```html

Firaset Nedir?

Firaset, ince anlayış, sezgi, keşif ve ileri görüşlülük olarak tanımlanır.

"Elbette bunda düşünce ve anlayışı olanlara deliller vardır." (Hicr 75)

ayetinde geçen "mütevessimin" kelimesi, firaset olarak açıklanır. Hakikat ehli, firaseti insanın fizikî yapısından ahlaki yönünü sezmek şeklinde tarif eder.

Firasetin Örnekleri

Yahyalı'nın nahiye müdürü, yoldan geçen bir hocanın "iki evli" olduğunu adımlarından anlamıştır.
Kılavuz Hafız adlı bir âşık, bir kişinin "bin kişiye denk" olduğunu yürüyüşünden fark etmiştir.
Araplar, İslam'dan önce "İlmü kıyafeti'l eser" ile ayak izlerinden kişinin ahlakını tahmin ederlerdi.

Firasetin Çeşitleri

Firaset ikiye ayrılır:

Riyazî Firaset: Aç kalarak veya nefse zor gelen şeyleri terk ederek geliştirilen sezgidir. Bir Hristiyan, nefsine İslam'ı teklif ederek Müslüman olmuştur.
İlâhî Firaset: Allah'ın lütfettiği bir nurdur.
"Ey iman edenler! Allah'a sığınıp korunursanız, O, size iyiyi kötüden ayıran furkan, bir ölçü verir." (Enfal 29)

Hadisler ve Ayetlerde Firaset

"Mü'minin firasetinden sakınınız. Zira o, Allah'ın nuruyla bakar." (Suyuti, el-Camiu's-Sağir, 1, 24)
Münafıkların konuşma tarzından (Münafikun 4), mü'minlerin secde izlerinden (Feth 29) tanınması firasetle ilgilidir.

Firaset Sahibi Kimseler

İlâhî firaset, sünnete uyan, nafile ibadetlerle Allah'a yaklaşan ve kalbi nurlanan kimselerde bulunur. Örneğin:

Sehl bin Abdullah et-Tüsterî (ks), bir inkarcıda iman nuru görmüş, yıllar sonra o kişi Müslüman olmuştur.
Hace Muhammed Baba Semasî (ks), henüz doğmamış Muhammed Bahaeddin (ks)'in veli olacağını sezmiştir.
Es'ad Erbilî (ks), Sami Ramazanoğlu (ks)'nun kendisinden sonra makamına geçeceğini bilmiştir.

Firasetin Üstünlüğü

Firaset, kerametten üstündür. Nefsini terbiye eden, Allah'a tam teslim olan ve her şeyini O'nun yolunda feda eden salih kullar, gerçek firasete erişir.

Sonuç

Firaset, Allah'ın lütfettiği bir basiret ve kalp gözüdür. Mü'min, Allah'ın nuruyla bakar ve bu sayede hakikati keşfeder. Peygamber Efendimiz (sav) bir hadisinde:

"Cenâb-ı Hakk'ın velileri onlardır ki görüldüklerinde Allah (cc) hatıra gelir."

buyurarak, firaset ehlinin Allah'ın izniyle hakikati görebileceğine işaret etmiştir.

```