```html

Kahvenin Keşfi ve Osmanlı'da Yükselişi

Kahveyi ilk keşfeden kişi Habeşistanlı bir çoban olan Hâlid ise de, ona büyük şöhret kazandıran Osmanlı sarayıydı. Kahve, çoban Halid’in, Etiyopya yamaçlarında otlayan keçilerinin belirli bir meyveyi yedikten sonra canlanıp, hareketlendiklerini fark etmesi ile keşfedilir.

Osmanlı Sarayı ve Kahve Kültürü

Kahveyi Osmanlı sarayına getiren kişi ise Yemen Vâlisi Özdemir Paşa. Muhtemeldir ki, ilk kahve içen sultan da büyük yiğit Yavuz Sultan Selim. Sarayda kahve o kadar çok benimsenir ki, ‘kahvecibaşı’ dahi tâyin edilir. Bu görevlendirme öyle sıradan bir tâyin de değildir. Zîrâ sarayın ilgili yerlerine girip çıkması sebebiyle sâdık ve sır tutmasını bilen birisi olması şartı vardır.

Dünyanın İlk Kahvehanesi

Dünyânın ilk kahvehânesi de 1544’de Tahtakale’de açılır. Bugün artık evlerde kahve kavurup dövemesek de, yakın zamâna kadar el tipi kahve değirmenleri hemen her evde olurdu. Çiğ kahvenin çekirdekleri önce tavalarda kavrulur, ardından dibeklerde dövülür, son olarak da cezvelerde pişirilerek içilirdi.

Bu hatırlı içecek, su ile kahve çekirdeklerinin tozunun aşk ateşinde olgunlaşmasıyla meydana gelir.

Kahvenin Batı'ya Yolculuğu

Batılıların kahveyle tanışması, Osmanlı’dan bir buçuk asır sonrasına tekabül eder. Tüccar Pasqua Rosse, kahveyi ilk olarak 1650’de Londra’ya götürür. Bu târihten 8 yıl sonra ise, Cornhill’de ‘Sultaness Head’ adında bir ‘kahve evi’ açılır. Sonra da ‘Edward Loyds ‘Coffee’ House’ gelir.

Viyana Kuşatması ve Cappuccino'nun Doğuşu

Osmanlı 1683’te Viyana’yı kuşatmış, ancak alamamıştır. Geri dönerken, içtikleri kahvenin bir kısmını düşmanlarına bırakırlar. Böylece Avrupa kahve ile tanışır. Viyana savaşına katılan ‘Capuchin Manastırı Tarîkatı’ râhibi Marco d’Aviano, Türk kahvesini sert bulduğu için bal karıştırarak içmeyi dener. Kahvenin rengi Capuchinler’in cübbelerinin rengine dönüşünce, bu içeceğin adı o gün bu gündür batıda ‘cappuchine’ olarak adlandırılır.

Kahve ve Sağlık

Çay ve kahveye alışmış, bağımlısı olmuş veya seven insan veya toplum sayısı hiç de az değil. Dünyâda artık her ikisinin çok miktarda çeşidi var. Ancak etki bakımından ikisi birbirine oldukça yakınlar.

Kafein merkezî sinir sistemini uyarır.
İnsanın çalışma verimini artırır.
Uykusunu açar, kalp ve kan dolaşım sistemini etkiler.
Fazla içildiklerinde uykusuzluk ve kalp çarpıntısı yapar.

Modern Dünyada Kahve

Ne yazık ki yaşadığımız çağ iyiyle kötünün yumak gibi sarıldığı, girift hal aldığı bir dönem. Bundan kahve de nasîbini alır. Küresel kuruluşların kirli amaçlarına ve yerli firmaların ihtiraslarına hizmet eden bu sentetik sahte gıdâlar, geleneksel ve hakîkî gıdâların yerini alabilir.

Kahvenin Yanında Su Geleneği

Âdâb-ı muaşeret konusunda da kimsenin eline su dökemediği Osmanlı, bir eve gelen misâfire aç olup olmadığını aslâ sormaz. Çünkü bu ayıptır ve her misâfir aç olduğunu söyleyemeyebilir. Bunu anlamanın kolay bir yolu vardır:

Misâfire kahve ikrâm edilir, yanına su konulur.
Misâfir suyu önce içerse aç olduğu anlaşılır.
Kahveyi önce içerse tok olduğu mesajı verilir.

Zîrâ kahvenin hatırı 40 yıl ise muhabbetinki ondan da kıymetlidir.

```