Sayfa metni
M. ES’AD ERBÎLÎ VE DÎVÂN’İ Son devir Nakşi- Halidî şeyhlerinden olan M. Es’ad Ecbîlî, 1264 h./1847 m. yılında Musul sancağına bağlı Erbil’de doğdu. Baba ve anne tarafından “seyyid” olduğu bilinen Es’ad Efendi’nin babası ve dedesi de Hâlidî şeyhle- rindendir. Dedesi Hidâyetullah Efendi, Mevlânâ Halid Bağdâdî’nin halifesi’dir. Es’ad Efendi, dini ilimlerdeki tahsilini Deyr ve Erbil’de tamamladı. 23 ya şına gelince mânevi bir işaretle Tâhâ el-Harirî’ye intisâb etti. Kısa zamanda seyr u sülükünü tamamlayarak şeyhinin 1292/1875 yılında vefatından sonra ir- şâd makamına geçti. 1303/1883 yılında Bağdad’da bulunan Kadîrî âsitanesi Şeyhi Abdülhamid er-Rifkânî’den Kadirî icazet aldı. Hac farizasını da ifâ ettik ten sonra İstanbul’a geldi. İstanbul’da önceleri SalkımsÖğütte Beşirağa Cami inde misafir olarak kaldı. Sevenlerinin ve ziyaretçilerinin sayısı artınca Bayezid- Parmakkapı’da Makasçılar içinde bulunan camiin müezzin odasına yerleşti. Fatih Camİİ’nde Hafız Dîvan’ı ile Mevlânâ Câmî’nin Lüccetü’l-esrâr adlı ese rini okuttu. Onun bu derslerine ilim ve irfan erbâbından pekçok kimse devam etti. Hoca Yektâ Efendi ve emsali âlimler ile devlet ricâlinden kimse ler onu bu derslerinden tanıyarak kendisine intisâb ettiler. Kısa zamanda ta nındı. Bir ara II. Abdülhamid Han tarafından Meclis-i Meşâyıh âzâlığına tâyin olundu. Toplantı günleri meclise, ders günleri Fatih Camiine, arasıra da Sa ray’a giderdi. Bu arada Kadirî icazetiyle Fındıkzade Macuncular civanında Ka dirî Kelâmî dergâhı şeyhliği’ne tayin edildi. Bu tekke’de hem Nakşî usûlde hatm-i hâcegân, hem de Cehrî üslûpta Kadirî zikri yaptırırdı. Cuma günleri de sohbet yapar vaaz verirdi. Bir ara Halıcılar’da bulunan Feyzullah Efendi dergâhına de vam etti. 1316/1900 yılında Abdülhamid Han tarafından .memleketi Erbil’de ika meti memur edildi. Es’ad Efendi, meşrutiyetten sonra tekrar İstanbul’a geldi. 5