Sayfa metni
Allah Diriltir ve Öldürür / 375 İmam Kuşeyrî der ki: İbrâhîm -aleyhisselâm- Ce- nâb-ı Hak’dan bu hususda kalbinin ihyâsını istemiş o da dört kuşun boğazlanmasını emir buyurmuşdur. Bü yükler tarafından bu dört kuşun tavus, karga, horoz ve kaz oldukları rivâyet olunur. Ki tavus ucbü, karga, tûl-i emeli, horoz şehveti, kaz da burada hırsı temsil ederler. Mücâhede bıçağıyle bu “dört kuşun yani bu dört kötü hasletin insandan kesilip temizlenmesi lâzımdır. Bunlar kalbi boğar öldürürler. Kalbin dirilmesi bunların kesilip atılmasına bağlıdır. Müşahede bundan sonradır. Bu dört kuş, insan çamurunun yoğrulduğu dört un sur: anâsır-ı erbeanın sıfatlarıdır. Bunlar toprak, ateş, su ve hevadır. Bunlardan her bir unsurun bir diğeriy le izdivacından iki sıfat doğmuşdur: Toprakla suyun izdivacından hırs ve cimrilik doğmuşdur ki, birbirinin kardeşidirler. Birinin ağına düşen ötekini de yanında bulur. Ateş ve havanın izdivacından gadab ve şehvet doğmuşlardır. Her zaman bu iki kardeş de beraber bu lunurlar. Ve sıfatlardan her birinin muhakkak bir eşi vardır, birbirlerinden ayrılmazlar. Ve bütün kötü sıfatlar bunlardan doğarlar. Hırs, hasedin eşidir, cimrilik kin darlığın eşidir, gadab kibrin eşidir, şehvetin belirli bir eşi yokdur, bütün kötü sıfatların müşterek ma’şukası gibidir. Hangi kötü sıfat varsa muhakkak şehvet orada hazırdır. Bunlar yedi kapıdırlar. Cehennemin yedi katı na giden yedi kapıyı temsil ederler. Bu kötü sıfatlardan kurtulmayanlar derecelerine göre bu yedi kapıdan ce henneme gireceklerdir. Her bir kapı için taksîm edilmiş bir cüz vardır. Kimde hangi sıfat gâlibse o kapıdan gi- recekdir. Âyet-i celîlede: