Sihir ve Büyü Hakkında İslami Bakış

Sihir ve Büyünün Mahiyeti

Mehmet Paksu’ya göre, “büyü” veya “efsun” adına ne denirse densin, sebebi gizli ve ince olan bu gizemli işin asıl adı Kur’ân ifadesiyle “sihir”dir. Bu işi meslek edinmiş kişilere de büyücü, efsuncu veya sihirbaz denir.

Muska ve Sihir İlişkisi

Asıl ismi “nüsha” olan “muska” da menfi yolda kullanıldığı için bir sihir ve büyü aleti olarak kabul edilir. Sihir ve büyü vardır, haktır, doğrudur, gerçektir ve kabul edilmektedir.

Sihrin Tarihsel Kökeni

Kur’ân’ın anlattığına göre eski bir medeniyet merkezi olan Bâbil halkından bazı insanlar ilham yoluyla Hârût ve Mârût isimli iki melekten birtakım gizli bilgiler ve harika şeyler öğrendiler.

“Biz ancak sizi denemek için gönderildik. Sakın sihir yapıp da kâfir olmayın”

Bu melekler, insanları uyarıyorlar ve önceden bu ikazı yapmadan kimseye bir şey öğretmiyorlardı. Fakat bu uyarılara rağmen insanlar meleklerden aldıkları bu bilgileri sihir yolunda kullanmaya başladılar. Zaman içinde başkalarına da öğrettiler, böylece sihri ve büyüyü yaygın hale getirdiler. Özellikle:

Karı kocanın arasını açarak onları birbirine düşürdüler
Ailenin çökmesine sebep oldular

Çağımızda icat edilen atom, dinamit, nükleer enerji gibi insanlığın faydasına yönelik bilimsel verilerin daha sonra savaşlarda kullanılması gibi...

İlmin İyi ve Kötü Kullanımı

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır’ın tefsirinde genişçe yer vererek belirttiği üzere:

“İlimler iyiye kullanılırsa zehirden ilaç yapılır, kötüye kullanıldığında da ilaçtan zehir elde edilir.”

Ancak insanlar herhangi bir yoldan elde etmiş oldukları bilgileri, her ne kadar sihir ve büyü gibi zararlı yollarda kullansalar da Kur’ân’ın ifadesiyle, “O sihri yapanlar, Allâh’ın izni olmadan hiç kimseye zarar verebilecek durumda değillerdi. Onlar böylece kendilerine fayda veren şeyleri değil de, zarar verecek şeyleri öğrendiler.” [1]

Sihrin Toplumsal Etkileri

Elmalılı Hamdi Yazır, sihirle ilgili ayeti tefsir ederken, sihrin yanlış yolda kullanıldığını şöyle anlatır:

“Sihir yaparak karı-kocanın arasını ayıranlar/açanlar, bu kadar kuvvetli bir sevgi bağını kıranlar bir topluma daha neler yapmazlar ki? Sihrin en büyük etkisi ruh üzerindedir. Fikirleri bozar, kalpleri çeler, ahlâkı perişan eder, toplumun altını üstüne getirir.”

Bunun için:

Sihirbazlardan ve büyücülerden uzak durmalı
Hiçbir şekilde onlarla bir araya gelmemeli

Fakat bunlar ne kadar zararlı şeyler yapsalar da, Allah’ın izni olmadıkça kimseye bir zarar veremezler. Çünkü gerçek tesir ne sihirde, ne sihirbazda, ne tabiatta, ne ruhta, ne yerde, ne gökte, ne şeytanda, ne de melektedir. Asıl tesir gücü Allah’a aittir. Fayda ve zarar denilen şey de ancak O’nun izniyle meydana gelir.

O halde, her şeyden önce:

Allah’tan korkmalı ve Allah’a sığınmalıdır
Bunlara karşı koymak için de Allah’ın kitabına sarılmalıdır

Sihir ve büyü yapmak, insanların arasını bozmak ve dolayısıyla zarar vermek için muska yazmak her halükârda İslâm’a aykırıdır, Allah’a ortak koşmaktan sonra en büyük günahlardan biridir ve haramdır.

Müslümanın Tavrı Nasıl Olmalı?

Bunun için bir Müslümanın:

Herhangi bir problemini çözmek için sihirbaza ve büyücüye gitmesine müsaade edilmemiştir
Kâğıt, muska ve büyü ve benzeri yollara başvurmak yasaklanmıştır

Bir yerde muska ve benzeri büyü malzemeleri bulunsa ve görülse dahi:

Hiçbir şekilde endişeye düşmemeli
Bir telaşa ve heyecana kapılmamalı
Morali bozmamalı ve ümitsizlik içine girmemelidir
Başa gelen her sıkıntıyı o muskadan bilme gibi bir hataya düşmemelidir

Biz mü’min olarak inanıyoruz ve biliyoruz ki her şeyin dizgini ve idaresi Allah’ın elindedir. Bundan dolayı muhtemel zararlardan ötürü doğrudan doğruya Allah’a sığınmalı ve O’na yönelmelidir.

Büyücülere Gitmenin Sakıncaları

Bu açıdan büyücülere gidip:

Onlardan bir şey beklemek
Şifa aramak
Onlara akıl danışıp onların söylediklerine kulak vermek

Bir çareden öte çaresizliktir, dermandan ziyade derde dert katmaktır. Çünkü işin istismarcısı ve tüccarı olan bu kişiler, insanın moralini bozmaktan başka bir şey yapmazlar.

Kader ve İrade Bilinci

Her Müslümanın bilmesi gereken bir gerçek varsa o da her şeyin takdirinin Allah’ın meşietiyle (dilemesiyle) olduğudur. Kur’ân’ın bildirdiği gibi, bir yaprak dahi Allah’ın izni olmadan yere düşmez ve kıpırdamaz.

Bir ağacın yaprağı kendi kendine hareket etmiyorsa, nasıl olur da bir insanın başına gelen ve gelebilecek bir olay Allah’ın ilmi ve takdiri dışında cereyan edebilir? O her şeye hükmünü geçirir ve O’nun her şeye gücü yeter.

İnsanın Gücü ve Sınırları

Bunun için insanlar:

Büyü yapabilir
Çeşitli yollarla başkasına zarar verebilir
Elinizde, avucunuzda ne varsa hepsine göz dikebilir
Sizi bulunduğunuz konumdan ve durumdan düşürebilir
Hatta sizi felaketten felakete sürükleyebilir
Daha ötesi hayatınızı bile ortadan kaldırmaya teşebbüs edebilirler

Fakat insanların bu düşündüklerini yapma ve gerçekleştirme güçleri ne kadardır? Her istediklerini yapma imkânına ne kadar sahiptirler? Eğer böyle bir şey söz konusu olsa, dünyada müspet anlamda hiçbir şeyin yapılmamış olması gerekirdi. Oysa durum öyle değil.

O kadar engellemelere, o kadar müdahalelere ve o kadar düşmanlıklara rağmen dünyada yine de güzel, olumlu ve faydalı işler çoğunluktadır ve her şeye rağmen insanların ekserisi rahat ve huzur içinde yaşıyorlar. O kadar krizlere, yolsuzluklara, darlıklara ve sıkıntılara rağmen iş hayatı ve ticari işlemler devam ediyor, başarılar elde ediliyor.

Mümince Tavır ve Çalışma Azmi

Bunun için inanan insan öncelikle:

Elinden geleni yapmalı
Aklını, bilgisini ve tecrübesini kullanmalı
Eksiksiz olarak görevini yerine getirmelidir

Ondan sonra yola koyulmalı, sonuçları beklemeli ve hiçbir şekilde de işin ucunu bırakmamalıdır.

Ayetin ifadesiyle insana ancak çalıştığının karşılığı vardır ve çalışmasının sonucunu da yakında görecektir. Bir başka ayette de yer aldığı üzere, “Benim başarım Allah’tandır.” Dilimizdeki söylenişe göre, “Allah çalışana verir.”

Engellere Rağmen Devam Etmek

Bunun yanında her müspet davranışın karşısına çok engeller çıkar, hayırlı işlerin çok muzır mânileri olur. Bütün bu mânilerin karşısında:

Yılmayıp yıkılmamalı
Enerjimizi tüketmeden, hızımızı kesmeden devam etmeliyiz
İhlası ve Allah rızasını esas almalıyız

Zaten büyünün asıl etkisi:

İnsanın moralinin bozulması
Heyecanının bitmesi
Ümidinin azalması
Geleceğini karamsar görmeye başlaması
Kendi eliyle kendi önünü tıkamasıdır

Pratik Önlemler ve Manevi Korunma

Çok yaşanan bir meseleyi de bu vesileyle hatırlatmakta fayda vardır. İnsanın sağda solda, evinde işyerinde, cebinde çantasında, yatağında yastığında “büyü” parçaları görmesi, onları ciddiye alarak başına gelen her şeyi bundan bilmesi, bir an için paniğe kapılması zaten onun içini kemirmeye yetiyor da artıyor bile...

Tedbir ve çare olarak yapılacak tek şey vardır. O da “Allah dilemedikçe kimse bana zarar veremez. Rabbim de benim zararıma olan bir şeyi yaratmaz. Şer gibi görünen, zarar gibi görünen şeylerde bile bir çeşit hayırlı sonuç vardır” inancını sağlam tutmaktır.

Diğer bir önlem de, Kur’ân’ın öğrettiği ve Peygamberimiz’in (sav) tavsiye ettiği gibi:

Zararlı şeylerin ve zarar vermeye çalışanların şerrinden Allah’a sığınmak
O’na yalvarmak, O’na dua etmek
O’na olan yakınlığımızı artırmak
O’nu her yerde hazır ve nazır görerek, huzurunda olduğumuzu fark etmektir

Peygamberimiz’in (sav) uyguladığı ve tavsiye ettiği gibi:

Felak ve Nâs Sureleriyle birlikte Ayetü’l-Kürsi gibi duaları manevi bir siper ve koruyucu olarak görmelidir
Özellikle Peygamberimiz’in özel bir duası olan Cevşenü’l-Kebir’i de okumayı ihmal etmemelidir

[1] Bakara Sûresi, 102.