu veciz ifâdeleri hatırlatmanın tam da vakti: “Nasıl ki, insanın bir eli diğer eliyle rekabet etmez, bir gözü diğer gözünü tenkit etmez, dili kulağına itirâz etmez, kalp rûhun ayıbını görmez. Belki birbirinin noksanını ikmâl eder (tamamlar), kusûrunu örter, ihtiyâcına yardım eder, vazîfesine muâvenet eder.” “Yoksa, o vücûd-u insânın (insan bedeninin) hayâtı söner, rûhu kaçar, cismi de dağılır.” (Lem’alar, 21. Lem’a) En ufak sorunda evde huzur kaçıyorsa, âile dağılıyorsa, sorun çözmek için kullandığınız metodu bir daha gözden geçirmenizi tavsiye ederim.
