Carl Vett, Şeyh Esad-ı Erbilî Hazretleri’ne “Nefs insana ne yapar?” deyince, onu bir sandalyeye oturtur. Bir gözünü kapatır. Diğer gözünün önüne bir gazel yaprak koyar. “Karşıdaki dağa bak” der. “Ne görüyorsun?” dediğinde “Hiç bir şey”der. “Küçücük bir ağaç yaprağı sana koskoca dağı göstermedi. Nefis de İlâhî hakîkatleri göstermez” buyurur. Geçmiş kavimlerin başından geçen hâdiseler, inanmayanlarda hiç bir tesir bırakmadı. Yine azgınlıklarına devâm ettiler. Peygamberleri defalarca, “Allâhu Teâlâ sizi uyarıyor” dedi. Pandemide pek çoğumuz evlerden çıkamadı. Maraş depremlerinde evlere girilemedi. Tüm bunların sonrasında zorlukları aşmanın yolu nefsin arzu ve istek perdesini kaldırıp, gerçeği görmektir. Hz. Ömer (ra) döneminde deprem günlerce sürer. Hz Ömer’e gelirler, “Ne yapalım?” dediklerinde Hz. Ömer: “Tövbe edin, helâlleşin, namaz kılın. Çünkü deprem itâatsizlikten olur” der. Eline bir kamçı alır. Bir hayvanı döver gibi kamçıyla yere vurur. Depreme “sâkin ol” der. “Sana gelen her iyilik, Allâhu Teâlâ’nın bir ihsânı, bir nîmeti olarak gelmekte, her kötülük de işlediğin günahlara karşılık olarak kendinden gelmektedir. Hepsini yaratan, gönderen Cenâb-ı Allah’tır.” (Nisâ, 79.) Başımıza gelen felâketlerin sebebini kendimizde aramalıyız. Çünkü Kur’ân-ı Kerîm’de meâlen buyuruluyor ki: “Size gelen musîbet, kendi ellerinizle işlediğiniz günahlar yüzündendir.” (Şûrâ, 30.) “Zinâ ve fâiz yaygınlaşan toplum, Allâhu Teâlâ’nın azâbını hak etmiş olur.” (Hakim) İbret, yanlış davranışların yol açtığı kötü sonuçlardan ders almaktır. Sevgili Peygamberimiz buyurur: “Sözün hikmetli, sessizliğin tefekkür olsun!” İbret alınacak şey ne kadar çok, ibret alan ise ne kadar az. (Hz. Ali) Hâtim el-Esam, ibretsiz bakış nefsin arzusundan başka bir şey değildir der. Zihnî ve kalbî yetenekleri kullanarak, hâdiselerden ders çıkarmalıyız. Çünkü hiç bir şey boş yere yaratılmamıştır. “Biz gökleri, yeri ve bu ikisinin arasındakileri, hikmet ve adâletten yoksun, anlamsız bir oyun ve eğlence olsun diye yaratmadık ki!” (Enbiyâ, 16.) “…İbret alın, ey akıl sâhipleri!” (el-Haşr, 2.)
