Sayfa yükleniyor…
Sayfa metni
Hazret-i İbrahim (a.s.) / 217 Binâenaleyh aziz denebilmek için mutlaka bu üç mânâ kendisinde bulunması gereklidir. Sonra bu üç mânânın her birinde kemâl ve noksan vardır. Varlığın azlığında kemâl: bir’e raci oluştur. Çün kü birden daha az birşey yoktur. Ve bir de benzerinin varlığı muhal olacak ki, kemâl olsun. Bu ise yalnız Allah Teâlâ’dır. Binâenaleyh, güneş, varlık âleminde her ne kadar tek ise de imkân açısından bir değildir. Zirâ aynısının varlığı mümkündür. Güzellik ve şiddetli ihtiyaçta kemâl ise: ‘Her şeyin, her şeyde ona muhtaç olmasıdır, hatta varlığında, be kasında ve sıfatlarında. Bu kemâl (eksiksizlik) ancak Allah’a mahsustur. O, mutlak izzet sahibidir, başkasının kendisine denk olamayacağı, bir gerçektir. Kullardan aziz ise: en mühim işlerinde Allah’ın kul larının, kendisine muhtaç olduğu kimsedir. Bu mühim işler, âhiret hayâtıdır, ebedî seâdettir. Bu da varlığı az, idrâki zor olan şeylerdendir. Bu rütbe, enbiyâ aleyhis- se-lâm’ın rütbesidir. Peygamberin asrındaki halifeler ve ona mirasçı olan ulemâ bu rütbede peygambere vâris olurlar. Peygamberin varisi sayılan ulemâdan her birinin izzeti (şerefli oluşu) rütbesinin yüceliği ölçüsündedir. Bu rütbenin yüceliği de Allah yolundaki gayretine ve halkı irşâd etmedeki samîmîyetine bağlıdır. Hakîm: Hikmet sahibidir. Hikmet: İlimlerin en yücesi ile eşyânın en faziletlisini bilmekten ibarettir. Eşyanın en yücesi ise Allah’tır. Allah’ı, yine ancak kendisi tam bile-