Sayfa yükleniyor…
Sayfa metni
98 / Hazret-i Ali olacağı gibi elleri altındaki şeylere el uzatmakdan o sâ- yede müstağni kalırlar. Bundan başka şâyed emrine muhâlefet ederler, yahud emâneti sakatlarlarsa, senin için aleyhlerinde kullanacak bir hüccet olur. Sonra bun ların icrâatını tâkîb et. Arkalarından vefâ ve sıdk erbâbı kimselerden gözcüler gönder. Zira işleri nasıl gördükle rini gizlice öğrenmek, emâneti muhâfazalarına ve raiy- ye hakkında rıfk ile muâmelelerine sebeb olur. Yardımcılarına karşı da ihtiyatlı bulun. Şâyed içle rinden biri, elini hıyânete uzatır ve gözcülerinin verece ği haberler herifin bu hiyâneti üzerinde toplanacak olur sa, şehâdetin bu kadarını kâfi görerek ukûbeti bedeni üzerinde icrâ edersin; topladığı paraları alır, kendisini mevki-i zillete dikersin, alnına hıyânet lekesini vurur, boynuna âr-ı töhmeti geçirirsin. t Sonra haraç işini, ehl-i harâcın salâhıyle birlikte tâ kîb et. Çünkü emr-i haracın ıslâhıyle ehlinin salâhı için de başkalarının da salâhı dâhildir. Zaten başkalarının salâhı ancak bunlarınkine tevakkuf eder. Çünkü halkın hepsi harâca muhtaç. O halde memleketin umrânına şadedeceğin vakit, haraç toplamağa mâtûf olan him metinden fazla olmalı. Zîra haraç ancak ümran ile elde edilebilir. Umransız hârac isteyen kimseler, memleketi harâbeye çevirir, halkı helak eder. İşi de pek kısa bir zaman için yürür. Şâyed yükün ağırlığından, yahud bir âfetten, yahud yağmurların, suların kesilmesinden, ya hud toprakların su altında kalmasından, yahud kuraklık istilasından şikâyette bulunurlarsa tesirini umduğun bü tün vasıtalara mürâcaatla derilerini hafifletmeye çalış.